遇南廂園叟感賦八十韻

清代 吳偉業
寒潮沖廢壘,火雲燒赤岡。 四月到金陵,十日行大航。 平生遊宦地,蹤跡都遺忘。 道遇一園叟,問我來何方。 猶然認舊役,即事堪心傷。 開門延我坐,破壁低圍牆。 卻指灌莽中,此即為南廂。 衙舍成丘墟,佃種輸租糧。 謀生改衣食,感舊存園莊。 艱難守茲土,不敢之他鄉。 我因訪故基,步步添思量。 面水背蒼崖,中為所居堂。 四海羅生徒,六館登文章。 松檜皆十圍,鍾筦聲鏘鏘。 百頃搖澄潭,夾岸栽垂楊。 池上臨華軒,菡萏吹芬芳。 談笑盡貴游,花月傾壺觴。 其南有一亭,梧竹生微涼。 回頭望雞籠,廟貌諸侯王。 左李右鄧沐,中坐徐與常。 霜髯見鋒骨,老將東甌湯。 配食十六侯,劍珮森成行。 得之為將相,寧復憂封疆。 北風江上急,萬馬朝騰驤。 重來訪遺蹟,落日唯牛羊。 吁嗟中山孫,志氣胡勿昂! 生世苟如此,不如死道旁。 惜哉裸體辱,仍在功臣坊。 蕭條同泰寺,南枕山之陽。 當時寶志公,妙塔天花香。 改葬施金棺,手詔追褒揚。 袈裟寄靈谷,制度由蕭粱。 千尺觀象台,太史書楨祥。 北望占旄頭,夜夜愁光鋩。 高帝遺衣冠,月出修蒸嘗。 圖書盈玉幾,弓劍堆金床。 承乏忝兼官,再拜陳衣裳。 南內因灑掃,銅龍啟未央。 幽花生御榻,苔澀青倉琅。 離宮須望幸,執戟衛中郎。 萬事今盡非,東逝如長江。 鍾陵十萬松,大者參天長。 根節猶青銅,屈曲蒼皮僵。 不知何代物,同日遭斧創。 前此千百年,豈獨無興亡! 況自百姓伐,孰者非耕桑! 群生與草木,長養皆吾皇。 人理已澌滅,講舍宜其荒。 獨念四庫書,捲軸夸縹緗。 孔廟銅犧尊,斑剝填青黃。 棄擲草莽間,零落誰收藏! 老翁見話久,婦子私相商。 人倦馬亦疲,剪韭炊黃粱。 慎莫笑家貧,一一羅酒漿。 從頭訴兵火,眼見尤悲愴。 大軍從北來,百姓聞驚惶。 下令將入城,傳箭需民房。 里正持府帖,僉在御賜廊。 插旗大道邊,驅遣誰能當! 但求骨肉完,其敢攜筐箱? 扶持雜幼稚,失散呼耶娘。 江南昔未亂,閭左稱阜康。 馬阮作相公,行事偏猖狂。 高鎮爭揚州,左兵來武昌。 積漸成亂離,記憶應難詳。 下路初定來,官吏逾貪狼。 按籍縛富人,坐索干金裝。 以此為才智,豈曰惟私囊。 今日解馬草,明日修官塘。 誅求卻到骨,皮肉俱生瘡。 野老讀詔書,新政求循良。 瓜畦亦有畔,溝水亦有防。 始信立國家,不可無紀綱。 春來雨水足,四野欣農忙。 父子力耕耘,得粟輸官倉。 遭遇重太平,窮老其何妨! 薄暮難再留,瞑色猶青蒼。 策馬自此去,淒側摧中腸。 顧羨此老翁,負耒歌滄浪。 牢落悲風塵,天地徒茫茫。
hán cháo chōng fèi lěi   huǒ yún shāo chì gāng
yuè dào jīn líng   shí xíng háng
píng shēng yóu huàn   zōng dōu wàng
dào yuán sǒu   wèn lái fāng
yóu rán rèn jiù   shì kān xīn shāng
kāi mén yán zuò   wéi qiáng
què zhǐ guàn mǎng zhōng   wéi nán xiāng
shě chéng qiū   diàn zhǒng shū liáng
móu shēng gǎi shí   gǎn jiù cún yuán zhuāng
jiān nán shǒu   gǎn zhī xiāng
yīn fǎng   tiān liáng
miàn shuǐ bèi cāng   zhōng wèi suǒ táng
hǎi luó shēng   liù guǎn dēng wén zhāng
sōng guì jiē shí wéi   zhōng guǎn shēng qiāng qiāng
bǎi qǐng yáo chéng tán   jiā àn zāi chuí yáng
chí shàng lín huá xuān   hàn dàn chuī fēn fāng
tán xiào jǐn guì yóu   huā yuè qīng shāng
nán yǒu tíng   zhú shēng wēi liáng
huí tóu wàng lóng   miào mào zhū hòu wáng
zuǒ yòu dèng   zhōng zuò cháng
shuāng rán jiàn fēng   lǎo jiàng dōng ōu tāng
pèi shí shí liù hóu   jiàn pèi sēn chéng háng
zhī wèi jiàng xiàng   níng yōu fēng jiāng
běi fēng jiāng shàng   wàn cháo téng xiāng
