送方生還寧海(並序)

明代 宋濂
洪武丙辰,予官禁林,寧海方生以文為贄,一覽輒奇之, 館置左右,與其談經,歷三時乃去。 明年丁巳,予蒙恩謝事,還浦陽,生復執經來侍,凡理學 淵源之統,人文絕續之寄,盛衰幾微之載,名物度數之變 ,無不肆言之。 離析於一絲,而會歸於大通。 生精敏絕倫,每粗發其端,即能逆推而底於極,本末兼舉 ,細大弗遺。 見於論著,文義森蔚,千變萬態,不主故常,而辭意濯然 常新。 細占其進修之功,日有異而月不同,僅越四春秋而已英發 光著如斯,使後四春秋,則其所至又不知為何如。 以近代言之,歐陽少師、蘇長公輩姑置未論,自余諸子與 之角逐於文藝之場,不識孰為後而孰為先也。 予今為此說,人必疑予之過情,後二十餘年,當信其為知 言,而稱許生者非過也。 庚申之秋,生以不見大母久,將歸省焉,予深惜其去,為 賦是詩。 昔在詞垣時,英材常駿奔。 水碧與金膏,價重駭見聞。 終然無根蒂,斂散空中雲。 方生海上來,玉栗而春溫。 袖攜絺繡書,面帶黼黻紋。 揖遜入禮域,陳義陵秋旻。 同餐太倉米,共勘典與墳。 潛將索幽邃,穹欲攀嶙峋。 蹈雪忽言別,涉險濤江津。 梅花似相憐,沿途慰孤顰。 湛恩來九天,憫吾發如銀。 特敕還故山,許與煙霞親。 生聞抱經來,處此寂寞濱。 莽蒼叩大始,溟涬窮無垠。 宇宙所管攝,載籍所敷陳。 巨細鉤鉗之,若大樂建均。 律呂按高下,宮商肅君臣。 鬯和免惉{滯心},疊奏歸繹純。 桑濮俟揮斥,淫哇竟何存。 黃鐘壓瓦缶,庭燎滅荒磷。 似茲稽古力,可敵龕定勛。 濡毫寫雄顥,勢欲移峨岷。 漏泄混沌竅,出入造化神。 變幻波起伏,清溫玉璘珣。 盡抽神奇秘,不墮臭腐塵。 所以日出之,逾見光景新。 山鬼當灑泣,湘靈且逡巡。 振古著作家,後先胡繽紛。 豈知萬牛毛,難媲一角麟。 古今二千載,有如星在辰。 豈意荒礫中,獲此席上珍。 予生髮未燥,立言鄙河汾。 結交一世士,暮齒越七旬。 妍蚩與楛良,入目無留痕。 自非柴易,顛倒甲與矜。 寧因一學徒,諛辭浪云云。 大言心不怍,只為所見真。 生今有行期,序飲松竹根。 笑摘黃金花,起泛青瑤尊。 酒酣雙耳熱,劇論如抽緡。 豈無贈別言,有意須當遵。 真儒在用世,寧能滯彌文。 文繁必喪質,適中乃彬彬。 有虞號多士,九官展經綸。 惟時亮天工,外夷悉來賓。 不聞有著書,鼓盪摩乾坤。 生乃周容刀,生乃魯璵璠。 道貴器乃貴,何須事空言。 孳孳務踐行,勿負七尺身。 敬義以為衣,忠信以為冠。 慈仁以為佩,廉知以為鞶。 特立睨千古,萬象昭無昏。 此意竟誰知,為爾言諄諄。 無徒謂強聒,一一宜書紳。
hóng bǐng chén   guān jìn lín   níng hǎi fāng shēng wén wèi zhì   lǎn zhé zhī  
guǎn zhì zuǒ yòu   tán jīng   sān shí nǎi  
míng nián dīng   méng ēn xiè shì   hái yáng   shēng zhí jīng lái shì   fán xué
yuān yuán zhī tǒng   rén wén jué zhī   shèng shuāi wēi zhī zài   míng shù zhī biàn
  yán zhī  
  ér huì guī tōng  
shēng jīng mǐn jué lún   měi duān   néng tuī ér   běn jiān
   
jiàn lùn zhù   wén sēn wèi   qiān biàn wàn tài   zhǔ cháng   ér zhuó rán
cháng xīn  
zhàn jìn xiū zhī gōng   yǒu ér yuè tóng   jǐn yuè chūn qiū ér yīng
guāng zhù   shǐ 使 hòu chūn qiū   suǒ zhì yòu zhī wèi  
jìn dài yán zhī   ōu yáng shǎo shī cháng gōng bèi zhì wèi lùn   zhū  
zhī jué zhú wén zhī chǎng   shí shú wèi hòu ér shú wèi xiān  
jīn wèi shuō   rén zhī guò qíng   hòu èr shí nián   dāng xìn wèi zhī
yán   ér chēng shēng zhě fēi guò  
gēng shēn zhī qiū   shēng jiàn jiǔ   jiāng guī xǐng yān   shēn   wèi
