秧馬歌(並引)

宋代 蘇軾
過廬陵,見宣德郎致仕曾君安止,出所作《禾譜》。 文既溫雅,事亦詳實,惜其有所缺,不譜農器也。 予昔游武昌,見農夫皆騎秧馬。 以榆棗為腹欲其滑,以楸桐為背欲其輕,腹如小舟,昂其首尾,背如覆瓦,以便兩髀,雀躍於泥中,系束藁其首以縛秧。 日行千畦,較之傴僂而作者,勞佚相絕矣。 《史記》禹乘四載,泥行乘橇。 解者曰,橇形如箕,擿行泥上。 豈秧馬之類乎?作《秧馬歌》一首,附於《禾譜》之末雲。 春雲濛濛雨淒淒,春秧欲老翠剡齊。 嗟我婦子行水泥,朝分一壠暮千畦。 腰如箜篌首啄雞,筋煩骨殆聲酸嘶。 我有桐馬手自提,頭尻軒昂腹脅低。 背如覆瓦去角圭,以我兩足為四蹄。 聳踴滑汰如鳧鷖,纖纖束藁亦可齎。 何用繁纓與月題,朅従畦東走畦西。 山城欲閉聞鼓鼙,忽作的盧躍檀溪。 歸來掛壁従高棲,了無芻秣飢不啼。 少壯騎汝逮老黧,何曾蹶軼防顛隮。 錦韉公子朝金閨,笑我一生蹋牛犁,不知自有木駃騠。
guò líng   jiàn xuān láng zhì shì céng jūn ān zhǐ   chū suǒ zuò      
wén wēn   shì xiáng shí   yǒu suǒ quē   nóng  
yóu chāng   jiàn nóng jiē yāng  
zǎo wèi huá   qiū tóng wèi bèi qīng   xiǎo zhōu   áng shǒu wěi   bèi   biàn 便 liǎng   què yuè zhōng   shù gǎo shǒu yāng  
xíng qiān   jiào zhī ér zuò zhě   láo xiāng jué  
shǐ chéng zài xíng   chéng qiāo      
jiě zhě yuē   qiāo xíng   xíng shàng  
yāng zhī lèi   zuò yāng shǒu   zhī yún          
chūn yún méng méng   chūn yāng lǎo cuì yǎn  
jiē xíng shuǐ   cháo fēn lǒng qiān  
yāo kōng hóu shǒu zhuó   jīn fán dài shēng suān  
yǒu tóng shǒu   tóu kāo xuān áng xié  
bèi jiǎo guī   liǎng wèi  
sǒng yǒng huá tài   xiān xiān shù gǎo  
yòng pán yīng yuè   qiè cóng dōng zǒu 西  
shān chéng wén   zuò yuè tán  
guī lái guà cóng gāo   liǎo chú  
shào zhuàng dǎi lǎo   zēng jué fáng diān  
jǐn jiān gōng cháo jīn guī   xiào shēng niú   zhī yǒu jué