進學篇寄坦居五弟

清代 戴亨
君不見東魯泰岱高絕淩青天,磨厓日觀窮躋攀。 捫蘿披石躡危磴,聳身直上雲霞巔。又不見黃河穿塞決昆崙,排山倒海驅蛟黿。 衝波逆折不畏險,扁舟直抵銀河邊。仰止脅息坐長嘆,望洋驚阻空流連。 邱阜之堤,溝澮之水,亦將聽其嵯峨而潺湲。君不見仲尼沒後聖道孤,奸臣賊子無日無。 辟楊排墨正人心,子輿生將天地扶。干戈擾攘遞狂秦,文運否極遭屠誅。 董子崛起烈焰餘,天人義利非齟齬。承先開後賴此人,誠哉不愧為醇儒。 自漢以還千餘年,出玄入空紛馳驅。擇焉不精語不詳,茫茫道脈悲荒蕪。 五星聚奎炎宋興,名儒輩出微言明。人知堯舜皆可學,日月麗天江河行。 天生大人何巍巍,賦性不異我與而。男兒奮興能自立,邵大周精安足齊。 君不見一簣為山平地中,累累不絕起高峰。疋繒將完絲忽斷,機軸空勞不成練。 地易崩摧天易老,日月禪代無昏曉。人生百年能幾時,朝如春花暮秋草。 青年乘時不早圖,倏忽萬類同枯槁。
jūn 君 bú 不 jiàn 見 dōng 東 lǔ 魯 tài 泰 dài 岱 gāo 高 jué 絕 líng 淩 qīng 青 tiān 天   , mó 磨 yá 厓 rì 日 guān 觀 qióng 窮 jī 躋 pān 攀   。
mén 捫 luó 蘿 pī 披 shí 石 niè 躡 wēi 危 dèng 磴   , sǒng 聳 shēn 身 zhí 直 shàng 上 yún 雲 xiá 霞 diān 巔 yòu 。 bú 又 jiàn 不 huáng 見 hé 黃 chuān 河 sāi 穿 jué 塞 kūn 決 lún 昆 pái 崙   , shān 排 dǎo 山 hǎi 倒 qū 海 jiāo 驅 yuán 蛟   黿   。
chōng 沖 bō 波 nì 逆 shé 折 bù 不 wèi 畏 xiǎn 險   , piān 扁 zhōu 舟 zhí 直 dǐ 抵 yín 銀 hé 河 biān 邊 yǎng 。 zhǐ 仰 xié 止 xī 脅 zuò 息 cháng 坐 tàn 長 wàng 嘆   , yáng 望 jīng 洋 zǔ 驚 kōng 阻 liú 空 lián 流   連   。
qiū 邱 fù 阜 zhī 之 dī 堤   , gōu 溝 huì 澮 zhī 之 shuǐ 水   , yì 亦 jiāng 將 tīng 聽 qí 其 cuó 嵯 é 峨 ér 而 chán 潺 yuán 湲 jūn 。 bú 君 jiàn 不 zhòng 見 ní 仲 méi 尼 hòu 沒 shèng 後 dào 聖 gū 道 jiān 孤   , chén 奸 zéi 臣 zǐ 賊 wú 子 rì 無 wú 日   無   。
pì 辟 yáng 楊 pái 排 mò 墨 zhèng 正 rén 人 xīn 心   , zi 子 yú 輿 shēng 生 jiāng 將 tiān 天 dì 地 fú 扶 gān 。 gē 干 rǎo 戈 rǎng 擾 dì 攘 kuáng 遞 qín 狂 wén 秦   , yùn 文 fǒu 運 jí 否 zāo 極 tú 遭 zhū 屠   誅   。
dǒng 董 zi 子 jué 崛 qǐ 起 liè 烈 yàn 焰 yú 餘   , tiān 天 rén 人 yì 義 lì 利 fēi 非 jǔ 齟 yǔ 齬 chéng 。 xiān 承 kāi 先 hòu 開 lài 後 cǐ 賴 rén 此 chéng 人   , zāi 誠 bù 哉 kuì 不 wèi 愧 chún 為 rú 醇   儒   。
zì 自 hàn 漢 yǐ 以 huán 還 qiān 千 yú 餘 nián 年   , chū 出 xuán 玄 rù 入 kōng 空 fēn 紛 chí 馳 qū 驅 zé 。 yān 擇 bù 焉 jīng 不 yǔ 精 bù 語 xiáng 不 máng 詳   , máng 茫 dào 茫 mài 道 bēi 脈 huāng 悲 wú 荒   蕪   。
wǔ 五 xīng 星 jù 聚 kuí 奎 yán 炎 sòng 宋 xīng 興   , míng 名 rú 儒 bèi 輩 chū 出 wēi 微 yán 言 míng 明 rén 。 zhī 人 yáo 知 shùn 堯 jiē 舜 kě 皆 xué 可 rì 學   , yuè 日 lì 月 tiān 麗 jiāng 天 hé 江 xíng 河   行   。
tiān 天 shēng 生 dà 大 rén 人 hé 何 wēi 巍 wēi 巍   , fù 賦 xìng 性 bù 不 yì 異 wǒ 我 yǔ 與 ér 而 nán 。 ér 男 fèn 兒 xīng 奮 néng 興 zì 能 lì 自 shào 立   , dà 邵 zhōu 大 jīng 周 ān 精 zú 安 qí 足   齊   。
jūn 君 bú 不 jiàn 見 yī 一 kuì 簣 wéi 為 shān 山 píng 平 dì 地 zhōng 中   , lěi 累 lěi 累 bù 不 jué 絕 qǐ 起 gāo 高 fēng 峰 pǐ 。 zēng 疋 jiāng 繒 wán 將 sī 完 hū 絲 duàn 忽 jī 斷   , zhóu 機 kōng 軸 láo 空 bù 勞 chéng 不 liàn 成   練   。
dì 地 yì 易 bēng 崩 cuī 摧 tiān 天 yì 易 lǎo 老   , rì 日 yuè 月 shàn 禪 dài 代 wú 無 hūn 昏 xiǎo 曉 rén 。 shēng 人 bǎi 生 nián 百 néng 年 jǐ 能 shí 幾 cháo 時   , rú 朝 chūn 如 huā 春 mù 花 qiū 暮 cǎo 秋   草   。
qīng 青 nián 年 chéng 乘 shí 時 bù 不 zǎo 早 tú 圖   , shū 倏 hū 忽 wàn 萬 lèi 類 tóng 同 kū 枯 gǎo 槁   。