病齒欲脫兒輩憂之書三十韻以廣其意
我齒落已慣,人聞亦尋常。今年一齒杌,兒曹忽驚皇。
雲此口之戶,位稱文學堂。祿算系崇替,言音資品量。
不似頤頷間,虧殘有遮藏。咀嚼縱少利,形顏固無傷。
一笑謂兒子,汝言吾豈忘。我本田舍子,傳家只耕桑。
偶然誦書史,遂登文翰場。懶散二十載,紆朱佩金章。
槁虛生蠹蟫,負乘來寇攘。扁舟四千里,隆赫當秋陽。
親交喜我還,我亦念舊鄉。炎焦夾醇酎,合沓鍾胃腸。
致困誠有以,扶顛亦多方。根柢既以撥,枝條孰能當。
翻思赤舌初,雷風挾冰霜。傍觀為縮頸,親知走如狂。
生還自不意,敢復希太康。齒缺患語訛,老韓方亦良。
復雲妨貴仕,我已歸農莊。此外惟年壽,豈不在彼蒼。
乳飲且百歲,我猶能糗粻。所念齒髮衰,壯志或少荒。
百里行未半,前途凜瞿塘。青編有聖賢,綠野有稻粱。
持滿自我力,干譽期爾行。茲事苟不忒,吾生從短長。
存乎彼誠善,去也誰能防。無為重戚戚,此物本太剛。
wǒ
我
chǐ
齒
luò
落
yǐ
已
guàn
慣
,
rén
人
wén
聞
yì
亦
xún
尋
cháng
常
。
。
jīn
今
nián
年
yī
一
chǐ
齒
wù
杌
,
ér
兒
cáo
曹
hū
忽
jīng
驚
huáng
皇
。
。
yún
雲
cǐ
此
kǒu
口
zhī
之
hù
戶
,
wèi
位
chēng
稱
wén
文
xué
學
táng
堂
。
。
lù
祿
suàn
算
xì
系
chóng
崇
tì
替
,
yán
言
yīn
音
zī
資
pǐn
品
liàng
量
。
。
bù
不
shì
似
yí
頤
hàn
頷
jiān
間
,
kuī
虧
cán
殘
yǒu
有
zhē
遮
cáng
藏
。
。
jǔ
咀
jué
嚼
zòng
縱
shǎo
少
lì
利
,
xíng
形
yán
顏
gù
固
wú
無
shāng
傷
。
。
yī
一
xiào
笑
wèi
謂
ér
兒
zi
子
,
rǔ
汝
yán
言
wú
吾
qǐ
豈
wàng
忘
。
。
wǒ
我
běn
本
tián
田
shè
舍
zǐ
子
,
chuán
傳
jiā
家
zhǐ
只
gēng
耕
sāng
桑
。
。
ǒu
偶
rán
然
sòng
誦
shū
書
shǐ
史
,
suì
遂
dēng
登
wén
文
hàn
翰
chǎng
場
。
。
lǎn
懶
sǎn
散
èr
二
shí
十
zài
載
,
yū
紆
zhū
朱
pèi
佩
jīn
金
zhāng
章
。
。
gǎo
槁
xū
虛
shēng
生
dù
蠹
yín
蟫
,
fù
負
chéng
乘
lái
來
kòu
寇
rǎng
攘
。
。
piān
扁
zhōu
舟
sì
四
qiān
千
lǐ
里
,
lóng
隆
hè
赫
dāng
當
qiū
秋
yáng
陽
。
。
qīn
親
jiāo
交
xǐ
喜
wǒ
我
hái
還
,
wǒ
我
yì
亦
niàn
念
jiù
舊
xiāng
鄉
。
。
yán
炎
jiāo
焦
jiā
夾
chún
醇
zhòu
酎
,
hé
合
tà
沓
zhōng
鍾
wèi
胃
cháng
腸
。
。
zhì
致
kùn
困
chéng
誠
yǒu
有
yǐ
以
,
fú
扶
diān
顛
yì
亦
duō
多
fāng
方
。
。
gēn
根
dǐ
柢
jì
既
yǐ
以
bō
撥
,
zhī
枝
tiáo
條
shú
孰
néng
能
dāng
當
。
。
fān
翻
sī
思
chì
赤
shé
舌
chū
初
,
léi
雷
fēng
風
xié
挾
bīng
冰
shuāng
霜
。
。
bàng
傍
guān
觀
wèi
為
suō
縮
jǐng
頸
,
qīn
親
zhī
知
zǒu
走
rú
如
kuáng
狂
。
。
shēng
生
huán
還
zì
自
bù
不
yì
意
,
gǎn
敢
fù
復
xī
希
tài
太
kāng
康
。
。
chǐ
齒
quē
缺
huàn
患
yǔ
語
é
訛
,
lǎo
老
hán
韓
fāng
方
yì
亦
liáng
良
。
。
fù
復
yún
雲
fáng
妨
guì
貴
shì
仕
,
wǒ
我
yǐ
已
guī
歸
nóng
農
zhuāng
莊
。
。
cǐ
此
wài
外
wéi
惟
nián
年
shòu
壽
,
qǐ
豈
bù
不
zài
在
bǐ
彼
cāng
蒼
。
。
rǔ
乳
yǐn
飲
qiě
且
bǎi
百
suì
歲
,
wǒ
我
yóu
猶
néng
能
qiǔ
糗
zhāng
粻
。
。
suǒ
所
niàn
念
chǐ
齒
fā
發
shuāi
衰
,
zhuàng
壯
zhì
志
huò
或
shǎo
少
huāng
荒
。
。
bǎi
百
lǐ
里
xíng
行
wèi
未
bàn
半
,
qián
前
tú
途
lǐn
凜
qú
瞿
táng
塘
。
。
qīng
青
biān
編
yǒu
有
shèng
聖
xián
賢
,
lǜ
綠
yě
野
yǒu
有
dào
稻
liáng
粱
。
。
chí
持
mǎn
滿
zì
自
wǒ
我
lì
力
,
gān
干
yù
譽
qī
期
ěr
爾
xíng
行
。
。
zī
茲
shì
事
gǒu
苟
bù
不
tè
忒
,
wú
吾
shēng
生
cóng
從
duǎn
短
cháng
長
。
。
cún
存
hū
乎
bǐ
彼
chéng
誠
shàn
善
,
qù
去
yě
也
shuí
誰
néng
能
fáng
防
。
。
wú
無
wéi
為
zhòng
重
qī
戚
qī
戚
,
cǐ
此
wù
物
běn
本
tài
太
gāng
剛
。
。