义侠歌

明代 宋濂
德兴董国度,其字为元卿。宣和举进士,籍籍多文声。 初调胶水簿,其地近东溟。筮日别母妻,匹马赴驿程。 居官未一载,金人忽渝盟。中原相继陷,无由遂归耕。 翀天乏羽翼,俯首走伶俜。流寓逆旅氏,更变姓与名。 逆旅恤畸孤,买姬奉使令。姬性多黠慧,姿色更娉婷。 恻然怜卿贫,孳孳学经营。镌石作巨硙,市驴使旋萦。 粉麦白如玉,贸易入南城。从此日优裕,寒谷化春坰。 新居巧缔构,高楼耸朱甍。陌阡接东西,秋风熟香粳。 开尊醉花月,弦管杂匏笙。卿终不自怿,叹息或涕零。 长跪敬问之,岂妾无异能?家事不牢落,胡为日怦怦? 卿曰尔不知,我实为南氓。家有鹤发亲,无从问死生。 念此心欲折,梦魂亦茕茕。姬言我伯氏,义侠天下称。 卿胡不早言,俾卿得归宁。未几有奇客,轩然过门庭。 虬髯赪玉面,九尺长身形。高骑紫骝马,好似汉灌婴。 下马入门坐,气象犹生狞。揖卿使卿拜,此乃妾之兄。 呼童刺羊豕,开燕罗兕觥。酣饮直至夜,月影移前楹。 姬起属前事,郑重语加精。是时金人令,南官不自鸣。 便差县官缚,藁街受极刑。卿因讳其说,踧蹐弗能胜。 客乃奋髯怒,责卿何不诚。我以女弟故,冒禁挟子征。 卿胡反致疑,视我为凶伧?急取告身来,庶几足依凭。 不然擒赴官,命与鬼录争。卿惧不敢喘,有言一一听。 客去甫一日,控马来相迎。命姬欲共往,姬谓幸少停。 卿先随兄去,不必怀战竞。妾有自制袍,赠卿意盈盈。 兄或持金赠,示之辞弗承。仓黄别就道,有涕如悬缨。 疾驰至大海,海舟在水横。客令卿前登,迅速类建瓴。 舟人敬日畏,一如事神明。未渴奉马湩,未饥具羊羹。 财方达南岸,客已在旗亭。勺酒对卿饮,论言极崇谹。 历陈太夫人,年已近耄龄。赤手得返国,何以娱其情。 黄金二佰两,卿当置诸絪。卿谢不敢受,客竟委之行。 卿追至门外,举袍若悬旌。客骇且大笑,吾妹实豪英。 吾事未能了,有怀当再倾。卿归拜慈母,慈母惕然惊。 意谓从天降,稳驾仙人軿。南北望已绝,音耗无由侦。 今晨得再见,死草再发荣。喜极继以泣,阴云为冥冥。 妻儿亦亡恙,一一列前庭。更阑共软语,秋花上青灯。 取袍当户著,袍缝烂然赪。箔金满中贮,碎若剪凤翎。 逾年客果至,携姬重合并。乡人竞聚观,皆曰见未曾。 朝廷录卿官,添差尉宜兴。卿妻曰余氏,悍妒仍骄矜。 遇姬多亡状,禁摄如冻蝇。甚或加棰掠,人谏了不惩。 卿力弗能制,白昼若沉暝。姬因不告去,飘若风火升。 吾闻古义侠,史册每足徵。受恩能尽死,义重身则轻。 未必识书传,文华耀晶荧。卿为名进士,岂不读圣经。 奈何负恩义,犬豕羞为朋。追述义侠歌,读者当服膺。
xīng dǒng guó   wèi yuán qīng xuān jìn shì   duō wén shēng    
chū diào jiāo shuǐ 簿   jìn dōng míng shì bié   chéng 驿    
guān wèi zài   jīn rén méng zhōng yuán xiāng xiàn   yóu suì guī gēng    
chōng tiān   shǒu zǒu líng pīng liú shì gēng   biàn xìng míng    
  mǎi fèng shǐ 使 lìng xìng duō xiá huì   姿 gèng pīng tíng    
rán lián qīng pín   xué jīng yíng juān shí zuò wéi shì   shǐ xuán 使 yíng    
fěn mài bái   mào nán chéng cóng yōu hán   huà chūn jiōng    
xīn qiǎo gòu   gāo lóu sǒng zhū méng qiān jiē dōng qiū 西   fēng shú xiāng jīng    
kāi zūn zuì huā yuè   xián guǎn páo shēng qīng zhōng tàn   huò líng    
cháng guì jìng wèn zhī   qiè néng   jiā shì láo luò   wéi pēng pēng  
qīng yuē ěr zhī   shí wèi nán máng jiā yǒu qīn   cóng wèn shēng    
niàn xīn zhé   mèng hún qióng qióng yán shì   xiá tiān xià chēng    
qīng zǎo yán   qīng guī níng wèi yǒu xuān   rán guò mén tíng    
qiú rán chēng miàn   jiǔ chǐ cháng shēn xíng gāo liú hǎo   hàn guàn yīng    
