燒畬歌
野人赤腳走官道,踏上鹽田看監灶。灶丁燒畬不煮海,萬井寒煙風浩浩。
道旁老翁知是誰,手撥畬灰歸去遲。相逢舉手相勞問,自言生長昇平時。
寒鄉舊是煮鹽戶,出門咫尺無曠土。自從斥鹵變桑田,丁男始識農與圃。
鹽場作田田有租,場中無鹽仍追呼。一田二稅互逼迫,十年兩役紛支吾。
荒年百室如懸磬,年豐谷賤為農病。縣主場官交索租,孤兒寡婦罷奔命。
今冬盡室輸官倉,明年枵腹春耕忙。新絲賣盡又新谷,空拳無計完秋糧。
城中富人巧生殖,九分出錢十取息。嬌兒稚女相隨來,薄暮得錢朝雇役。
得錢未煖便納官,歸來入室摧心肝。人生恩愛豈不重,踐土食毛良獨難。
田家耕田食貴米,鹽戶無鹽啖清水。可憐半死白頭翁,回首昇平如夢裡。
燒畬煮灰灰作鹽,持鹽易米堪養廉。殷勤致語道旁客,蓼蟲習苦不知甜。
我聞老翁嗚咽語,咄嗟涕泣零如雨。九重天高喚不聞,老翁老翁徒自苦。
yě
野
rén
人
chì
赤
jiǎo
腳
zǒu
走
guān
官
dào
道
,
tà
踏
shàng
上
yán
鹽
tián
田
kàn
看
jiān
監
zào
灶
zào
。
dīng
灶
shāo
丁
shē
燒
bù
畬
zhǔ
不
hǎi
煮
wàn
海
,
jǐng
萬
hán
井
yān
寒
fēng
煙
hào
風
hào
浩
浩
。
dào
道
páng
旁
lǎo
老
wēng
翁
zhī
知
shì
是
shuí
誰
,
shǒu
手
bō
撥
shē
畬
huī
灰
guī
歸
qù
去
chí
遲
xiāng
。
féng
相
jǔ
逢
shǒu
舉
xiàng
手
láo
相
wèn
勞
zì
問
,
yán
自
shēng
言
zhǎng
生
shēng
長
píng
升
shí
平
時
。
hán
寒
xiāng
鄉
jiù
舊
shì
是
zhǔ
煮
yán
鹽
hù
戶
,
chū
出
mén
門
zhǐ
咫
chǐ
尺
wú
無
kuàng
曠
tǔ
土
zì
。
cóng
自
chì
從
lǔ
斥
biàn
鹵
sāng
變
tián
桑
dīng
田
,
nán
丁
shǐ
男
shí
始
nóng
識
yǔ
農
pǔ
與
圃
。
yán
鹽
chǎng
場
zuò
作
tián
田
tián
田
yǒu
有
zū
租
,
chǎng
場
zhōng
中
wú
無
yán
鹽
réng
仍
zhuī
追
hū
呼
yī
。
tián
一
èr
田
shuì
二
hù
稅
bī
互
pò
逼
shí
迫
,
nián
十
liǎng
年
yì
兩
fēn
役
zhī
紛
wú
支
吾
。
huāng
荒
nián
年
bǎi
百
shì
室
rú
如
xuán
懸
qìng
磬
,
nián
年
fēng
豐
gǔ
谷
jiàn
賤
wèi
為
nóng
農
bìng
病
xiàn
。
zhǔ
縣
chǎng
主
guān
場
jiāo
官
suǒ
交
zū
索
gū
租
,
ér
孤
guǎ
兒
fu
寡
bà
婦
bèn
罷
mìng
奔
命
。
jīn
今
dōng
冬
jìn
盡
shì
室
shū
輸
guān
官
cāng
倉
,
míng
明
nián
年
xiāo
枵
fù
腹
chūn
春
gēng
耕
máng
忙
xīn
。
sī
新
mài
絲
jǐn
賣
yòu
盡
xīn
又
gǔ
新
kōng
谷
,
quán
空
wú
拳
jì
無
wán
計
qiū
完
liáng
秋
糧
。
chéng
城
zhōng
中
fù
富
rén
人
qiǎo
巧
shēng
生
zhí
殖
,
jiǔ
九
fēn
分
chū
出
qián
錢
shí
十
qǔ
取
xī
息
jiāo
。
ér
嬌
zhì
兒
nǚ
稚
xiāng
女
suí
相
lái
隨
bó
來
,
mù
薄
dé
暮
qián
得
cháo
錢
gù
朝
yì
雇
役
。
dé
得
qián
錢
wèi
未
nuǎn
煖
biàn
便
nà
納
guān
官
,
guī
歸
lái
來
rù
入
shì
室
cuī
摧
xīn
心
gān
肝
rén
。
shēng
人
ēn
生
ài
恩
qǐ
愛
bù
豈
zhòng
不
jiàn
重
,
tǔ
踐
shí
土
máo
食
liáng
毛
dú
良
nán
獨
難
。
tián
田
jiā
家
gēng
耕
tián
田
shí
食
guì
貴
mǐ
米
,
yán
鹽
hù
戶
wú
無
yán
鹽
dàn
啖
qīng
清
shuǐ
水
kě
。
lián
可
bàn
憐
sǐ
半
bái
死
tóu
白
wēng
頭
huí
翁
,
shǒu
回
shēng
首
píng
升
rú
平
mèng
如
lǐ
夢
里
。
shāo
燒
shē
畬
zhǔ
煮
huī
灰
huī
灰
zuò
作
yán
鹽
,
chí
持
yán
鹽
yì
易
mǐ
米
kān
堪
yǎng
養
lián
廉
yīn
。
qín
殷
zhì
勤
yǔ
致
dào
語
páng
道
kè
旁
liǎo
客
,
chóng
蓼
xí
蟲
kǔ
習
bù
苦
zhī
不
tián
知
甜
。
wǒ
我
wén
聞
lǎo
老
wēng
翁
wū
嗚
yè
咽
yǔ
語
,
duō
咄
jiē
嗟
tì
涕
qì
泣
líng
零
rú
如
yǔ
雨
jiǔ
。
zhòng
九
tiān
重
gāo
天
huàn
高
bù
喚
wén
不
lǎo
聞
,
wēng
老
lǎo
翁
wēng
老
tú
翁
zì
徒
kǔ
自
苦
。