岳陽樓別竇司直
洞庭九州間,厥大誰與讓。南匯群崖水,北注何奔放。
瀦為七百里,吞納各殊狀。自古澄不清,環混無歸向。
炎風日搜攪,幽怪多冗長。軒然大波起,宇宙隘而妨。
巍峨拔嵩華,騰踔較健壯。聲音一何宏,轟輵車萬兩。
猶疑帝軒轅,張樂就空曠。蛟螭露筍簴,縞練吹組帳。
鬼神非人世,節奏頗跌踼.陽施見誇麗,陰閉感悽愴。
朝過宜春口,極北缺堤障。夜纜巴陵洲,叢芮才可傍。
星河盡涵泳,俯仰迷下上。餘瀾怒不已,喧聒鳴瓮盎。
明登岳陽樓,輝煥朝日亮。飛廉戢其威,清晏息纖纊。
泓澄湛凝綠,物影巧相況。江豚時出戲,驚波忽蕩漾。
時當冬之孟,隙竅縮寒漲。前臨指近岸,側坐眇難望。
滌濯神魂醒,幽懷舒以暢。主人孩童舊,握手乍忻悵。
憐我竄逐歸,相見得無恙。開筵交履舄,爛漫倒家釀。
杯行無留停,高柱送清唱。中盤進橙栗,投擲傾脯醬。
歡窮悲心生,婉孌不能忘。念昔始讀書,志欲干霸王。
屠龍破千金,為藝亦云亢。愛才不擇行,觸事得讒謗。
前年出官由,此禍最無妄。公卿采虛名,擢拜識天仗。
奸猜畏彈射,斥逐恣欺誑。新恩移府庭,逼側廁諸將。
於嗟苦駑緩,但懼失宜當。追思南渡時,魚腹甘所葬。
嚴程迫風帆,劈箭入高浪。顛沈在須臾,忠鯁誰復諒。
生還真可喜,克己自懲創。庶從今日後,粗識得與喪。
事多改前好,趣有獲新尚。誓耕十畝田,不取萬乘相。
細君知蠶織,稚子已能餉。行當掛其冠,生死君一訪。
dòng
洞
tíng
庭
jiǔ
九
zhōu
州
jiān
間
,
jué
厥
dà
大
shuí
誰
yǔ
與
ràng
讓
。
。
nán
南
huì
匯
qún
群
yá
崖
shuǐ
水
,
běi
北
zhù
注
hé
何
bēn
奔
fàng
放
。
。
zhū
瀦
wèi
為
qī
七
bǎi
百
lǐ
里
,
tūn
吞
nà
納
gè
各
shū
殊
zhuàng
狀
。
。
zì
自
gǔ
古
chéng
澄
bù
不
qīng
清
,
huán
環
hùn
混
wú
無
guī
歸
xiàng
向
。
。
yán
炎
fēng
風
rì
日
sōu
搜
jiǎo
攪
,
yōu
幽
guài
怪
duō
多
rǒng
冗
cháng
長
。
。
xuān
軒
rán
然
dà
大
bō
波
qǐ
起
,
yǔ
宇
zhòu
宙
ài
隘
ér
而
fáng
妨
。
。
wēi
巍
é
峨
bá
拔
sōng
嵩
huá
華
,
téng
騰
chuō
踔
jiào
較
jiàn
健
zhuàng
壯
。
。
shēng
聲
yīn
音
yī
一
hé
何
hóng
宏
,
hōng
轟
gé
輵
chē
車
wàn
萬
liǎng
兩
。
。
yóu
猶
yí
疑
dì
帝
xuān
軒
yuán
轅
,
zhāng
張
lè
樂
jiù
就
kōng
空
kuàng
曠
。
。
jiāo
蛟
chī
螭
lù
露
sǔn
筍
jù
簴
,
gǎo
縞
liàn
練
chuī
吹
zǔ
組
zhàng
帳
。
。
guǐ
鬼
shén
神
fēi
非
rén
人
shì
世
,
jié
節
zòu
奏
pǒ
頗
diē
跌
táng
踼
.
