常熟縣耿侯橘水利書

清代 顧炎武
神廟之中年,天下方全盛。其時多賢侯,精心在農政。 耿侯天才高,尤辨水土性。縣北枕大江,東下滄溟勁。 水利久不修,累歲煩雩禜。疏鑿賴侯勤,指顧川原定。 百穀滿倉箱,子女時昏聘。洋洋河渠議,欲垂來者聽。 三季饒凶荒,庶徵頻隔並。誰能念遺黎,百里嗟懸磬。 況此胡寇深,早夜常奔迸。上帝哀煢嫠,天行當反正。 必有康食年,河雒待明聖。自非經界明,民業安得靜。 願作勸農官,巡行比陳靖。畎澮遍中原,粒食詒百姓。
shén 神 miào 廟 zhī 之 zhōng 中 nián 年   , tiān 天 xià 下 fāng 方 quán 全 shèng 盛 qí 。 shí 其 duō 時 xián 多 hòu 賢 jīng 侯   , xīn 精 zài 心 nóng 在 zhèng 農   政   。
gěng 耿 hóu 侯 tiān 天 cái 才 gāo 高   , yóu 尤 biàn 辨 shuǐ 水 tǔ 土 xìng 性 xiàn 。 běi 縣 zhěn 北 dà 枕 jiāng 大 dōng 江   , xià 東 cāng 下 míng 滄 jìn 溟   勁   。
shuǐ 水 lì 利 jiǔ 久 bù 不 xiū 修   , lěi 累 suì 歲 fán 煩 yú 雩 yǒng 禜 shū 。 záo 疏 lài 鑿 hóu 賴 qín 侯 zhǐ 勤   , gù 指 chuān 顧 yuán 川 dìng 原   定   。
bǎi 百 gǔ 谷 mǎn 滿 cāng 倉 xiāng 箱   , zǐ 子 nǚ 女 shí 時 hūn 昏 pìn 聘 yáng 。 yáng 洋 hé 洋 qú 河 yì 渠 yù 議   , chuí 欲 lái 垂 zhě 來 tīng 者   聽   。
sān 三 jì 季 ráo 饒 xiōng 凶 huāng 荒   , shù 庶 zhēng 徵 pín 頻 gé 隔 bìng 並 shuí 。 néng 誰 niàn 能 yí 念 lí 遺 bǎi 黎   , lǐ 百 jiē 里 xuán 嗟 qìng 懸   磬   。
kuàng 況 cǐ 此 hú 胡 kòu 寇 shēn 深   , zǎo 早 yè 夜 cháng 常 bēn 奔 bèng 迸 shàng 。 dì 上 āi 帝 qióng 哀 lí 煢 tiān 嫠   , háng 天 dāng 行 fǎn 當 zhèng 反   正   。
bì 必 yǒu 有 kāng 康 shí 食 nián 年   , hé 河 luò 雒 dài 待 míng 明 shèng 聖 zì 。 fēi 自 jīng 非 jiè 經 míng 界 mín 明   , yè 民 ān 業 dé 安 jìng 得   靜   。
yuàn 願 zuò 作 quàn 勸 nóng 農 guān 官   , xún 巡 xíng 行 bǐ 比 chén 陳 jìng 靖 quǎn 。 huì 畎 biàn 澮 zhōng 遍 yuán 中 lì 原   , shí 粒 yí 食 bǎi 詒 xìng 百   姓   。