颐和园词

近现代 王国维
汉家七叶钟阳九,澒洞风埃昏九有。 南国潢池正弄兵,北沽门户仍飞牡。 仓皇万乘向金微,一去宫车不复归。 提挈嗣皇绥旧服,万几从此出宫闱。 东朝渊塞曾无匹,西宫才略称第一。 恩泽何曾逮外家,咨谋往往闻温室。 亲王辅政最称贤,诸将专征捷奏先。 迅归欃抢回日月,八方重睹中兴年。 联翩方召升朝右,北门独对西平手。 因治楼船凿汉池,别营台沼追文囿。 西直门西柳色青,玉泉山下水流清。 新锡山名呼万寿,旧疏河水号昆明。 昆明万寿佳山水,中间宫殿排云起。 拂水回廊千步深,冠山傑阁三层峙。 隥道盘行凌紫烟,上方宝殿放祈年。 更栽火树千花发,不数名珠彻夜悬。 是时朝野多丰豫,年年三月迎銮驭。 长乐深严苦敝神,甘泉爽垲宜清暑。 高秋风日过重阳,佳节坤成启未央。 丹陛大陈三部伎,玉巵亲举万年觞。 嗣皇上寿称臣子,本朝家法严无比。 问膳曾无赐坐时,从游罕讲家人礼。 东平小女最承恩,远嫁归来奉紫宸。 卧起每偕荣寿主,丹青差喜缪夫人。 尊号珠联十六字,太官加豆依前制。 别启琼林贮羡余,更营玉府蒐珍异。 月殿云阶敞上方,宫中习静夜焚香。 但祝时平边塞静,千秋万岁未渠央。 五十年间天下母,后来无继前无偶。 却因清暇话平生,万事何堪重回首。 忆昔先皇幸朔方,属车恩幸故难量。 内批教写清舒馆,小印新镌同道堂。 一朝铸鼎降龙驭,后宫髯绝不能去。 北渚何堪帝子愁,南衙复遘丞卿怒。 手夷端肃反京师,永念冲人未有知。 为简儒臣严谕教,别求名族正宫闱。 可怜白日西南驶,一纪恩勤付流水。 甲观曾无世嫡孙,后宫并乏才人子。 提携犹子付黄图,劬苦还如同治初。 又见法宫冯玉几,更劳武帐坐珠襦。 国事中间几翻覆,近年最忆怀来辱。 草地间关短毂车,邮亭仓卒芜萎粥。 上相留都树大牙,东南诸将奉王家。 坐令佳气腾金阙,复道都人望翠华。 自古忠良能活国,于今母子仍玉食。 宗庙重闻钟鼓声,离宫不改池台色。 一自官家静摄频,含饴无异弄诸孙。 但看腰脚今犹健,莫道伤心迹已陈。 两宫一旦同绵惙,天柱偏先地维折。 高武子孙复几人,哀平国统仍三绝。 是时长乐正弥留,茹痛还为社稷谋。 已遣伯禽承大统,更扳公旦觐诸侯。 别有重臣升御榻,紫枢元老开黄阁。 安世忠勤自始终,本初才气尤腾踔。 复数同时奉话言,诸王刘泽号亲贤。 独总百官居冢宰,共扶孺子济艰难。 社稷有灵邦有主,今朝地下告文祖。 坐见弥天戢玉棺,独留末命书盟府。 原庙丹青俨若神,镜奁遗物尚如新。 那知此日新朝主,便是当时顾命臣。 离宫一闭经三载,绿水青山不曾改。 雨洗苍苔石兽闲,风摇朱户铜蠡在。 云韶散乐久无声,甲帐珠簾取次倾。 岂谓先朝营楚殿,翻教今日恨尧臣。 宣室遗言犹在耳,山河盟誓期终始。 寡妇孤儿要易欺,讴歌狱讼终何是。 深宫母子独凄然,却似滦阳游幸年。 昔去会逢天下养,今来劣受厉人怜。 虎鼠龙鱼无定态,唐侯已在虞宾位。 且语王孙慎勿疏,相期黄发终无艾。 定陵松柏郁青青,应为兴亡一拊膺。 却忆年年寒食节,朱侯亲上十三陵。
hàn jiā zhōng yáng jiǔ   hòng dòng fēng āi hūn jiǔ yǒu
nán guó huáng chí zhèng nòng bīng   běi mén réng fēi
cāng huáng wàn shèng xiàng jīn wēi   gōng chē guī
qiè huáng suí jiù   wàn cóng chū gōng wéi
dōng cháo yuān sāi céng   西 gōng cái lüè chēng
ēn zēng dǎi wài jiā   móu wǎng wǎng wén wēn shì
qīn wáng zhèng zuì chēng xián   zhū jiāng zhuān zhēng jié zòu xiān
xùn guī chán qiǎng huí yuè   fāng zhòng zhōng xīng nián
lián piān fāng zhào shēng cháo yòu   běi mén duì 西 píng shǒu
yīn zhì lóu chuán záo hàn chí   bié yíng tái zhǎo zhuī wén yòu
西 zhí mén 西 liǔ qīng   quán shān xià shuǐ liú qīng
xīn shān míng wàn shòu 寿   jiù shū shuǐ hào kūn míng
kūn míng wàn shòu 寿 jiā shān shuǐ   zhōng jiān gōng diàn 殿 pái yún
shuǐ huí láng qiān shēn   guān shān jié sān céng zhì
dèng dào pán xíng líng yān   shàng fāng bǎo diàn 殿 fàng nián
gèng zāi huǒ shù qiān huā   shù míng zhū chè xuán
shì shí cháo duō fēng   nián nián sān yuè yíng luán
cháng shēn yán shén   gān quán shuǎng kǎi qīng shǔ
gāo qiū fēng guò chóng yáng   jiā jié kūn chéng wèi yāng
dān chén sān   zhī qīn wàn nián shāng
huáng shàng shòu 寿 chēng chén   běn cháo jiā yán
wèn shàn céng zuò shí   cóng yóu hǎn jiǎng jiā rén
