武昌西山(並敘)

宋代 蘇軾
嘉祐中,翰林學士承旨鄧公聖求為武昌令,常游寒溪西山,山中人至今能言之。 軾謫居黃岡,與武昌相望,亦常往來溪山間。 元祐元年十一月二十九日,考試館職,與聖求會宿玉堂,偶話舊事。 聖求嘗作《元次山窪樽銘》刻之岩石,因為此詩,請聖求同賦,當以遺邑人,使刻之銘側。 春江淥漲蒲萄醅,武昌官柳知誰栽。 憶従樊口載春酒,步上西山尋野梅。 西山一上十五里,風駕兩腋飛崔嵬。 同游困臥九曲嶺,褰衣獨到吳王台。 中原北望在何許,但見落日低黃埃。 歸來解劍亭前路,蒼崖半入雲濤堆。 浪翁醉處今尚在,石臼杯飲無樽罍。 爾來古意誰復嗣,公有妙語留山隈。 至今好事除草棘,常恐野火燒蒼苔。 當時相望不可見,玉堂正對金鑾開。 豈知白首同夜直,臥看椽燭高花摧。 江邊曉夢忽驚斷,銅環玉鎖鳴春雷。 山人帳空猿鶴怨,江湖水生鴻雁來。 請公作詩寄父老,往和萬壑松風哀。
jiā 嘉 yòu 祐 zhōng 中   , hàn 翰 lín 林 xué 學 shì 士 chéng 承 zhǐ 旨 dèng 鄧 gōng 公 shèng 聖 qiú 求 wèi 為 wǔ 武 chāng 昌 lìng 令   , cháng 常 yóu 游 hán 寒 xī 溪 xī 西 shān 山   , shān 山 zhōng 中 rén 人 zhì 至 jīn 今 néng 能 yán 言 zhī 之   。
shì 軾 zhé 謫 jū 居 huáng 黃 gāng 岡   , yǔ 與 wǔ 武 chāng 昌 xiāng 相 wàng 望   , yì 亦 cháng 常 wǎng 往 lái 來 xī 溪 shān 山 jiān 間   。
yuán 元 yòu 祐 yuán 元 nián 年 shí 十 yí 一 yuè 月 èr 二 shí 十 jiǔ 九 rì 日   , kǎo 考 shì 試 guǎn 館 zhí 職   , yǔ 與 shèng 聖 qiú 求 huì 會 sù 宿 yù 玉 táng 堂   , ǒu 偶 huà 話 jiù 舊 shì 事   。
shèng 聖 qiú 求 cháng 嘗 zuò 作 yuán 《 cì 元 shān 次 wā 山 zūn 窪 míng 樽 kè 銘 zhī 》 yán 刻 shí 之 yīn 岩 wèi 石   , cǐ 因 shī 為 qǐng 此 shèng 詩   , qiú 請 tóng 聖 fù 求 dāng 同 yǐ 賦   , yí 當 yì 以 rén 遺 shǐ 邑 kè 人   , zhī 使 míng 刻 cè 之   銘   側   。
chūn 春 jiāng 江 lù 淥 zhǎng 漲 pú 蒲 táo 萄 pēi 醅   , wǔ 武 chāng 昌 guān 官 liǔ 柳 zhī 知 shuí 誰 zāi 栽   。
yì 憶 cóng 従 fán 樊 kǒu 口 zài 載 chūn 春 jiǔ 酒   , bù 步 shàng 上 xī 西 shān 山 xún 尋 yě 野 méi 梅   。
xī 西 shān 山 yī 一 shàng 上 shí 十 wǔ 五 lǐ 里   , fēng 風 jià 駕 liǎng 兩 yè 腋 fēi 飛 cuī 崔 wéi 嵬   。
tóng 同 yóu 游 kùn 困 wò 臥 jiǔ 九 qǔ 曲 lǐng 嶺   , qiān 褰 yī 衣 dú 獨 dào 到 wú 吳 wáng 王 tái 台   。
zhōng 中 yuán 原 běi 北 wàng 望 zài 在 hé 何 xǔ 許   , dàn 但 jiàn 見 luò 落 rì 日 dī 低 huáng 黃 āi 埃   。
guī 歸 lái 來 jiě 解 jiàn 劍 tíng 亭 qián 前 lù 路   , cāng 蒼 yá 崖 bàn 半 rù 入 yún 雲 tāo 濤 duī 堆   。
làng 浪 wēng 翁 zuì 醉 chù 處 jīn 今 shàng 尚 zài 在   , shí 石 jiù 臼 bēi 杯 yǐn 飲 wú 無 zūn 樽 léi 罍   。
ěr 爾 lái 來 gǔ 古 yì 意 shuí 誰 fù 復 sì 嗣   , gōng 公 yǒu 有 miào 妙 yǔ 語 liú 留 shān 山 wēi 隈   。
zhì 至 jīn 今 hǎo 好 shì 事 chú 除 cǎo 草 jí 棘   , cháng 常 kǒng 恐 yě 野 huǒ 火 shāo 燒 cāng 蒼 tái 苔   。
dāng 當 shí 時 xiāng 相 wàng 望 bù 不 kě 可 jiàn 見   , yù 玉 táng 堂 zhèng 正 duì 對 jīn 金 luán 鑾 kāi 開   。
qǐ 豈 zhī 知 bái 白 shǒu 首 tóng 同 yè 夜 zhí 直   , wò 臥 kàn 看 chuán 椽 zhú 燭 gāo 高 huā 花 cuī 摧   。
jiāng 江 biān 邊 xiǎo 曉 mèng 夢 hū 忽 jīng 驚 duàn 斷   , tóng 銅 huán 環 yù 玉 suǒ 鎖 míng 鳴 chūn 春 léi 雷   。
shān 山 rén 人 zhàng 帳 kōng 空 yuán 猿 hè 鶴 yuàn 怨   , jiāng 江 hú 湖 shuǐ 水 shēng 生 hóng 鴻 yàn 雁 lái 來   。
qǐng 請 gōng 公 zuò 作 shī 詩 jì 寄 fù 父 lǎo 老   , wǎng 往 hé 和 wàn 萬 hè 壑 sōng 松 fēng 風 āi 哀   。