豐山懷古

金朝 元好問
豐山一何高,古屋蒼煙重。開門望吳楚,鳥去天無窮。 連山橫巨鰲,白水亘長虹。川原郁佳氣,自古南都雄。 炎精昔季興,臥龍起隆中。落落出奇策,言言揭孤忠。 時事有可論,生晚恨不逢。漢賊不兩立,大義皎日同。 吳人操等耳,忍與分河潼。奪操而與權,何以示至公。 一民漢遺黎,尺地漢故封。守民及守土,天地與相終。 不能禦寇讎,顧以寇自功。既異鴻溝初,又非列國從。 一券捐半產,二祖寧汝容。端本一已失,孤唱誰當從? 至今有遺恨,廟柏號陰風。舊聞清泠淵,天籟如撞鐘。 山徑野人語,誕幻欺孩童。開元有亂階,鹿飲溫泉宮。 黃猿何為者,乃爾能嘯凶。乾坤之大音,久郁理當通。 清箱旦夕落,佇爾驚群聾。
fēng 豐 shān 山 yī 一 hé 何 gāo 高   , gǔ 古 wū 屋 cāng 蒼 yān 煙 zhòng 重 。 。 kāi 開 mén 門 wàng 望 wú 吳 chǔ 楚   , niǎo 鳥 qù 去 tiān 天 wú 無 qióng 窮 。 。
lián 連 shān 山 héng 橫 jù 巨 áo 鰲   , bái 白 shuǐ 水 gèn 亘 cháng 長 hóng 虹 。 。 chuān 川 yuán 原 yù 郁 jiā 佳 qì 氣   , zì 自 gǔ 古 nán 南 dōu 都 xióng 雄 。 。
yán 炎 jīng 精 xī 昔 jì 季 xīng 興   , wò 臥 lóng 龍 qǐ 起 lóng 隆 zhōng 中 。 。 luò 落 luò 落 chū 出 qí 奇 cè 策   , yán 言 yán 言 jiē 揭 gū 孤 zhōng 忠 。 。
shí 時 shì 事 yǒu 有 kě 可 lùn 論   , shēng 生 wǎn 晚 hèn 恨 bù 不 féng 逢 。 。 hàn 漢 zéi 賊 bù 不 liǎng 兩 lì 立   , dà 大 yì 義 jiǎo 皎 rì 日 tóng 同 。 。
wú 吳 rén 人 cāo 操 děng 等 ěr 耳   , rěn 忍 yǔ 與 fēn 分 hé 河 tóng 潼 。 。 duó 奪 cāo 操 ér 而 yǔ 與 quán 權   , hé 何 yǐ 以 shì 示 zhì 至 gōng 公 。 。
yī 一 mín 民 hàn 漢 yí 遺 lí 黎   , chǐ 尺 dì 地 hàn 漢 gù 故 fēng 封 。 。 shǒu 守 mín 民 jí 及 shǒu 守 tǔ 土   , tiān 天 dì 地 yǔ 與 xiāng 相 zhōng 終 。 。
bù 不 néng 能 yù 禦 kòu 寇 chóu 讎   , gù 顧 yǐ 以 kòu 寇 zì 自 gōng 功 。 。 jì 既 yì 異 hóng 鴻 gōu 溝 chū 初   , yòu 又 fēi 非 liè 列 guó 國 cóng 從 。 。
yī 一 quàn 券 juān 捐 bàn 半 chǎn 產   , èr 二 zǔ 祖 níng 寧 rǔ 汝 róng 容 。 。 duān 端 běn 本 yī 一 yǐ 已 shī 失   , gū 孤 chàng 唱 shuí 誰 dāng 當 cóng 從   ?
zhì 至 jīn 今 yǒu 有 yí 遺 hèn 恨   , miào 廟 bǎi 柏 hào 號 yīn 陰 fēng 風 。 。 jiù 舊 wén 聞 qīng 清 líng 泠 yuān 淵   , tiān 天 lài 籟 rú 如 zhuàng 撞 zhōng 鍾 。 。
shān 山 jìng 徑 yě 野 rén 人 yǔ 語   , dàn 誕 huàn 幻 qī 欺 hái 孩 tóng 童 。 。 kāi 開 yuán 元 yǒu 有 luàn 亂 jiē 階   , lù 鹿 yǐn 飲 wēn 溫 quán 泉 gōng 宮 。 。
huáng 黃 yuán 猿 hé 何 wéi 為 zhě 者   , nǎi 乃 ěr 爾 néng 能 xiào 嘯 xiōng 凶 。 。 qián 乾 kūn 坤 zhī 之 dà 大 yīn 音   , jiǔ 久 yù 郁 lǐ 理 dāng 當 tōng 通 。 。
qīng 清 xiāng 箱 dàn 旦 xī 夕 luò 落   , zhù 佇 ěr 爾 jīng 驚 qún 群 lóng 聾 。 。