起伏龍行(並敘)

宋代 蘇軾
徐州城東二十里,有石潭。 父老雲與泗水通,增損清濁,相應不差,時有河魚出焉。 元豐元年春旱,或雲置虎頭潭中可以致雷雨,用其說,作《起伏龍行》一首。 何年白竹千鈞弩,射殺南山雪毛虎。 至今顱骨帶霜牙,尚作四海毛蟲祖。 東方久旱千里赤,三月行人口生土。 碧潭近在古城東,神物所蟠誰敢侮。 上欹蒼石擁岩竇,下應清河通水府。 眼光作電走金蛇,鼻息為雲擢煙縷。 當年負圖傳帝命,左右羲軒詔神禹。 爾來懷寶但貪眠,滿腹雷霆喑不吐。 赤龍白虎戰明日,(是月丙辰,明日庚寅。 )倒卷黃河作飛雨。 嗟吾豈樂斗兩雄,有事徑須煩一怒。
xú 徐 zhōu 州 chéng 城 dōng 東 èr 二 shí 十 lǐ 里   , yǒu 有 shí 石 tán 潭   。
fù 父 lǎo 老 yún 雲 yǔ 與 sì 泗 shuǐ 水 tōng 通   , zēng 增 sǔn 損 qīng 清 zhuó 濁   , xiāng 相 yìng 應 bù 不 chà 差   , shí 時 yǒu 有 hé 河 yú 魚 chū 出 yān 焉   。
yuán 元 fēng 豐 yuán 元 nián 年 chūn 春 hàn 旱   , huò 或 yún 雲 zhì 置 hǔ 虎 tóu 頭 tán 潭 zhōng 中 kě 可 yǐ 以 zhì 致 léi 雷 yǔ 雨   , yòng 用 qí 其 shuō 說   , zuò 作 qǐ 《 fú 起 lóng 伏 xíng 龍 yī 行 shǒu 》   一   首   。
hé 何 nián 年 bái 白 zhú 竹 qiān 千 jūn 鈞 nǔ 弩   , shè 射 shā 殺 nán 南 shān 山 xuě 雪 máo 毛 hǔ 虎   。
zhì 至 jīn 今 lú 顱 gǔ 骨 dài 帶 shuāng 霜 yá 牙   , shàng 尚 zuò 作 sì 四 hǎi 海 máo 毛 chóng 蟲 zǔ 祖   。
dōng 東 fāng 方 jiǔ 久 hàn 旱 qiān 千 lǐ 里 chì 赤   , sān 三 yuè 月 xíng 行 rén 人 kǒu 口 shēng 生 tǔ 土   。
bì 碧 tán 潭 jìn 近 zài 在 gǔ 古 chéng 城 dōng 東   , shén 神 wù 物 suǒ 所 pán 蟠 shuí 誰 gǎn 敢 wǔ 侮   。
shàng 上 yī 欹 cāng 蒼 shí 石 yōng 擁 yán 岩 dòu 竇   , xià 下 yīng 應 qīng 清 hé 河 tōng 通 shuǐ 水 fǔ 府   。
yǎn 眼 guāng 光 zuò 作 diàn 電 zǒu 走 jīn 金 shé 蛇   , bí 鼻 xī 息 wèi 為 yún 雲 zhuó 擢 yān 煙 lǚ 縷   。
dāng 當 nián 年 fù 負 tú 圖 chuán 傳 dì 帝 mìng 命   , zuǒ 左 yòu 右 xī 羲 xuān 軒 zhào 詔 shén 神 yǔ 禹   。
ěr 爾 lái 來 huái 懷 bǎo 寶 dàn 但 tān 貪 mián 眠   , mǎn 滿 fù 腹 léi 雷 tíng 霆 yīn 喑 bù 不 tǔ 吐   。
chì 赤 lóng 龍 bái 白 hǔ 虎 zhàn 戰 míng 明 rì 日   ,   ( shì 是 yuè 月 bǐng 丙 chén 辰   , míng 明 rì 日 gēng 庚 yín 寅   。
  ) dào 倒 juǎn 卷 huáng 黃 hé 河 zuò 作 fēi 飛 yǔ 雨   。
jiē 嗟 wú 吾 qǐ 豈 lè 樂 dòu 斗 liǎng 兩 xióng 雄   , yǒu 有 shì 事 jìng 徑 xū 須 fán 煩 yī 一 nù 怒   。