效陶潜体诗十六首

唐代 白居易
不动者厚地,不息者高天。 无穷者日月,长在者山川。 松柏与龟鹤,其寿皆千年。 嗟嗟群物中,而人独不然。 早出向朝市,暮已归下泉。 形质及寿命,危脆若浮烟。 尧舜与周孔,古来称圣贤。 借问今何在,一去亦不还。 我无不死药,兀兀随化迁。 所未定知者,修短迟速间。 幸及身健日,当歌一樽前。 何必待人劝,持此自为欢。 翳翳窬月阴,沉沉连日雨。 开帘望天色,黄云暗如土。 行潦毁我墉,疾风坏我宇。 蓬莠生庭院,泥涂失场圃。 村深绝宾客,窗晦无俦侣。 尽日不下床,跳蛙时入户。 出门无所往,入室还独处。 不以酒自娱,块然与谁语。 朝饮一杯酒,冥心合元化。 兀然无所思,日高尚闲卧。 暮读一卷书,会意如嘉话。 欣然有所遇,夜深犹独坐。 又得琴上趣,安弦有余暇。 复多诗中狂,下笔不能罢。 唯兹三四事,持用度昼夜。 所以阴雨中,经旬不出舍。 始悟独往人,心安时亦过。 东家采桑妇,雨来苦愁悲。 蔟蚕北堂前,雨冷不成丝。 西家荷锄叟,雨来亦怨咨。 种豆南山下,雨多落为萁。 而我独何幸,酝酒本无期。 及此多雨日,正遇新熟时。 开瓶泻樽中,玉液黄金脂。 持玩已可悦,欢尝有余滋。 一酌发好容,再酌开愁眉。 连延四五酌,酣畅入四肢。 忽然遗我物,谁复分是非。 是时连夕雨,酩酊无所知。 人心苦颠倒,反为忧者嗤。 朝亦独醉歌,暮亦独醉睡。 未尽一壶酒,已成三独醉。 勿嫌饮太少,且喜欢易致。 一杯复两杯,多不过三四。 便得心中适,尽忘身外事。 更复强一杯,陶然遗万累。 一饮一石者,徒以多为贵。 及其酩酊时,与我亦无异。 笑谢多饮者,酒钱徒自费。 天秋无片云,地静无纤尘。 团团新晴月,林外生白轮。 忆昨阴霖天,连连三四旬。 赖逢家酝熟,不觉过朝昏。 私言雨霁后,可以罢余樽。 及对新月色,不醉亦愁人。 床头残酒榼,欲尽味弥淳。 携置南檐下,举酌自殷勤。 清光入杯杓,白露生衣巾。 乃知阴与晴,安可无此君。 我有乐府诗,成来人未闻。 今宵醉有兴,狂咏惊四邻。 独赏犹复尔,何况有交亲。 中秋三五夜,明月在前轩。 临觞忽不饮,忆我平生欢。 我有同心人,邈邈崔与钱。 我有忘形友,迢迢李与元。 或飞青云上,或落江湖间。 与我不相见,于今四五年。 我无缩地术,君非驭风仙。 安得明月下,四人来晤言。 良夜信难得,佳期杳无缘。 明月又不驻,渐下西南天。 岂无他时会,惜此清景前。 家酝饮已尽,村中无酒贳。 坐愁今夜醒,其奈秋怀何。 有客忽叩门,言语一何佳。 云是南村叟,挈榼来相过。 且喜樽不燥,安问少与多。 重阳虽已过,篱菊有残花。 欢来苦昼短,不觉夕阳斜。 老人勿遽起,且待新月华。 客去有余趣,竟夕独酣歌。 原生衣百结,颜子食一箪。 欢然乐其志,有以忘饥寒。 今我何人哉,德不及先贤。 衣食幸相属,胡为不自安。 况兹清渭曲,居处安且闲。 榆柳百余树,茅茨十数间。 寒负檐下日,热濯涧底泉。 日出犹未起,日入已复眠。 西风满村巷,清凉八月天。 但有鸡犬声,不闻车马喧。 时倾一樽酒,坐望东南山。 稚侄初学步,牵衣戏我前。 即此自可乐,庶几颜与原。 湛湛樽中酒,有功不自伐。 不伐人不知,我今代其说。 良将临大敌,前驱千万卒。 一箪投河饮,赴死心如一。 壮士磨匕首,勇愤气咆 一酣忘报雠,四体如无骨。 东海杀孝妇,天旱窬年月。 一酌酹其魂,通宵雨不歇。 咸阳秦狱气,冤痛结为物。 千岁不肯散,一沃亦销失。 况兹儿女恨,及彼幽忧疾。 快饮无不消,如霜得春日。 方知曲糵灵,万物无与匹。 烟霞隔悬圃,风波限瀛州。 我岂不欲往,大海路阻修。 神仙但闻说,灵药不可求。 长生无得者,举世如蜉蝣。 逝者不重回,存者难久留。 踟蹰未死间,何苦怀百忧。 念此忽内热,坐看成白头。 举杯还独饮,顾影自献酬。 心与口相约,未醉勿言休。 今朝不尽醉,知有明朝不? 不见郭门外,累累坟与丘。 月明愁杀人,黄蒿风飕飕。 死者若有知,悔不秉烛游。 吾闻浔阳郡,昔有陶徵君。 爱酒布爱名,忧醒不忧贫。 尝为彭泽令,在官才八旬。 啾然忽不乐,挂印著公门。 口吟归去来,头戴漉酒巾。 人吏留不得,直入故山云。 归来五柳下,还以酒养真。 人间荣与利,摆落如泥尘。 先生去已久,纸墨有遗文。 篇篇劝我饮,此外无所云。 我从老大来,窃慕其为人。 其他不可及,且效醉昏昏。 楚王疑忠臣,江南放屈平。 晋朝轻高士,林下弃刘伶。 一人常独醉,一人常独醒。 醒者多苦志,醉者多欢情。 欢情信独善,苦志竟何成。 兀傲瓮间卧,憔悴泽畔行。 彼忧而此乐,道理甚分明。 愿君且饮酒,勿思身后名。 有一燕赵士,言貌甚奇瑰。 日日酒家去,脱衣典数杯。 问君何落拓,云仆生草莱。 地寒命且薄,徒抱王佐才。 岂无济时策,君门乏良媒。 三献寝不报,迟迟空手回。 亦有同门生,先升青云梯。 贵贱交道绝,朱门叩不开。 及归种禾黍,三岁旱为灾。 入山烧黄白,一旦化为灰。 磋跎五十余,生世苦不谐。 处处去不得,却归酒中来。 南巷有贵人,高盖驷马车。 我问何所苦,四十垂白须。 答云君不知,位重多忧虞。 北里有寒士,瓮牖绳为枢。 出扶桑枣杖,入卧蜗牛庐。 