元和聖德詩

唐代 韓愈
皇帝即阼,物無違拒。曰暘而暘,曰雨而雨。維是元年, 有盜在夏。欲覆其州,以踵近武。皇帝曰嘻,豈不在我。 負鄙為艱,縱則不可。出師征之,其眾十旅。軍其城下, 告以福禍。腹敗枝披,不敢保聚。擲首陴外,降幡夜豎。 疆外之險,莫過蜀土。韋皋去鎮,劉辟守後。血人於牙, 不肯吐口。開庫啖士,曰隨所取。汝張汝弓,汝鼓汝鼓。 汝為表書,求我帥汝。事始上聞,在列咸怒。皇帝曰然, 嗟遠士女。苟附而安,則且付與。讀命於庭,出節少府。 朝發京師,夕至其部。辟喜謂黨,汝振而伍。蜀可全有, 此不當受。萬牛臠炙,萬瓮行酒。以錦纏股,以紅帕首。 有恇其凶,有餌其誘。其出穰穰,隊以萬數。遂劫東川, 遂據城阻。皇帝曰嗟,其又可許。爰命崇文,分卒禁御。 有安其驅,無暴我野。日行三十,徐壁其右。辟黨聚謀, 鹿頭是守。崇文奉詔,進退規矩。戰不貪殺,擒不濫數。 四方節度,整兵頓馬。上章請討,俟命起坐。皇帝曰嘻, 無汝煩苦。荊並洎梁,在國門戶。出師三千,各選爾丑。 四軍齊作,殷其如阜。或拔其角,或脫其距。長驅洋洋, 無有齟齬。八月壬午,辟棄城走。載妻與妾,包裹稚乳。 是日崇文,入處其宇。分散逐捕,搜原剔藪。辟窮見窘, 無地自處。俯視大江,不見洲渚。遂自顛倒,若杵投臼。 取之江中,枷脰械手。婦女累累,啼哭拜叩。來獻闕下, 以告廟社。周示城市,咸使觀睹。解脫攣索,夾以砧斧。 婉婉弱子,赤立傴僂。牽頭曳足,先斷腰膂。次及其徒, 體骸撐拄。末乃取辟,駭汗如寫。揮刀紛紜,爭刌膾脯。 優賞將吏,扶珪綴組。帛堆其家,粟塞其庾。哀憐陣沒, 廩給孤寡。贈官封墓,周匝宏溥。經戰伐地,寬免租簿。 施令酬功,急疾如火。天地中間,莫不順序。幽恆青魏, 東盡海浦。南至徐蔡,區外雜虜。怛威赧德,踧踖蹈舞。 掉棄兵革,私習簋簠。來請來覲,十百其耦。皇帝曰吁, 伯父叔舅。各安爾位,訓厥甿畝。正月元日,初見宗祖。 躬執百禮,登降拜俯。薦於新宮,視瞻梁梠.戚見容色, 淚落入俎。侍祠之臣,助我惻楚。乃以上辛,於郊用牡。 除於國南,鱗筍毛簴。廬幕周施,開揭磊砢.獸盾騰拏, 圓壇帖妥。天兵四羅,旂常婀娜。駕龍十二,魚魚雅雅。 宵升於丘,奠璧獻斝。眾樂驚作,轟豗融冶。紫焰噓呵, 高靈下墮。群星從坐,錯落侈哆。日君月妃,煥赫婐vi. 瀆鬼濛鴻,岳祗嶪峨。飫沃膻薌,產祥降嘏。鳳凰應奏, 舒翼自拊。赤麟黃龍,逶陀結糾。卿士庶人,黃童白叟。 踴躍歡呀,失喜噎歐。乾清坤夷,境落褰舉。帝車回來, 日正當午。幸丹鳳門,大赦天下。滌濯剗磢,磨滅瑕垢。 續功臣嗣,拔賢任耇.孩養無告,仁滂施厚。皇帝神聖, 通達今古。聽聰視明,一似堯禹。生知法式,動得理所。 天錫皇帝,為天下主。並包畜養,無異細鉅。億載萬年, 敢有違者?皇帝儉勤,盥濯陶瓦。斥遣浮華,好此綈紵。 敕戒四方,侈則有咎。天錫皇帝,多麥與黍。無召水旱, 耗於雀鼠。億載萬年,有富無窶。皇帝正直,別白善否。 擅命而狂,既翦既去。盡逐群奸,靡有遺侶。天錫皇帝, 厖臣碩輔。博問遐觀,以置左右。億載萬年,無敢余侮。 皇帝大孝,慈祥悌友。怡怡愉愉,奉太皇后。浹於族親, 濡及九有。天錫皇帝,與天齊壽。登茲太平,無怠永久。 億載萬年,為父為母。博士臣愈,職是訓詁。作為歌詩, 以配吉甫。
huáng zuò   wéi yuē yáng ér yáng   yuē ér wéi shì yuán nián  
yǒu dào zài xià zhōu   zhǒng jìn huáng yuē   zài
wèi jiān   zòng chū shī zhēng zhī   zhòng shí jūn chéng xià  
gào huò bài zhī   gǎn bǎo zhì shǒu wài   jiàng fān shù
jiāng wài zhī xiǎn   guò shǔ wéi gāo zhèn   liú shǒu hòu xuè rén  
kěn kǒu kāi dàn shì   yuē suí suǒ zhāng gōng  
wèi biǎo shū   qiú shuài shì shǐ shàng wén   zài liè xián huáng yuē rán  
jiē yuǎn shì gǒu ér ān   qiě mìng tíng   chū jié shào
cháo jīng shī   zhì wèi dǎng   zhèn ér shǔ quán yǒu  
dàng shòu wàn niú luán zhì   wàn wèng xíng jiǔ jǐn chán   hóng shǒu
yǒu kuāng xiōng   yǒu ěr yòu chū rǎng rǎng   duì wàn shù suì jié dōng chuān  
suì chéng huáng yuē jiē   yòu yuán mìng chóng wén   fēn jìn
yǒu ān   bào xíng sān shí   yòu dǎng móu  
鹿 tóu shì shǒu chóng wén fèng zhào   jìn tuì 退 guī zhàn tān shā   qín làn shù
fāng jié   zhěng bīng dùn shàng zhāng qǐng tǎo   mìng zuò huáng yuē  
fán jīng bìng liáng   zài guó mén chū shī sān qiān   xuǎn ěr chǒu