xià mén zuò   xiàng yóu shēng níng qīng shǐ qīng 使 bài   nǎi qiè zhī xiōng    
tóng yáng shǐ   kāi yàn luó gōng hān yǐn zhí zhì yuè   yǐng qián yíng    
shǔ qián shì   zhèng zhòng jiā jīng shì shí jīn rén lìng nán   guān míng    
biàn 便 chà xiàn guān   gǎo jiē shòu xíng qīng yīn huì shuō   néng shèng    
nǎi fèn rán   qīng chéng mào   jìn xié zi zhēng    
qīng fǎn zhì   shì wèi xiōng cāng   gào shēn lái   shù píng  
rán qín guān   mìng guǐ zhēng qīng gǎn chuǎn yǒu   yán tīng    
  kòng lái xiāng yíng mìng gòng wǎng   wèi xìng shǎo tíng    
qīng xiān suí xiōng   huái 怀 zhàn jìng qiè yǒu zhì páo zèng   qīng yíng yíng    
xiōng huò chí jīn zèng   shì zhī chéng cāng huáng bié jiù dào yǒu   xuán yīng    
chí zhì hǎi   hǎi zhōu zài shuǐ héng lìng qīng qián dēng xùn   lèi jiàn líng    
zhōu rén jìng wèi   shì shén míng wèi fèng dòng wèi   yáng gēng    
cái fāng nán àn   zài tíng sháo jiǔ duì qīng yǐn lùn   yán chóng hóng    
chén tài rén   nián jìn mào líng chì shǒu fǎn guó   qíng    
huáng jīn èr bǎi liǎng   qīng dāng zhì zhū yīn qīng xiè gǎn shòu   jìng wěi zhī xíng    
qīng zhuī zhì mén wài   páo ruò xuán jīng hài qiě xiào   mèi shí háo yīng    
shì wèi néng le   yǒu huái 怀 dāng zài qīng qīng guī bài   rán jīng    
wèi cóng tiān jiàng   wěn jià xiān rén píng 軿 nán běi wàng jué yīn   hào yóu zhēn    
jīn chén zài jiàn   cǎo zài róng yīn   yún wéi míng míng    
ér wáng yàng   liè qián tíng gēng lán gòng ruǎn qiū   huā shàng qīng dēng    
páo dàng zhù   páo fèng làn rán chēng jīn mǎn zhōng zhù suì   ruò jiǎn fèng líng    
nián guǒ zhì   xié chóng bìng xiāng rén jìng guān jiē   yuē jiàn wèi céng    
cháo tíng qīng guān   tiān chà wèi xīng qīng yuē shì hàn   réng jiāo jīn    
duō wáng zhuàng   jìn shè dòng yíng shèn huò jiā chuí lüě rén   jiàn liǎo chéng    
qīng néng zhì   bái zhòu ruò chén míng yīn gào piāo   ruò fēng huǒ shēng    
wén xiá   shǐ měi zhēng shòu ēn néng jìn   chóng shēn qīng    
wèi shí shū chuán   wén huá yào 耀 jīng yíng qīng wèi míng jìn shì   shèng jīng    
nài ēn   quǎn shǐ xiū wèi péng zhuī shù xiá   zhě dāng yīng