dōng píng xiǎo zuì chéng ēn   yuǎn jià guī lái fèng chén
měi xié róng shòu 寿 zhǔ   dān qīng chà móu rén
zūn hào zhū lián shí liù   tài guān jiā dòu qián zhì
bié qióng lín zhù xiàn   gèng yíng sōu zhēn
yuè diàn 殿 yún jiē chǎng shàng fāng   gōng zhōng jìng fén xiāng
dàn zhù shí píng biān sài jìng   qiān qiū wàn suì wèi yāng
shí nián jiān tiān xià   hòu lái qián ǒu
què yīn qīng xiá huà píng shēng   wàn shì kān chóng huí shǒu
xiān huáng xìng shuò fāng   shǔ chē ēn xìng nán liàng
nèi jiào xiě qīng shū guǎn   xiǎo yìn xīn juān tóng dào táng
zhāo zhù dǐng xiáng lóng   hòu gōng rán jué néng
běi zhǔ kān chóu   nán gòu chéng qīng
shǒu duān fǎn jīng shī   yǒng niàn chōng rén wèi yǒu zhī
wèi jiǎn chén yán jiào   bié qiú míng zhèng gōng wéi
lián bái 西 nán shǐ   ēn qín liú shuǐ
jiǎ guān céng shì sūn   hòu gōng bìng cái rén
xié yóu huáng   hái tóng zhì chū
yòu jiàn gōng féng   gèng láo zhàng zuò zhū
guó shì zhōng jiān fān   jìn nián zuì huái 怀 lái
cǎo jiān guān duǎn chē   yóu tíng cāng wēi zhōu
shàng xiàng liú shù   dōng nán zhū jiāng fèng wáng jiā
zuò lìng jiā téng jīn què   dào dōu rén wàng cuì huá
zhōng liáng néng huó guó   jīn réng shí
zōng miào zhòng wén zhōng shēng   gōng gǎi chí tái
guān jiā jìng shè pín   hán nòng zhū sūn
dàn kàn yāo jiǎo jīn yóu jiàn   dào shāng xīn chén
liǎng gōng dàn tóng mián chuò   tiān zhù piān xiān wéi zhé
gāo sūn rén   āi píng guó tǒng réng sān jué
shì shí cháng yuè zhèng liú   tòng hái wèi shè móu
qiǎn qín chéng tǒng   gèng bān gōng dàn jìn zhū hóu
bié yǒu zhòng chén shēng   shū yuán lǎo kāi huáng
ān shì zhōng qín shǐ zhōng   běn chū cái yóu téng chuō
shù tóng shí fèng huà yán   zhū wáng liú hào qīn xián
zǒng bǎi guān zhǒng zǎi   gòng jiān nán
shè yǒu líng bāng yǒu zhǔ   jīn zhāo xià gào wén
zuò jiàn tiān guān   liú mìng shū méng
yuán miào dān qīng yǎn ruò shén   jìng lián shàng xīn
zhī xīn cháo zhǔ   biàn 便 shì dāng shí mìng chén
gōng jīng sān zài   绿 shuǐ qīng shān céng gǎi
cāng tái shí shòu xián   fēng yáo zhū tóng zài
yún sháo sàn jiǔ shēng   jiǎ zhàng zhū lián qīng
wèi xiān cháo yíng chǔ diàn 殿   fān jiào jīn hèn yáo chén
xuān shì yán yóu zài ěr   shān méng shì zhōng shǐ
guǎ fu ér yào   ōu sòng zhōng shì
shēn gōng rán   què shì luán yáng yóu xìng nián
huì féng tiān xià yǎng   jīn lái liè shòu rén lián
shǔ lóng dìng tài   táng hóu zài bīn wèi
qiě wáng sūn shèn shū   xiāng huáng zhōng ài
dìng líng sōng bǎi qīng qīng   yīng wèi xīng wáng yīng
què nián nián hán shí jié   zhū hóu qīn shàng shí sān líng