yáng
陽
shī
施
jiàn
見
kuā
夸
lì
麗
,
yīn
陰
bì
閉
gǎn
感
qī
淒
chuàng
愴
。
。
cháo
朝
guò
過
yí
宜
chūn
春
kǒu
口
,
jí
極
běi
北
quē
缺
dī
堤
zhàng
障
。
。
yè
夜
lǎn
纜
bā
巴
líng
陵
zhōu
洲
,
cóng
叢
ruì
芮
cái
才
kě
可
bàng
傍
。
。
xīng
星
hé
河
jǐn
盡
hán
涵
yǒng
泳
,
fǔ
俯
yǎng
仰
mí
迷
xià
下
shàng
上
。
。
yú
餘
lán
瀾
nù
怒
bù
不
yǐ
已
,
xuān
喧
guō
聒
míng
鳴
wèng
瓮
àng
盎
。
。
míng
明
dēng
登
yuè
岳
yáng
陽
lóu
樓
,
huī
輝
huàn
煥
cháo
朝
rì
日
liàng
亮
。
。
fēi
飛
lián
廉
jí
戢
qí
其
wēi
威
,
qīng
清
yàn
晏
xī
息
xiān
纖
kuàng
纊
。
。
hóng
泓
chéng
澄
zhàn
湛
níng
凝
lǜ
綠
,
wù
物
yǐng
影
qiǎo
巧
xiāng
相
kuàng
況
。
。
jiāng
江
tún
豚
shí
時
chū
出
xì
戲
,
jīng
驚
bō
波
hū
忽
dàng
盪
yàng
漾
。
。
shí
時
dāng
當
dōng
冬
zhī
之
mèng
孟
,
xì
隙
qiào
竅
suō
縮
hán
寒
zhǎng
漲
。
。
qián
前
lín
臨
zhǐ
指
jìn
近
àn
岸
,
cè
側
zuò
坐
miǎo
眇
nán
難
wàng
望
。
。
dí
滌
zhuó
濯
shén
神
hún
魂
xǐng
醒
,
yōu
幽
huái
懷
shū
舒
yǐ
以
chàng
暢
。
。
zhǔ
主
rén
人
hái
孩
tóng
童
jiù
舊
,
wò
握
shǒu
手
zhà
乍
xīn
忻
chàng
悵
。
。
lián
憐
wǒ
我
cuàn
竄
zhú
逐
guī
歸
,
xiāng
相
jiàn
見
de
得
wú
無
yàng
恙
。
。
kāi
開
yán
筵
jiāo
交
lǚ
履
xì
舄
,
làn
爛
màn
漫
dào
倒
jiā
家
niàng
釀
。
。
bēi
杯
xíng
行
wú
無
liú
留
tíng
停
,
gāo
高
zhù
柱
sòng
送
qīng
清
chàng
唱
。
。
zhōng
中
pán
盤
jìn
進
chéng
橙
lì
栗
,
tóu
投
zhì
擲
qīng
傾
fǔ
脯
jiàng
醬
。
。
huān
歡
qióng
窮
bēi
悲
xīn
心
shēng
生
,
wǎn
婉
luán
孌
bù
不
néng
能
wàng
忘
。
。
niàn
念
xī
昔
shǐ
始
dú
讀
shū
書
,
zhì
志
yù
欲
gàn
干
bà
霸
wáng
王
。
。
tú
屠
lóng
龍
pò
破
qiān
千
jīn
金
,
wèi
為
yì
藝
yì
亦
yún
雲
kàng
亢
。
。
ài
愛
cái
才
bù
不
zé
擇
xíng
行
,
chù
觸
shì
事
dé
得
chán
讒
bàng
謗
。
。
qián
前
nián
年
chū
出
guān
官
yóu
由
,
cǐ
此
huò
禍
zuì
最
wú
無
wàng
妄
。
。
gōng
公
qīng
卿
cǎi
采
xū
虛
míng
名
,
zhuó
擢
bài
拜
shí
識
tiān
天
zhàng
仗
。
。
jiān
奸
cāi
猜
wèi
畏
tán
彈
shè
射
,
chì
斥
zhú
逐
zì
恣
qī
欺
kuáng
誑
。
。
xīn
新
ēn
恩
yí
移
fǔ
府
tíng
庭
,
bī
逼
cè
側
cè
廁
zhū
諸
jiāng
將
。
。
yú
於
jiē
嗟
kǔ
苦
nú
駑
huǎn
緩
,
dàn
但
jù
懼
shī
失
yí
宜
dāng
當
。
。
zhuī
追
sī
思
nán
南
dù
渡
shí
時
,
yú
魚
fù
腹
gān
甘
suǒ
所
zàng
葬
。
。
yán
嚴
chéng
程
pò
迫
fēng
風
fān
帆
,
pī
劈
jiàn
箭
rù
入
gāo
高
làng
浪
。
。
diān
顛
shěn
沈
zài
在
xū
須
yú
臾
,
zhōng
忠
gěng
鯁
shuí
誰
fù
復
liàng
諒
。
。
shēng
生
huán
還
zhēn
真
kě
可
xǐ
喜
,
kè
克
jǐ
己
zì
自
chéng
懲
chuàng
創
。
。
shù
庶
cóng
從
jīn
今
rì
日
hòu
後
,
cū
粗
shí
識
de
得
yǔ
與
sàng
喪
。
。
shì
事
duō
多
gǎi
改
qián
前
hǎo
好
,
qù
趣
yǒu
有
huò
獲
xīn
新
shàng
尚
。
。
shì
誓
gēng
耕
shí
十
mǔ
畝
tián
田
,
bù
不
qǔ
取
wàn
萬
shèng
乘
xiāng
相
。
。
xì
細
jūn
君
zhī
知
cán
蠶
zhī
織
,
zhì
稚
zǐ
子
yǐ
已
néng
能
xiǎng
餉
。
。
háng
行
dāng
當
guà
掛
qí
其
guān
冠
,
shēng
生
sǐ
死
jūn
君
yī
一
fǎng
訪
。
。