悲人道

南北朝 謝晦
悲人道兮悲人道之實難。哀人道之多險。傷人道之寡安。 懿華宗之冠胄。固清流而遠源。樹文德於庭戶。立操學于衡門。 應積善之餘祐。當履福之所延。何小子之凶放。實招禍而作愆。 值革變之大運。遭一顧於聖皇。參謀猷於創物。贊帝制於宏綱。 出治戎于禁衛。入關言於帷房。分河山之圭組。繼文武之龜章。 稟顧命於西殿。受遺寄於御床。伊懦劣其無節。實懷此而不忘。 荷隆遇於先主。欲報之於後王。憂託付之無效。懼愧言於存亡。 謂繼體其嗣業。能增輝於前光。居遏密之未幾。越禮度而湎荒。 普天壤而殞氣。必社稷之淪喪。矧吾儕之體國。實啟處而匪遑。 藉億兆之一志。固昏極而明彰。諒主尊而民晏。信卜祚之無疆。 國既危而重構。家已衰而載昌。獲扶顛而休否。冀世道之方康。 朝褒功以疏爵。只命服於西蕃。奏簫管之嘈囋。擁朱旄之赫煌。 臨八方以作鎮。響文武之桓桓。厲薄弱以為政。實忘食於日旰。 豈申甫之敢慕。庶惟宋之屏翰。甫逾歷其三稔。實周回其未再。 豈有慮於內□。□□□其雲裁。痛夾輔之二宰。並加辟而靡貸。 哀弱息之從禍。悲發中而心痗。伊荊漢之良彥。逮文武之子民。 見忠貞而弗亮。睹理屈而莫申。皆義概而同憤。咸荷戈而競臻。 浮舳艫之奕奕。陳車騎之轔轔。觀人和與師整。謂茲兵其誰陳。 庶亡魂之雪怨。反涇渭於彝化。齊輕舟於江曲。殄銳敵其皆湮。 勒陸徒於白水。寇無反於只輪。氣扔捷而益壯。威既肅而彌振。 嗟時哉之不與。迕風雨以逾旬。我謀戰而不克。彼繼奔其躡塵。 乏智勇之奇正。忽孟明而是遵。苟成敗其有數。豈怨天而尤人。 恨矢石之未竭。遂摧師而覆陳。誠得喪之所遭。固當之其無吝。 痛而懷之弱子。橫遭罹之殃釁。智未窮而事傾。力未極而莫振。 誓同盡於鋒鏑。我怯劣而愆信。憫弟侄之何辜。實五咎之所嬰。 謂九夷之可處。思致免以全生。嗟性命之難遂。乃窘紲於邊亭。 亦何忤於天地。備艱危而是丁。我聞之於昔誥。功彌高而身䠞。 霍芒刺而倖免。卒傾宗而滅族。周嘆貴於岳吏。終下審而靡鞠。 雖明德之大賢。亦不免於殘戮。懷今憚而忍人。忘向惠而莫復。 績無賞而震主。將何方以自牧。非砏石之圖照。孰違禍以取福。 箸殷鑑認自古。豈獨嘆於季叔。能安親而揚名。諒見稱於先哲。 保歸全而終孝。傷在余而皆缺。辱歷世之平素。忽盛滿而傾滅。 惟烝嘗與灑埽。痛一朝而永絕。問其誰而為之。實孤人之險戾。 罪有逾於丘山。雖百死其何雪。羈角偃兮衡閭。親朋交兮平義。 雖履尚兮不一。隆分好兮情寄。俱憚耕兮從祿。睹世道兮艱詖。 規志局兮功名。每謂之兮為易。今定諡兮闔棺。慚明智兮昔議。 雖待盡兮為恥。嗟原顏兮靡寘。長揖兮數子。謝爾兮明智。 百齡兮浮促。終焉兮斟克。臥盡兮斧斤。理命兮同得。 世安彼兮非此。豈曉分兮辨惑。御莊生之達言。請承風以為則。
bēi rén dào bēi rén dào zhī shí nán āi rén dào zhī duō xiǎn shāng rén dào zhī guǎ ān
huá zōng zhī guān zhòu qīng liú ér yuǎn yuán shù wén tíng cāo xué héng mén
yīng shàn zhī yòu dāng zhī suǒ yán xiǎo zhī xiōng fàng shí zhāo huò ér zuò qiān
zhí biàn zhī yùn zāo shèng huáng cān móu yóu chuàng zàn zhì hóng gāng
chū zhì róng jìn wèi guān yán wéi fáng fēn shān zhī guī wén zhī guī zhāng
bǐng mìng 西 diàn 殿 shòu chuáng nuò liè jié shí huái ér wàng
lóng xiān zhǔ bào zhī hòu wáng yōu tuō zhī xiào kuì yán cún wáng
wèi néng zēng huī qián guāng è zhī wèi yuè ér miǎn huāng
tiān rǎng ér yǔn shè zhī lún sàng shěn chái zhī guó shí chǔ ér fěi huáng
zhào zhī zhì hūn ér míng zhāng liàng zhǔ zūn ér mín yàn xìn bo zuò zhī jiāng
guó wēi ér chóng gòu jiā shuāi ér zài chāng huò diān ér xiū fǒu shì dào zhī fāng kāng
