拜曾祖母李太夫人墓

清代 黄遵宪
郁郁山上松,呀呀林中乌。松有荫孙枝,乌非反哺雏。 我生堕地时,太婆七十五。明年阿弟生,弟兄日争乳。 太婆向母怀,伸手抱儿去。从此不离开,一日百摩抚。 亲手裁绕罗,为儿制衣裳。糖霜和面雪,为儿作餦餭。 发乱为梳头,脚腻为暖汤。东市买脂粉,靧面日生香。 头上盘云髻,耳后明月珰。红裙绛罗襦,事事女儿妆。 牙牙初学语,教诵《月光光》。一读一背诵,清如新炙簧。 三岁甫学步,送儿上学堂。知儿故畏怯,戒师莫严庄。 将出牵衣送,未归踦闾望。问讯日百回,赤足足奔忙。 春秋多佳日,亲戚尽团聚。双手擎掌珠,百口百称誉。 我家七十人,诸子爱渠祖。诸妇爱渠娘,诸孙爱渠父。 因裙便惜带,将缣难比素。老人性偏爱,不顾人笑侮。 邻里向我笑,老人爱不差。果然好相貌,艳艳如莲花。 诸母背我骂,健犊行破车。上树不停脚,偷芋信手爬。 昨日探鹊巢,一跌败两牙。噀血喷满壁,盘礴画龙蛇。 兄妹昵我言,向婆乞金钱。真倾紫荷囊,滚地金铃圆。 爷娘附我耳,幼婆要加餐。金盘脍鲤鱼,果为儿下咽。 伯叔牵我手,心知不相干。故故摩儿顶,要图老人欢。 儿年九岁时,阿爷报登科。剑儿大父傍,一语三摩挲。 此儿生属猴,聪明较猴多。雏鸡比老鸡,异时知如何? 我病又老耄,情知不坚牢。风吹儿不长,那见儿扶摇。 待儿胜冠时,看儿能夺标。他年上我墓,相携著宫袍。 前行张罗伞,后行鸣鼓箫。猪鸡与花果,一一分肩挑。 爆竹响墓背,墓前纸钱烧。手捧紫泥封,云是夫人诰。 子孙共罗拜,焚香向神告。儿今幸胜贵,颇如母所料。 世言鬼无知,我定开口笑。大父回顾儿,此言儿熟记。 一年记一年,儿齿加长矣。儿是孩提心,那知太婆事。 但就儿所见,依稀记一二。太婆每出人,笼东拄一杖。 后来杖挂壁,时见垂帷帐。夜夜携儿眠,呼娘搔背䖹。 展转千挞腰,殷殷春雷响。佛前灯尚明,窗隙见月上。 大父搴帘来,欢笑时鼓掌。琐屑及乡邻,讥诃到官长。 每将野人语,眩作鬼魅状。太婆悄不应,便知婆欲睡。 户枢徐徐关,移踵车轮曳。明朝阿娘来,奉匜为盥洗。 欲饭爷捧盘,欲羹娘进匕。大父出迎医,覼缕讲脉理。 咀嚼分尝药,斟酌共量水。自儿有知识,日日见此事。 几年举场忙,几年绝域使。忽忽三十年,光阴迅弹指。 今日来拜墓,儿既须满嘴。儿今年四十,大父七十九。 所喜颇聪强,容颜类如旧。周山看松柏,不要携杖走。 拜跪不须扶,未觉躬伛偻。挂珠碧霞犀,犹是母所授。 绣补炫锦鸡,新自粤西购。一手搴颔髭,一手振袍袖。 打鼓唱迎神,红毡齐泥首。上头艺红香,中间酌黄酒。 青箬苞黍粽,紫丝络莲藕。大父在前跪,诸孙跪在后。 森森排竹笋,依依伏杨柳。新妇外曾孙,是婆定昏媾。 阿端年始冠,昨年已取妇。随兄擎腰扇,阿和亦十五。 长樛次当孙,此皆我儿女。青青秀才衣,两弟名谁某。 少者新簪花,捧觞前拜手。次第别后先,提抱集贱幼。 一家尽偕来,只恨不见母。母在婆最怜,刻不离左右。 今日母魂灵,得依太婆否?树静风不停,草长春不留。 世人尽痴心,乞年拜北斗。百年那可求,所愿得中寿。 谓儿报婆恩,此事难开口。求母如婆年,儿亦奉养久。 儿今便有孙,不得母爱怜。爱怜尚不得,那论贤不贤。 上羡大父福,下伤吾母年。吁嗟无母人,悠悠者苍天!
