常熟县耿侯橘水利书

清代 顾炎武
神庙之中年,天下方全盛。其时多贤侯,精心在农政。 耿侯天才高,尤辨水土性。县北枕大江,东下沧溟劲。 水利久不修,累岁烦雩禜。疏凿赖侯勤,指顾川原定。 百谷满仓箱,子女时昏聘。洋洋河渠议,欲垂来者听。 三季饶凶荒,庶徵频隔并。谁能念遗黎,百里嗟悬磬。 况此胡寇深,早夜常奔迸。上帝哀茕嫠,天行当反正。 必有康食年,河雒待明圣。自非经界明,民业安得静。 愿作劝农官,巡行比陈靖。畎浍遍中原,粒食诒百姓。
shén 神 miào 庙 zhī 之 zhōng 中 nián 年   , tiān 天 xià 下 fāng 方 quán 全 shèng 盛 qí 。 shí 其 duō 时 xián 多 hòu 贤 jīng 侯   , xīn 精 zài 心 nóng 在 zhèng 农   政   。
gěng 耿 hóu 侯 tiān 天 cái 才 gāo 高   , yóu 尤 biàn 辨 shuǐ 水 tǔ 土 xìng 性 xiàn 。 běi 县 zhěn 北 dà 枕 jiāng 大 dōng 江   , xià 东 cāng 下 míng 沧 jìn 溟   劲   。
shuǐ 水 lì 利 jiǔ 久 bù 不 xiū 修   , lěi 累 suì 岁 fán 烦 yú 雩 yǒng 禜 shū 。 záo 疏 lài 凿 hóu 赖 qín 侯 zhǐ 勤   , gù 指 chuān 顾 yuán 川 dìng 原   定   。
bǎi 百 gǔ 谷 mǎn 满 cāng 仓 xiāng 箱   , zǐ 子 nǚ 女 shí 时 hūn 昏 pìn 聘 yáng 。 yáng 洋 hé 洋 qú 河 yì 渠 yù 议   , chuí 欲 lái 垂 zhě 来 tīng 者   听   。
sān 三 jì 季 ráo 饶 xiōng 凶 huāng 荒   , shù 庶 zhēng 徵 pín 频 gé 隔 bìng 并 shuí 。 néng 谁 niàn 能 yí 念 lí 遗 bǎi 黎   , lǐ 百 jiē 里 xuán 嗟 qìng 悬   磬   。
kuàng 况 cǐ 此 hú 胡 kòu 寇 shēn 深   , zǎo 早 yè 夜 cháng 常 bēn 奔 bèng 迸 shàng 。 dì 上 āi 帝 qióng 哀 lí 茕 tiān 嫠   , háng 天 dāng 行 fǎn 当 zhèng 反   正   。
bì 必 yǒu 有 kāng 康 shí 食 nián 年   , hé 河 luò 雒 dài 待 míng 明 shèng 圣 zì 。 fēi 自 jīng 非 jiè 经 míng 界 mín 明   , yè 民 ān 业 dé 安 jìng 得   静   。
yuàn 愿 zuò 作 quàn 劝 nóng 农 guān 官   , xún 巡 xíng 行 bǐ 比 chén 陈 jìng 靖 quǎn 。 huì 畎 biàn 浍 zhōng 遍 yuán 中 lì 原   , shí 粒 yí 食 bǎi 诒 xìng 百   姓   。