月蚀诗效玉川子作

唐代 韩愈
元和庚寅斗插子,月十四日三更中。森森万木夜僵立, 寒气屃奰顽无风。月形如白盘,完完上天东。 忽然有物来啖之,不知是何虫。如何至神物,遭此狼狈凶。 星如撒沙出,攒集争强雄。油灯不照席, 是夕吐焰如长虹。玉川子,涕泗下,中庭独行。 念此日月者,为天之眼睛。此犹不自保,吾道何由行。 尝闻古老言,疑是虾蟆精。径圆千里纳女腹, 何处养女百丑形。杷沙脚手钝,谁使女解缘青冥。 黄帝有四目,帝舜重其明。今天只两目,何故许食使偏盲。 尧呼大水浸十日,不惜万国赤子鱼头生。女于此时若食日, 虽食八九无嚵名。赤龙黑鸟烧口热, 翎鬣倒侧相搪撑。婪酣大肚遭一饱,饥肠彻死无由鸣。 后时食月罪当死,天罗磕匝何处逃汝刑。 玉川子立于庭而言曰:地行贱臣仝,再拜敢告上天公。 臣有一寸刃,可刳凶蟆肠。无梯可上天,天阶无由有臣踪。 寄笺东南风,天门西北祈风通。丁宁附耳莫漏泄, 薄命正值飞廉慵。东方青色龙,牙角何呀呀。从官百馀座, 嚼啜烦官家。月蚀汝不知,安用为龙窟天河。赤鸟司南方, 尾秃翅觰沙。月蚀于汝头,汝口开呀呀。虾蟆掠汝两吻过, 忍学省事不以汝觜啄虾蟆。於菟蹲于西,旗旄卫毵ó。 既从白帝祠,又食于蜡礼有加。忍令月被恶物食, 枉于汝口插齿牙。乌龟怯奸,怕寒缩颈,以壳自遮。 终令夸蛾抉汝出,卜师烧锥钻灼满板如星罗。此外内外官, 琐细不足科。臣请悉扫除,慎勿许语令啾哗。 并光全耀归我月,盲眼镜净无纤瑕。弊蛙拘送主府官, 帝箸下腹尝其皤。依前使兔操杵臼,玉阶桂树闲婆娑。 姮娥还宫室,太阳有室家。天虽高,耳属地。感臣赤心, 使臣知意。虽无明言,潜喻厥旨。有气有形,皆吾赤子。 虽忿大伤,忍杀孩稚。还汝月明,安行于次。尽释众罪, 以蛙磔死。
yuán gēng yín dòu chā   yuè shí sān gēng zhōng sēn sēn wàn jiāng  
hán wán fēng yuè xíng bái pán   wán wán shàng tiān dōng
rán yǒu lái dàn zhī   zhī shì chóng zhì shén   zāo láng bèi xiōng
xīng shā chū   cuán zhēng qiáng xióng yóu dēng zhào  
shì yàn cháng hóng chuān   xià   zhōng tíng xíng
niàn yuè zhě   wèi tiān zhī yǎn jing yóu bǎo   dào yóu xíng
cháng wén lǎo yán   shì jīng jìng yuán qiān  
chǔ yǎng bǎi chǒu xíng shā jiǎo shǒu dùn   shuí shǐ 使 jiě yuán qīng míng
huáng yǒu   shùn zhòng míng jīn tiān zhǐ liǎng   shí shǐ 使 piān máng
yáo shuǐ jìn shí   wàn guó chì tóu shēng shí ruò shí  
suī shí jiǔ chán míng chì lóng hēi niǎo shāo kǒu  
líng liè dǎo xiāng táng chēng lán hān zāo bǎo   cháng chè yóu míng
hòu shí shí yuè zuì dāng   tiān luó chǔ táo xíng
chuān tíng ér yán yuē   xíng jiàn chén tóng   zài bài gǎn gào shàng tiān gōng
chén yǒu cùn rèn   xiōng cháng shàng tiān   tiān jiē yóu yǒu chén zōng
jiān dōng nán fēng   tiān mén 西 běi fēng tōng dīng níng ěr lòu xiè  
mìng zhèng zhí fēi lián yōng dōng fāng qīng lóng   jiǎo cóng guān bǎi zuò  
jué chuài fán guān jiā yuè shí zhī   ān yòng wèi lóng tiān chì niǎo nán fāng  
wěi chì shā yuè shí tóu   kǒu kāi lüè liǎng wěn guò   ,
rěn xué shěng shì zhuó dūn 西   máo wèi sān   ó
cóng bái   yòu shí yǒu jiā rěn lìng yuè bèi è shí  
wǎng kǒu chā chǐ 齿 guī qiè jiān   hán suō jǐng   zhē
zhōng lìng kuā é jué chū   shī shāo zhuī zuàn zhuó mǎn bǎn xīng luó wài nèi wài guān  
suǒ chén qǐng sǎo chú   shèn lìng jiū huá
bìng guāng quán yào 耀 guī yuè   máng yǎn jìng jìng xiān xiá sòng zhǔ guān  
zhù xià cháng qián shǐ 使 cāo chǔ jiù   jiē guì shù xián suō
héng é hái gōng shì   tài yang yǒu shì jiā tiān suī gāo   ěr shǔ gǎn chén chì xīn  
shǐ 使 chén zhī suī míng yán   qián jué zhǐ yǒu yǒu xíng   jiē chì
suī fèn 忿 shāng   rěn shā hái zhì hái yuè míng   ān xíng jǐn shì zhòng zuì  
zhé