cháo bāo gōng shū jué zhǐ mìng 西 fān zòu xiāo guǎn zhī cáo yōng zhū máo zhī huáng
lín fāng zuò zhèn xiǎng wén zhī huán huán ruò wéi zhèng shí wàng shí gàn
shēn zhī gǎn shù wéi sòng zhī píng hàn sān rěn shí zhōu huí wèi zài
yǒu nèi         yún cái tòng jiā zhī èr zǎi bìng jiā ér dài
āi ruò zhī cóng huò bēi zhōng ér xīn mèi jīng hàn zhī liáng yàn dǎi wén zhī mín
jiàn zhōng zhēn ér liàng ér shēn jiē gài ér tóng fèn xián ér jìng zhēn
zhú zhī chén chē zhī lín lín guān rén shī zhěng wèi bīng shuí chén
shù wáng hún zhī xuě yuàn fǎn jīng wèi huà qīng zhōu jiāng tiǎn ruì jiē yān
lēi bái shuǐ kòu fǎn zhǐ lún rēng jié ér zhuàng wēi ér zhèn
jiē shí zāi zhī fēng xún móu zhàn ér bēn niè chén
zhì yǒng zhī zhèng mèng míng ér shì zūn gǒu chéng bài yǒu shù yuàn tiān ér yóu rén
hèn shǐ shí zhī wèi jié suì cuī shī ér chén chéng de sàng zhī suǒ zāo dāng zhī lìn
tòng ér huái zhī ruò héng zāo zhī yāng xìn zhì wèi qióng ér shì qīng wèi ér zhèn
shì tóng jìn fēng qiè liè ér qiān xìn mǐn zhí zhī shí jiù zhī suǒ yīng
wèi jiǔ zhī chù zhì miǎn quán shēng jiē xìng mìng zhī nán suì nǎi jiǒng xiè biān tíng
tiān bèi jiān wēi ér shì dīng wén zhī gào gōng gāo ér shēn
huò máng ér xìng miǎn qīng zōng ér miè zhōu tàn guì yuè zhōng xià shěn ér
suī míng zhī xián miǎn cán huái jīn dàn ér rěn rén wàng xiàng huì ér
shǎng ér zhèn zhǔ jiāng fāng fēi bīn shí zhī zhào shú wéi huò
zhù yīn jiàn rèn tàn shū néng ān qīn ér yáng míng liàng jiàn chēng xiān zhé
bǎo guī quán ér zhōng xiào shāng zài ér jiē quē shì zhī píng chéng mǎn 滿 ér qīng miè
wéi zhēng cháng sào tòng zhāo ér yǒng jué wèn shuí ér wèi zhī shí rén zhī xiǎn
zuì yǒu qiū shān suī bǎi xuě jiǎo yǎn héng qīn péng jiāo píng
suī shàng lóng fēn hǎo qíng dàn gēng cóng 祿 shì dào jiān
guī zhì gōng míng měi wèi zhī wèi jīn dìng shì guān cán míng zhì
suī dài jìn wèi chǐ jiē yuán yán zhì cháng shù zi xiè ěr míng zhì
bǎi líng zhōng yān zhēn jǐn jīn mìng tóng
shì ān fēi xiǎo fēn biàn huò zhuāng shēng zhī yán qǐng chéng fēng wéi