散贱无忧患,心安体亦舒。 东邻有富翁,藏货遍五都。 东京收粟帛,西市鬻金珠。 朝营暮计算,昼夜不安居。 西舍有贫者,匹妇配匹夫。 布裙行赁舂,短褐坐佣书。 以此求口食,一饱欣有余。 贵贱与贫富,高下虽有殊。 忧乐与利害,彼此不相窬。 是以达人观,万化同一途。 但未知生死,胜负两何如。 迟疑未知间,且以酒为娱。 济水澄而洁,河水浑而黄。 交流列四渎,清浊不相伤。 太公战牧野,伯夷饿首阳。 同时号贤圣,进退不相妨。 谓天不爱民,胡为生稻粱。 谓天果爱民,胡为生豺狼。 谓神福善人,孔圣竟栖遑。 谓神祸淫人,暴秦终霸王。 颜回与黄宪,何辜早夭亡。 蝮蛇与鸩鸟,何得寿延长。 物理不可测,神道亦难量。 举头仰问天,天色但苍苍。 唯当多种黍,日醉手中觞。
dòng zhě hòu   zhě gāo tiān
qióng zhě yuè   zhǎng zài zhě shān chuān
sōng bǎi guī   shòu 寿 jiē qiān nián
jiē jiē qún zhōng   ér rén rán
zǎo chū xiàng cháo shì   guī xià quán
xíng zhì shòu 寿 mìng   wēi cuì ruò yān
yáo shùn zhōu kǒng   lái chēng shèng xián
jiè wèn jīn zài   hái
yào   suí huà qiān
suǒ wèi dìng zhī zhě   xiū duǎn chí jiān
xìng shēn jiàn   dāng zūn qián
dài rén quàn   chí wèi huān
yuè yīn   chén chén lián
kāi lián wàng tiān   huáng yún àn
xíng liáo huǐ yōng   fēng huài
péng yǒu shēng tíng yuàn   shī cháng
cūn shēn jué bīn   chuāng huì chóu
jìn xià chuáng   tiào shí
chū mén suǒ wǎng   shì hái chǔ
jiǔ   kuài rán shuí
cháo yǐn bēi jiǔ   míng xīn yuán huà
rán suǒ   gāo shàng xián
juàn shū   huì jiā huà
xīn rán yǒu suǒ   shēn yóu zuò
yòu qín shàng   ān xián yǒu xiá
duō shī zhōng kuáng   xià néng
wéi sān shì   chí yòng zhòu
suǒ yīn zhōng   jīng xún chū shè
shǐ wǎng rén   xīn ān shí guò
dōng jiā cǎi sāng   lái chóu bēi
cán běi táng qián   lěng chéng
西 jiā chú sǒu   lái yuàn
zhǒng dòu nán shān xià   duō luò wèi
ér xìng   yùn jiǔ běn
duō   zhèng xīn shú shí
kāi píng xiè zūn zhōng   huáng jīn zhī
chí wán yuè   huān cháng yǒu
zhuó hǎo róng   zài zhuó kāi chóu méi
lián yán zhuó   hān chàng zhī
rán   shuí fēn shì fēi
shì shí lián   mǐng dǐng suǒ zhī
rén xīn diān dào   fǎn wèi yōu zhě chī
cháo zuì   zuì shuì
wèi jǐn jiǔ   chéng sān zuì
xián yǐn tài shǎo   qiě huan zhì
bēi liǎng bēi   duō guò sān
biàn 便 xīn zhōng shì   jǐn wàng shēn wài shì
gèng qiáng bēi   táo rán wàn lèi
yǐn shí zhě   duō wèi guì
mǐng dǐng shí  
xiào xiè duō yǐn zhě   jiǔ qián fèi
tiān qiū piàn yún   jìng xiān chén
tuán tuán xīn qíng yuè   lín wài shēng bái lún
zuó yīn lín tiān   lián lián sān xún
lài féng jiā yùn shú   jué guò cháo hūn
yán hòu   zūn
duì xīn yuè   zuì chóu rén
