病齒欲脫兒輩憂之書三十韻以廣其意

明代 顧清
我齒落已慣,人聞亦尋常。今年一齒杌,兒曹忽驚皇。 雲此口之戶,位稱文學堂。祿算系崇替,言音資品量。 不似頤頷間,虧殘有遮藏。咀嚼縱少利,形顏固無傷。 一笑謂兒子,汝言吾豈忘。我本田舍子,傳家只耕桑。 偶然誦書史,遂登文翰場。懶散二十載,紆朱佩金章。 槁虛生蠹蟫,負乘來寇攘。扁舟四千里,隆赫當秋陽。 親交喜我還,我亦念舊鄉。炎焦夾醇酎,合沓鍾胃腸。 致困誠有以,扶顛亦多方。根柢既以撥,枝條孰能當。 翻思赤舌初,雷風挾冰霜。傍觀為縮頸,親知走如狂。 生還自不意,敢復希太康。齒缺患語訛,老韓方亦良。 復雲妨貴仕,我已歸農莊。此外惟年壽,豈不在彼蒼。 乳飲且百歲,我猶能糗粻。所念齒髮衰,壯志或少荒。 百里行未半,前途凜瞿塘。青編有聖賢,綠野有稻粱。 持滿自我力,干譽期爾行。茲事苟不忒,吾生從短長。 存乎彼誠善,去也誰能防。無為重戚戚,此物本太剛。
wǒ 我 chǐ 齒 luò 落 yǐ 已 guàn 慣   , rén 人 wén 聞 yì 亦 xún 尋 cháng 常 。 。 jīn 今 nián 年 yī 一 chǐ 齒 wù 杌   , ér 兒 cáo 曹 hū 忽 jīng 驚 huáng 皇 。 。
yún 雲 cǐ 此 kǒu 口 zhī 之 hù 戶   , wèi 位 chēng 稱 wén 文 xué 學 táng 堂 。 。 lù 祿 suàn 算 xì 系 chóng 崇 tì 替   , yán 言 yīn 音 zī 資 pǐn 品 liàng 量 。 。
bù 不 shì 似 yí 頤 hàn 頷 jiān 間   , kuī 虧 cán 殘 yǒu 有 zhē 遮 cáng 藏 。 。 jǔ 咀 jué 嚼 zòng 縱 shǎo 少 lì 利   , xíng 形 yán 顏 gù 固 wú 無 shāng 傷 。 。
yī 一 xiào 笑 wèi 謂 ér 兒 zi 子   , rǔ 汝 yán 言 wú 吾 qǐ 豈 wàng 忘 。 。 wǒ 我 běn 本 tián 田 shè 舍 zǐ 子   , chuán 傳 jiā 家 zhǐ 只 gēng 耕 sāng 桑 。 。
ǒu 偶 rán 然 sòng 誦 shū 書 shǐ 史   , suì 遂 dēng 登 wén 文 hàn 翰 chǎng 場 。 。 lǎn 懶 sǎn 散 èr 二 shí 十 zài 載   , yū 紆 zhū 朱 pèi 佩 jīn 金 zhāng 章 。 。
gǎo 槁 xū 虛 shēng 生 dù 蠹 yín 蟫   , fù 負 chéng 乘 lái 來 kòu 寇 rǎng 攘 。 。 piān 扁 zhōu 舟 sì 四 qiān 千 lǐ 里   , lóng 隆 hè 赫 dāng 當 qiū 秋 yáng 陽 。 。
qīn 親 jiāo 交 xǐ 喜 wǒ 我 hái 還   , wǒ 我 yì 亦 niàn 念 jiù 舊 xiāng 鄉 。 。 yán 炎 jiāo 焦 jiā 夾 chún 醇 zhòu 酎   , hé 合 tà 沓 zhōng 鍾 wèi 胃 cháng 腸 。 。
zhì 致 kùn 困 chéng 誠 yǒu 有 yǐ 以   , fú 扶 diān 顛 yì 亦 duō 多 fāng 方 。 。 gēn 根 dǐ 柢 jì 既 yǐ 以 bō 撥   , zhī 枝 tiáo 條 shú 孰 néng 能 dāng 當 。 。
fān 翻 sī 思 chì 赤 shé 舌 chū 初   , léi 雷 fēng 風 xié 挾 bīng 冰 shuāng 霜 。 。 bàng 傍 guān 觀 wèi 為 suō 縮 jǐng 頸   , qīn 親 zhī 知 zǒu 走 rú 如 kuáng 狂 。 。
shēng 生 huán 還 zì 自 bù 不 yì 意   , gǎn 敢 fù 復 xī 希 tài 太 kāng 康 。 。 chǐ 齒 quē 缺 huàn 患 yǔ 語 é 訛   , lǎo 老 hán 韓 fāng 方 yì 亦 liáng 良 。 。
fù 復 yún 雲 fáng 妨 guì 貴 shì 仕   , wǒ 我 yǐ 已 guī 歸 nóng 農 zhuāng 莊 。 。 cǐ 此 wài 外 wéi 惟 nián 年 shòu 壽   , qǐ 豈 bù 不 zài 在 bǐ 彼 cāng 蒼 。 。
rǔ 乳 yǐn 飲 qiě 且 bǎi 百 suì 歲   , wǒ 我 yóu 猶 néng 能 qiǔ 糗 zhāng 粻 。 。 suǒ 所 niàn 念 chǐ 齒 fā 發 shuāi 衰   , zhuàng 壯 zhì 志 huò 或 shǎo 少 huāng 荒 。 。
bǎi 百 lǐ 里 xíng 行 wèi 未 bàn 半   , qián 前 tú 途 lǐn 凜 qú 瞿 táng 塘 。 。 qīng 青 biān 編 yǒu 有 shèng 聖 xián 賢   , lǜ 綠 yě 野 yǒu 有 dào 稻 liáng 粱 。 。
chí 持 mǎn 滿 zì 自 wǒ 我 lì 力   , gān 干 yù 譽 qī 期 ěr 爾 xíng 行 。 。 zī 茲 shì 事 gǒu 苟 bù 不 tè 忒   , wú 吾 shēng 生 cóng 從 duǎn 短 cháng 長 。 。
cún 存 hū 乎 bǐ 彼 chéng 誠 shàn 善   , qù 去 yě 也 shuí 誰 néng 能 fáng 防 。 。 wú 無 wéi 為 zhòng 重 qī 戚 qī 戚   , cǐ 此 wù 物 běn 本 tài 太 gāng 剛 。 。