shān shàng sōng   lín zhōng sōng yǒu yīn sūn zhī   fēi fǎn chú    
shēng duò shí   tài shí míng nián ā shēng   xiōng zhēng    
tài xiàng huái 怀   shēn shǒu bào ér cóng kāi   bǎi    
qīn shǒu cái rào luó   wèi ér zhì shang táng shuāng huó miàn xuě wèi   ér zuò zhāng huáng    
luàn wèi shū tóu   jiǎo wèi nuǎn tāng dōng shì mǎi zhī fěn huì   miàn shēng xiāng    
tóu shàng pán yún   ěr hòu míng yuè dāng hóng qún jiàng luó shì   shì ér zhuāng    
chū xué   jiào sòng yuè guāng guāng bèi sòng qīng xīn   zhì huáng        
sān suì xué   sòng ér shàng xué táng zhī ér wèi qiè jiè   shī yán zhuāng    
jiāng chū qiān sòng   wèi guī wàng wèn xùn bǎi huí chì   bēn máng    
chūn qiū duō jiā   qīn jǐn tuán shuāng shǒu qíng zhǎng zhū bǎi   kǒu bǎi chēng    
jiā shí rén   zhū ài zhū ài niáng zhū   sūn ài    
yīn qún biàn 便 dài   jiāng jiān nán lǎo rén xìng piān ài   rén xiào    
lín xiàng xiào   lǎo rén ài chà guǒ rán hǎo xiàng mào yàn   yàn lián huā    
zhū bèi   jiàn xíng chē shàng shù tíng jiǎo tōu   xìn shǒu    
zuó tàn què cháo   diē bài liǎng xùn xuè pēn mǎn pán   huà lóng shé    
xiōng mèi yán   xiàng jīn qián zhēn qīng náng gǔn   jīn líng yuán    
niáng ěr   yòu yào jiā cān jīn pán kuài guǒ   wèi ér xià yàn    
shū qiān shǒu   xīn zhī xiāng gān ér dǐng yào   lǎo rén huān    
ér nián jiǔ suì shí   ā bào dēng jiàn ér bàng   sān    
ér shēng shǔ hóu   cōng ming jiào hóu duō chú lǎo   shí zhī    
bìng yòu lǎo mào   qíng zhī jiān láo fēng chuī ér zhǎng   jiàn ér yáo    
dài ér shèng guān shí   kàn ér néng duó biāo nián shàng xiāng   xié zhù gōng páo    
qián xíng zhāng luo sǎn   hòu xíng míng xiāo zhū huā guǒ   fēn jiān tiāo    
bào zhú xiǎng bèi   qián zhǐ qián shāo shǒu pěng fēng yún   shì rén gào    
sūn gòng luó bài   fén xiāng xiàng shén gào ér jīn xìng shèng guì   suǒ liào    
shì yán guǐ zhī   dìng kāi kǒu xiào huí ér   yán ér shú    
nián nián   ér chǐ 齿 jiā cháng ér shì hái xīn   zhī tài shì    
dàn jiù ér suǒ jiàn   èr tài měi chū rén lóng   dōng zhǔ zhàng    
hòu lái zhàng guà   shí jiàn chuí wéi zhàng xié ér mián   niáng sāo bèi yáng    
zhǎn zhuǎn qiān yāo   yīn yīn chūn léi xiǎng qián dēng shàng míng chuāng   jiàn yuè shàng    
qiān lián lái   huān xiào shí zhǎng suǒ xiè xiāng lín   dào guān zhǎng    
měi jiāng rén   xuàn zuò guǐ mèi zhuàng tài qiāo yīng biàn   zhī 便 shuì    
shū guān   zhǒng chē lún míng cháo ā niáng lái fèng   wèi guàn    
fàn pěng pán   gēng niáng jìn chū yíng luó   jiǎng mài    
jué fēn cháng yào   zhēn zhuó gòng liàng shuǐ ér yǒu zhī shí   jiàn shì    
nián chǎng máng   nián jué shǐ 使 sān shí nián guāng   yīn xùn tán zhǐ    
jīn lái bài   ér mǎn zuǐ ér jīn nián shí   shí jiǔ    
suǒ cōng qiáng   róng yán lèi jiù zhōu shān kàn sōng bǎi   yào xié zhàng zǒu    
bài guì   wèi jué gōng guà zhū xiá yóu   shì suǒ shòu    
xiù xuàn jǐn   xīn yuè 西 gòu shǒu qiān hàn   shǒu zhèn páo xiù    
chàng yíng shén   hóng zhān shǒu shàng tou hóng xiāng zhōng   jiān zhuó huáng jiǔ    
qīng ruò bāo shǔ zòng   luò lián ǒu zài qián guì zhū   sūn guì zài hòu    
sēn sēn pái zhú sǔn   yáng liǔ xīn wài zēng sūn shì   dìng hūn gòu    
ā duān nián shǐ guān   zuó nián suí xiōng qíng yāo shàn ā   shí    
zhǎng jiū dāng sūn   jiē ér qīng qīng xiù cai liǎng   míng shuí mǒu    
shǎo zhě xīn zān huā   pěng shāng qián bài shǒu bié hòu xiān   bào jiàn yòu    
jiā jǐn xié lái   zhǐ hèn jiàn zài zuì lián   zuǒ yòu    
jīn hún líng   tài fǒu   shù jìng fēng tíng   cǎo cháng chūn liú  
shì rén jǐn chī xīn   nián bài běi dǒu bǎi nián qiú suǒ   yuàn zhòng shòu   寿  
wèi ér bào ēn   shì nán kāi kǒu qiú nián ér   fèng yǎng jiǔ    
ér jīn biàn 便 yǒu sūn   ài lián ài lián shàng   lùn xián xián    
shàng xiàn   xià shāng nián jiē rén yōu   yōu zhě cāng tiān