chuáng tóu cán jiǔ   jǐn wèi chún
xié zhì nán yán xià   zhuó yīn qín
qīng guāng bēi sháo   bái shēng jīn
nǎi zhī yīn qíng   ān jūn
yǒu yuè shī   chéng lái rén wèi wén
jīn xiāo zuì yǒu xīng   kuáng yǒng jīng lín
shǎng yóu ěr   kuàng yǒu jiāo qīn
zhōng qiū sān   míng yuè zài qián xuān
lín shāng yǐn   píng shēng huān
yǒu tóng xīn rén   miǎo miǎo cuī qián
yǒu wàng xíng yǒu   tiáo tiáo yuán
huò fēi qīng yún shàng   huò luò jiāng jiān
xiāng jiàn   jīn nián
suō shù   jūn fēi fēng xiān
ān míng yuè xià   rén lái yán
liáng xìn nán de   jiā yǎo yuán
míng yuè yòu zhù   jiàn xià 西 nán tiān
shí huì   qīng jǐng qián
jiā yùn yǐn jǐn   cūn zhōng jiǔ shì
zuò chóu jīn xǐng   nài qiū huái 怀
yǒu kòu mén   yán jiā
yún shì nán cūn sǒu   qiè lái xiāng guò
qiě zūn zào   ān wèn shǎo duō
chóng yáng suī guò   yǒu cán huā
huān lái zhòu duǎn   jué yáng xié
lǎo rén   qiě dài xīn yuè huá
yǒu   jìng hān
yuán shēng bǎi jié   yán zi shí dān
huān rán zhì   yǒu wàng hán
jīn rén zāi   xiān xián
shí xìng xiāng zhǔ   wéi ān
kuàng qīng wèi   chǔ ān qiě xián
liǔ bǎi shù   máo shí shù jiān
hán yán xià   zhuó jiàn quán
chū yóu wèi   mián
西 fēng mǎn cūn xiàng   qīng liáng yuè tiān
dàn yǒu quǎn shēng   wén chē xuān
shí qīng zūn jiǔ   zuò wàng dōng nán shān
zhì zhí chū xué   qiān qián
  shù yán yuán
zhàn zhàn zūn zhōng jiǔ   yǒu gōng
rén zhī   jīn dài shuō
liáng jiàng lín   qián qiān wàn
dān tóu yǐn   xīn
zhuàng shì shǒu   yǒng fèn páo
hān wàng bào chóu  
dōng hǎi shā xiào   tiān hàn nián yuè
zhuó lèi hún   tōng xiāo xiē
xián yáng qín   yuān tòng jié wèi
qiān suì kěn sàn   xiāo shī
kuàng ér hèn   yōu yōu
kuài yǐn xiāo   shuāng chūn
fāng zhī niè líng   wàn
yān xiá xuán   fēng xiàn yíng zhōu
wǎng   hǎi xiū
shén xiān dàn wén shuō   líng yào qiú
cháng shēng de zhě   shì yóu
shì zhě chóng huí   cún zhě nán jiǔ liú
chí chú wèi jiān   huái 怀 bǎi yōu
niàn nèi   zuò kàn chéng bái tóu
bēi hái yǐn   yǐng xiàn chóu
xīn kǒu xiāng yuē   wèi zuì yán xiū
jīn zhāo jìn zuì   zhī yǒu míng cháo  
jiàn guō mén wài   lěi lěi fén qiū
yuè míng chóu shā rén   huáng hāo fēng sōu sōu
zhě ruò yǒu zhī   huǐ bǐng zhú yóu
