京師作

清代 顧炎武
嗚呼古燕京,金元遞開創。初興靖難師,遂駐時巡仗。 制掩漢唐閎,德儷商周王。巍峨大明門,如翬峙南向。 其陽肇圜丘,列聖凝靈貺。其內廓乾清,至尊儼旒纊。 繚以皇城垣,靚深擬天上。其旁列兩街,省寺郁相望。 經營本睿裁,斲削命般匠。鼎從郟鄏卜,宅是成周相。 穹然對兩京,自古無與抗。酆宮遜顯敞,未央失宏壯。 西來太行條,連天矚崖嶂。東盡巫閭支,界海看滉瀁。 居中守在支,臨秋國為防。人物並浩穰,風流餘慨忼。 百貨集廣馗,九金歸府藏。通州船萬艘,便門車千兩。 綿延祀四六,三靈哀板蕩。紫塞吟悲笳,黃圖布氈帳。 獄囚圻父臣,郊死凶門將。悲號煤山縊,泣血思陵葬。 中華竟崩淪,燔瘞久虛曠。宗子洎群臣,鳶岑與黔漲。 丁年抱國恥,未獲居一障。垂老入都門,有願無繇償。 足穿貧士履,首戴狂生盎。愁同箕子過,悴比湘纍放。 且調入沅兵,更造浮海舫。索盜窮琅當,追亡敝築杖。 太陰掩心中,兩日相摩盪。火運有轉移,虞天亂無象。 白水燄未然,綠林煙已煬。空懷赤伏書,虛想雲台仗。 不睹二祖興,煢煢念安傍。復思塞上游,汗漫誠何當。 河西訪竇融,上谷尋耿況。聊為舊京辭,投毫一吁悵。
yān jīng   jīn yuán kāi chuàng chū xīng jìng nán shī   suì zhù shí xún zhàng
zhì yǎn hàn táng hóng   shāng zhōu wáng wēi é míng mén   huī zhì nán xiàng
yáng zhào yuán qiū   liè shèng níng líng kuàng nèi kuò qián qīng   zhì zūn yǎn liú kuàng
liáo huáng chéng yuán   liàng shēn tiān shàng páng liè liǎng jiē   shěng xiāng wàng
jīng yíng běn ruì cái   zhuó xuē mìng bān jiàng dǐng cóng jiá bo   zhái shì chéng zhōu xiāng
qióng rán duì liǎng jīng   kàng fēng gōng xùn xiǎn chǎng   wèi yāng shī hóng zhuàng
西 lái tài xíng tiáo   lián tiān zhǔ zhàng dōng jǐn zhī   jiè hǎi kàn huàng yàng
zhōng shǒu zài zhī   lín qiū guó wèi fáng rén bìng hào ráng   fēng liú kǎi kāng
bǎi huò guǎng kuí   jiǔ jīn guī cáng tōng zhōu chuán wàn sōu   biàn 便 mén chē qiān liǎng
mián 綿 yán liù   sān líng āi bǎn dàng sāi yín bēi jiā   huáng zhān zhàng
qiú chén   jiāo xiōng mén jiāng bēi hào méi shān   xuè líng zàng
zhōng huá jìng bēng lún   fán jiǔ kuàng zōng qún chén   yuān cén qián zhǎng
dīng nián bào guó chǐ   wèi huò zhàng chuí lǎo dōu mén   yǒu yuàn yáo cháng
chuān 穿 pín shì   shǒu dài kuáng shēng àng chóu tóng guò   cuì xiāng lèi fàng
qiě diào 調 yuán bīng   gēng zào hǎi fǎng suǒ dào qióng láng dāng   zhuī wáng zhù zhàng
tài yīn yǎn xīn zhōng   liǎng xiāng dàng huǒ yùn yǒu zhuǎn   tiān luàn xiàng
bái shuǐ yàn wèi rán   lín yān yáng kōng huái chì shū   xiǎng yún tái zhàng
èr xīng   qióng qióng niàn ān bàng sāi shàng yóu   hàn màn chéng dāng
西 fǎng dòu róng   shàng xún gěng kuàng liáo wèi jiù jīng   tóu háo chàng