上張僕射書

唐代 韓愈
九月一日,愈再拜:受牒之明日,在使院中,有小吏持院中故事節目十餘事來示愈。其中不可者,有自九月至明年二月之終,皆晨入夜歸,非有疾病事故,輒不許出。當時以初受命,不敢言,古人有言曰:人各有能有不能。若此者,非愈之所能也。抑而行之,必發狂疾,上無以承事於公,忘其將所以報德者;下無以自立,喪失其所以為心。夫如是,則安得而不言? 凡執事之擇於愈者,非為其能晨入夜歸也,必將有以取之。苟有以取之,雖不晨入而夜歸,其所取者猶在也。下之事上,不一其事;上之使下,不一其事。量力而仕之,度才而處之,其所不能,不強使為,是故為下者不獲罪於上,為上者不得怨於下矣。孟子有云:今之諸侯無大相過者,以其皆「好臣其所教,而不好臣其所受教」,今之時,與孟子之時又加遠矣,皆好其聞命而奔走者,不好其直己而行道者。聞命而奔走者,好利者也;直己而行道者,好義者也。未有好利而愛其君者,未有好義而忘其君者。今之王公大人,惟執事可以聞此言,惟愈於執事也可以此言進。愈蒙幸於執事,其所從舊矣。若寬假之,使不失其性,加待之,使足以為名,寅而入,盡辰而退;申而入,終酉而退,率以為常,亦不廢事。天下之人聞執事之於愈如是也,必皆曰:執事之好士也如此,執事之待士以禮如此,執事之使人不枉其性而能有容如此,執事之欲成人之名如此,執事之厚於故舊如此。又將曰:韓愈之識其所依歸也如此,韓愈之不諂屈於富貴之人如此,韓愈之賢能使其主待之以禮如此,則死於執事之門無悔也。若使隨行而入,逐隊而趨,言不敢盡其誠,道有所屈於己;天下之人聞執事之於愈如此,皆曰:執事之用韓愈,哀其窮,收之而已耳;韓愈之事執事,不以道,利之而已耳。苟如是,雖日受千金之賜,一歳九遷其官,感恩則有之矣,將以稱於天下曰知己知己則未也。 伏惟哀其所不足,矜其愚,不錄其罪,察其辭而垂仁採納焉。愈恐懼再拜。
jiǔ yuè   zài bài   shòu dié zhī míng   zài shǐ 使 yuàn zhōng   yǒu xiǎo chí yuàn zhōng shì jié shí shì lái shì zhōng zhě   yǒu jiǔ yuè zhì míng nián èr yuè zhī zhōng   jiē chén guī   fēi yǒu bìng shì   zhé chū dāng shí chū shòu mìng   gǎn yán   rén yǒu yán yuē   rén yǒu néng yǒu néng ruò zhě   fēi zhī suǒ néng ér xíng zhī   kuáng   shàng chéng shì gōng   wàng jiāng suǒ bào zhě   xià   sàng shī suǒ wéi xīn shì   ān ér yán  
fán zhí shì zhī zhě   fēi wéi néng chén guī   jiāng yǒu zhī gǒu yǒu zhī   suī chén ér guī   suǒ zhě yóu zài xià zhī shì shàng   shì   shàng zhī shǐ 使 xià   shì liàng ér shì zhī   cái ér chù zhī   suǒ néng   jiāng shǐ 使 wèi   shì wéi xià zhě huò zuì shàng   wéi shàng zhě yuàn xià mèng yǒu yún   jīn zhī zhū hóu xiāng guò zhě   jiē   hǎo chén suǒ jiào   ér hǎo chén suǒ shòu jiào     」, jīn zhī   shí mèng zhī shí yòu jiā   yuǎn jiē hǎo wén mìng ér   bēn zǒu zhě hǎo zhí ér háng dào zhě wén mìng   ér bēn zǒu zhě   hào zhě   zhí ér háng dào zhě hǎo zhě wèi yǒu   hào ér ài jūn zhě wèi yǒu hǎo ér wàng jūn   zhě jīn zhī wáng gōng rén   wéi zhí shì wén yán wéi zhí shì   yán jìn méng xìng zhí shì   使 suǒ cóng jiù   ruò kuān   jiǎ 使 zhī shǐ   shī xìng   jiā dài zhī 退   shǐ   wéi míng yín 退   ér jǐn   chén ér tuì shēn ér zhōng yǒu ér tuì shuài wéi cháng   fèi   shì tiān xià zhī rén wén zhí   shì zhī shì   jiē yuē zhí 使 shì zhī hǎo shì zhí shì zhī   dài shì zhí shì zhī   shǐ rén wǎng xìng ér néng yǒu róng   zhí shì zhī chéng rén zhī míng   zhí shì zhī hòu jiù yòu jiāng yuē   hán zhī shí 使 suǒ guī hán   zhī chǎn guì zhī rén 使 hán zhī xián   néng shǐ zhǔ   dài zhī   zhí shì zhī   mén huǐ ruò shǐ suí xíng ér   zhú duì   ér yán gǎn   jǐn chéng   dào yǒu suǒ   tiān xià zhī rén   wén zhí shì   zhī jiē yuē   zhí shì zhī yòng hán   āi qióng shōu zhī   ér ěr hán   zhī shì zhí shì dào zhī ér ěr
wéi āi suǒ   jīn   zuì   chá ér chuí rén cǎi yān kǒng zài bài