wén xún yáng jùn   yǒu táo zhēng jūn
ài jiǔ ài míng   yōu xǐng yōu pín
cháng wèi péng lìng   zài guān cái xún
jiū rán   guà yìn zhù gōng mén
kǒu yín guī lái   tóu dài jiǔ jīn
rén liú   zhí shān yún
guī lái liǔ xià   hái jiǔ yǎng zhēn
rén jiān róng   bǎi luò chén
xiān sheng jiǔ   zhǐ yǒu wén
piān piān quàn yǐn   wài suǒ yún
cóng lǎo lái   qiè wéi rén
  qiě xiào zuì hūn hūn
chǔ wáng zhōng chén   jiāng nán fàng píng
jìn cháo qīng gāo shì   lín xià liú líng
rén cháng zuì   rén cháng xǐng
xǐng zhě duō zhì   zuì zhě duō huān qíng
huān qíng xìn shàn   zhì jìng chéng
ào wèng jiān   qiáo cuì pàn xíng
yōu ér   dào li shén fēn míng
yuàn jūn qiě yǐn jiǔ   shēn hòu míng
yǒu yān zhào shì   yán mào shén guī
jiǔ jiā   tuō diǎn shù bēi
wèn jūn luò tuò   yún shēng cǎo lái
hán mìng qiě báo   bào wáng zuǒ cái
shí   jūn mén liáng méi
sān xiàn qǐn bào   chí chí kōng shǒu huí
yǒu tóng mén shēng   xiān shēng qīng yún
guì jiàn jiāo dào jué   zhū mén kòu kāi
guī zhǒng shǔ   sān suì hàn wèi zāi
shān shāo huáng bái   dàn huà wèi huī
cuō tuó shí   shēng shì xié
chù chù   què guī jiǔ zhōng lái
nán xiàng yǒu guì rén   gāo gài chē
wèn suǒ   shí chuí bái
yún jūn zhī   wèi zhòng duō yōu
běi yǒu hán shì   wèng yǒu shéng wèi shū
chū sāng zǎo zhàng   niú
sàn jiàn yōu huàn   xīn ān shū
dōng lín yǒu wēng   cáng huò biàn dōu
dōng jīng shōu   西 shì jīn zhū
cháo yíng suàn   zhòu ān
西 shè yǒu pín zhě   pèi
qún xíng lìn chōng   duǎn zuò yōng shū
qiú kǒu shí   bǎo xīn yǒu
guì jiàn pín   gāo xià suī yǒu shū
yōu hài   xiāng
shì rén guān   wàn huà tóng
dàn wèi zhī shēng   shèng liǎng
chí wèi zhī jiān   qiě jiǔ wèi
shuǐ chéng ér jié   shuǐ hún ér huáng
jiāo liú liè   qīng zhuó xiāng shāng
tài gōng zhàn   è 饿 shǒu yáng
tóng shí hào xián shèng   jìn tuì 退 xiāng fáng
wèi tiān ài mín   wéi shēng dào liáng
wèi tiān guǒ ài mín   wéi shēng chái láng
wèi shén shàn rén   kǒng shèng jìng huáng
wèi shén huò yín rén   bào qín zhōng wáng
yán huí huáng xiàn   zǎo yāo wáng
shé zhèn niǎo   de shòu 寿 yán cháng
  shén dào nán liàng
tóu yǎng wèn tiān   tiān dàn cāng cāng
wéi dāng duō zhǒng shǔ   zuì shǒu zhōng shāng