shì shī  
zài yuán shí   yīng cái cháng jùn 駿 bēn  
shuǐ jīn gāo   jià zhòng hài jiàn wén  
zhōng rán gēn   liǎn sàn kōng zhōng yún  
fāng shēng hǎi shàng lái   ér chūn wēn  
xiù xié chī xiù shū   miàn dài wén  
xùn   chén líng qiū mín  
tóng cān tài cāng   gòng kān diǎn fén  
qián jiāng suǒ yōu suì   qióng pān lín xún  
dǎo xuě yán bié   shè xiǎn tāo jiāng jīn  
méi huā shì xiāng lián   yán 沿 wèi pín  
zhàn ēn lái jiǔ tiān   mǐn yín  
chì hái shān   yān xiá qīn  
shēng wén bào jīng lái   chù bīn  
mǎng cāng kòu tài shǐ   míng xìng qióng yín  
zhòu suǒ guǎn shè   zǎi suǒ chén  
gōu qián zhī   ruò jiàn jūn  
àn gāo xià   gōng shāng jūn chén  
chàng miǎn zhān   { zhì xīn   }   dié zòu guī chún  
sāng huī chì   yín jìng cún  
huáng zhōng fǒu   tíng liáo miè huāng lín  
shì   kān dìng xūn  
háo xiě xióng hào   shì é mín  
lòu xiè hùn dùn qiào   chū zào huà shén  
biàn huàn   qīng wēn lín xún  
jǐn chōu shén   duò chòu chén  
suǒ chū zhī   jiàn guāng jǐng xīn  
shān guǐ dāng   xiāng líng qiě qūn xún  
zhèn zhù zuò jiā   hòu xiān bīn fēn  
zhī wàn niú máo   nán jiǎo lín  
jīn èr qiān zǎi   yǒu xīng zài chén  
huāng zhōng   huò shàng zhēn  
shēng wèi zào   yán fén  
jié jiāo shì shì   chǐ yuè xún  
yán chī liáng   liú hén  
fēi chái   diān dào jiǎ jīn  
níng yīn xué   làng yún yún  
yán xīn zuò   zhǐ wèi suǒ jiàn zhēn  
shēng jīn yǒu xíng   yǐn sōng zhú gēn  
xiào zhāi huáng jīn huā   fàn qīng yáo zūn  
jiǔ hān shuāng ěr   lùn chōu mín  
zèng bié yán   yǒu dāng zūn  
zhēn zài yòng shì   níng néng zhì wén  
wén fán sàng zhì   shì zhōng nǎi bīn bīn  
yǒu hào duō shì   jiǔ guān zhǎn jīng lún  
wéi shí liàng tiān gōng   wài lái bīn  
wén yǒu zhù shū   dàng qián kūn  
shēng nǎi zhōu róng dāo   shēng nǎi fán  
dào guì nǎi guì   shì kōng yán  
jiàn xíng   chǐ shēn  
jìng wéi   zhōng xìn wéi guān  
rén wéi pèi   lián zhī wéi pán  
qiān   wàn xiàng zhāo hūn  
jìng shéi zhī   wéi ěr yán zhūn zhūn  
wèi qiáng guō   shū shēn