復愁十二首

唐代 杜甫
人煙生處僻,虎跡過新蹄。野鶻翻窺草,村船逆上溪。 釣艇收緡盡,昏鴉接翅歸。月生初學扇,雲細不成衣。 萬國尚防寇,故園今若何。昔歸相識少,早已戰場多。 身覺省郎在,家須農事歸。年深荒草徑,老恐失柴扉。 金絲鏤箭鏃,皂尾制旗竿。一自風塵起,猶嗟行路難。 胡虜何曾盛,干戈不肯休。閭閻聽小子,談話覓封侯。 貞觀銅牙弩,開元錦獸張。花門小箭好,此物棄沙場。 今日翔麟馬,先宜駕鼓車。無勞問河北,諸將覺榮華。 任轉江淮粟,休添苑囿兵。由來貔虎士,不滿鳳凰城。 江上亦秋色,火雲終不移。巫山猶錦樹,南國且黃鸝。 每恨陶彭澤,無錢對菊花。如今九日至,自覺酒須賒。 病減詩仍拙,吟多意有餘。莫看江總老,猶被賞時魚。
rén 人 yān 煙 shēng 生 chù 處 pì 僻   , hǔ 虎 jì 跡 guò 過 xīn 新 tí 蹄 。 。 yě 野 gǔ 鶻 fān 翻 kuī 窺 cǎo 草   , cūn 村 chuán 船 nì 逆 shàng 上 xī 溪 。 。
diào 釣 tǐng 艇 shōu 收 mín 緡 jǐn 盡   , hūn 昏 yā 鴉 jiē 接 chì 翅 guī 歸 。 。 yuè 月 shēng 生 chū 初 xué 學 shàn 扇   , yún 雲 xì 細 bù 不 chéng 成 yī 衣 。 。
wàn 萬 guó 國 shàng 尚 fáng 防 kòu 寇   , gù 故 yuán 園 jīn 今 ruò 若 hé 何 。 。 xī 昔 guī 歸 xiāng 相 shí 識 shǎo 少   , zǎo 早 yǐ 已 zhàn 戰 chǎng 場 duō 多 。 。
shēn 身 jué 覺 shěng 省 láng 郎 zài 在   , jiā 家 xū 須 nóng 農 shì 事 guī 歸 。 。 nián 年 shēn 深 huāng 荒 cǎo 草 jìng 徑   , lǎo 老 kǒng 恐 shī 失 chái 柴 fēi 扉 。 。
jīn 金 sī 絲 lòu 鏤 jiàn 箭 zú 鏃   , zào 皂 wěi 尾 zhì 制 qí 旗 gān 竿 。 。 yī 一 zì 自 fēng 風 chén 塵 qǐ 起   , yóu 猶 jiē 嗟 xíng 行 lù 路 nán 難 。 。
hú 胡 lǔ 虜 hé 何 zēng 曾 shèng 盛   , gān 干 gē 戈 bù 不 kěn 肯 xiū 休 。 。 lǘ 閭 yán 閻 tīng 聽 xiǎo 小 zǐ 子   , tán 談 huà 話 mì 覓 fēng 封 hóu 侯 。 。
zhēn 貞 guàn 觀 tóng 銅 yá 牙 nǔ 弩   , kāi 開 yuán 元 jǐn 錦 shòu 獸 zhāng 張 。 。 huā 花 mén 門 xiǎo 小 jiàn 箭 hǎo 好   , cǐ 此 wù 物 qì 棄 shā 沙 chǎng 場 。 。
jīn 今 rì 日 xiáng 翔 lín 麟 mǎ 馬   , xiān 先 yí 宜 jià 駕 gǔ 鼓 chē 車 。 。 wú 無 láo 勞 wèn 問 hé 河 běi 北   , zhū 諸 jiāng 將 jué 覺 róng 榮 huá 華 。 。
rèn 任 zhuǎn 轉 jiāng 江 huái 淮 sù 粟   , xiū 休 tiān 添 yuàn 苑 yòu 囿 bīng 兵 。 。 yóu 由 lái 來 pí 貔 hǔ 虎 shì 士   , bù 不 mǎn 滿 fèng 鳳 huáng 凰 chéng 城 。 。
jiāng 江 shàng 上 yì 亦 qiū 秋 sè 色   , huǒ 火 yún 雲 zhōng 終 bù 不 yí 移 。 。 wū 巫 shān 山 yóu 猶 jǐn 錦 shù 樹   , nán 南 guó 國 qiě 且 huáng 黃 lí 鸝 。 。
měi 每 hèn 恨 táo 陶 péng 彭 zé 澤   , wú 無 qián 錢 duì 對 jú 菊 huā 花 。 。 rú 如 jīn 今 jiǔ 九 rì 日 zhì 至   , zì 自 jué 覺 jiǔ 酒 xū 須 shē 賒 。 。
bìng 病 jiǎn 減 shī 詩 réng 仍 zhuō 拙   , yín 吟 duō 多 yì 意 yǒu 有 yú 餘 。 。 mò 莫 kàn 看 jiāng 江 zǒng 總 lǎo 老   , yóu 猶 bèi 被 shǎng 賞 shí 時 yú 魚 。 。