chóng lái fǎng   luò wéi niú yáng
jiē zhōng shān sūn   zhì áng  
shēng shì gǒu   dào páng
zāi luǒ   réng zài gōng chén fāng
xiāo tiáo tóng tài   nán zhěn shān zhī yáng
dāng shí bǎo zhì gōng   miào tiān huā xiāng
gǎi zàng shī jīn guān   shǒu zhào zhuī bāo yáng
jiā shā líng   zhì yóu xiāo liáng
qiān chǐ guān xiàng tái   tài shǐ shū zhēn xiáng
běi wàng zhàn máo tóu   chóu guāng máng
gāo guān   yuè chū xiū zhēng cháng
shū yíng   gōng jiàn duī jīn chuáng
chéng tiǎn jiān guān   zài bài chén shang
nán nèi yīn sǎo   tóng lóng wèi yāng
yōu huā shēng   tái qīng cāng láng
gōng wàng xìng   zhí wèi zhōng láng
wàn shì jīn jǐn fēi   dōng shì cháng jiāng
zhōng líng shí wàn sōng   zhě cān tiān cháng
gēn jié yóu qīng tóng   cāng jiāng
zhī dài   tóng zāo chuàng
qián qiān bǎi nián   xīng wáng  
kuàng bǎi xìng   shú zhě fēi gēng sāng  
qún shēng cǎo   cháng yǎng jiē huáng
rén miè   jiǎng shè huāng
niàn shū   juàn zhóu kuā piǎo xiāng
kǒng miào tóng zūn   bān tián qīng huáng
zhì cǎo mǎng jiān   líng luò shuí shōu cáng  
lǎo wēng jiàn huà jiǔ   xiāng shāng
rén juàn   jiǎn jiǔ chuī huáng liáng
shèn xiào jiā pín   luó jiǔ jiāng 漿
cóng tóu bīng huǒ   yǎn jiàn yóu bēi chuàng
jūn cóng běi lái   bǎi xìng wén jīng huáng
xià lìng jiāng chéng   chuán jiàn mín fáng
zhèng chí tiě   qiān zài láng
chā dào biān   qiǎn shuí néng dāng  
dàn qiú ròu wán   gǎn xié kuāng xiāng  
chí yòu zhì   shī sàn niáng
jiāng nán wèi luàn   zuǒ chēng kāng
ruǎn zuò xiàng gōng   xíng shì piān chāng kuáng
gāo zhèn zhēng yáng zhōu   zuǒ bīng lái chāng
jiàn chéng luàn   yìng nán xiáng
xià chū dìng lái   guān tān láng
àn rén   zuò suǒ gàn jīn zhuāng
wéi cái zhì   yuē wéi náng
jīn jiě cǎo   míng xiū guān táng
zhū qiú què dào   ròu shēng chuāng
lǎo zhào shū   xīn zhèng qiú xún liáng
guā yǒu pàn   gōu shuǐ yǒu fáng
shǐ xìn guó jiā   gāng
chūn lái shuǐ   xīn nóng máng
gēng yún   shū guān cāng
zāo zhòng tài píng   qióng lǎo fáng  
nán zài liú   míng yóu qīng cāng
  cuī zhōng cháng
xiàn lǎo wēng   lěi cāng làng
láo luò bēi fēng chén   tiān máng máng