jūn zuò   yīn huò jiǎo   huò tuō cháng yáng yáng  
yǒu yuè rén   chéng zǒu zài qiè   bāo guǒ zhì
shì chóng wén   chù fēn sǎn zhú   sōu yuán sǒu qióng jiàn jiǒng  
chǔ shì jiāng   jiàn zhōu zhǔ suì diān dào   ruò chǔ tóu jiù
zhī jiāng zhōng   jiā dòu xiè shǒu lěi lěi   bài kòu lái xiàn què xià  
gào miào shè zhōu shì chéng shì   xián shǐ 使 guān jiě tuō luán suǒ   jiā zhēn
wǎn wǎn ruò   chì qiān tóu   xiān duàn yāo  
hái chēng zhǔ nǎi   hài hàn xiě huī dāo fēn yún   zhēng cǔn kuài
yōu shǎng jiāng   guī zhuì duī jiā   sāi āi lián zhèn méi  
lǐn gěi guǎ zèng guān fēng   zhōu hóng jīng zhàn   kuān miǎn 簿
shī lìng chóu gōng   huǒ tiān zhōng jiān   shùn yōu héng qīng wèi  
dōng jǐn hǎi nán zhì cài   wài wēi nǎn   dǎo
diào bīng   guǐ lái qǐng lái jìn   shí bǎi ǒu huáng yuē  
shū jiù ān ěr wèi   xùn jué méng zhēng yuè yuán   chū jiàn zōng
gōng zhí bǎi   dēng jiàng bài jiàn xīn gōng   shì zhān liáng   . jiàn róng  
lèi luò shì zhī chén   zhù chǔ nǎi shàng xīn   jiāo yòng
chú guó nán   lín sǔn máo zhōu shī   kāi jiē lěi luǒ   . shòu dùn téng  
yuán tán tiē tuǒ tiān bīng luó   cháng ē nuó jià lóng shí èr  
xiāo shēng qiū   diàn xiàn jiǎ zhòng jīng zuò   hōng huī róng yàn  
gāo líng xià duò qún xīng cóng zuò   cuò luò chǐ duō jūn yuè fēi   huàn   v   i   .
guǐ méng hóng   yuè zhī é shān xiāng   chǎn xiáng jiàng fèng huáng yīng zòu  
shū chì lín huáng lóng   wēi tuó jié jiū qīng shì shù rén   huáng tóng bái sǒu
yǒng yuè huān   shī ōu qián qīng kūn   jìng luò qiān chē huí lai  
zhèng dāng xìng dān fèng mén   shè tiān xià zhuó chǎn chuǎng   miè xiá gòu
gōng chén   xián rèn gǒu   . hái yǎng gào   rén pāng shī hòu huáng shén shèng  
tōng jīn tīng cōng shì míng   yáo shēng zhī shì   dòng de suǒ
tiān huáng   wèi tiān xià zhǔ bìng bāo yǎng   zǎi wàn nián  
gǎn yǒu wéi zhě   huáng jiǎn qín   guàn zhuó táo chì qiǎn huá   hǎo zhù
chì jiè fāng   chǐ yǒu jiù tiān huáng   duō mài shǔ zhào shuǐ hàn  
hào què shǔ zǎi wàn nián   yǒu huáng zhèng zhí   bié bái shàn fǒu
shàn mìng ér kuáng   jiǎn jǐn zhú qún jiān   yǒu tiān huáng  
páng chén shuò wèn xiá guān   zhì zuǒ yòu zǎi wàn nián   gǎn
huáng xiào   xiáng yǒu   fèng tài huáng hòu jiā qīn  
jiǔ yǒu tiān huáng   tiān shòu dēng tài píng   dài yǒng jiǔ
zǎi wàn nián   wèi wèi shì chén   zhí shì xùn zuò wéi shī  
pèi