为苗民所苦歌六十韵

元代 舒頔
二月日初七,压天风雨急。仆夫问讯回,苗民水涡集。 仓卒戒行李,二三竞奔入。天寒泥涂滑,出户行不得。 或牵牛数头,或缚鸡数只。长枪插檐高,短剑耀白日。 动辄便杀人,相遇焉敢敌。杂以无藉徒,孰与分南北。 老母惊且忧,扶持间道出。彼来此已遁,囊橐罄收拾。 急度墓头岭,复恐见雪迹。行行叶由凹,手足俱战慄。 儿云母疾行,母说疲无力。坐憩长松下,蔽身草不密。 又逢恶少来,见骂作强贼。刀枪罗我前,性命在咫尺。 母云我两儿,惧怕避横逆。再拜致哀告,恸哭并二侄。 衣衫尽剥脱,裸体肉见赤。长绳与弟连,缚手黑如漆。 嗔叱行步迟,遽以大刀击。血流未得止,苦痛走更疾。 渐围至田中,枪立哨齐吸。拔刀斫弟项,乞免幸勿及。 母忧失两儿,儿复忧母泣。艰险万状生,忧危苦劳役。 内怀五脏饥,外被一身湿。箠楚卒未休,死生安可必。 山中亦何有,所蓄仅米粒。检括殆无遗,忽忽日将夕。 留连至宋村,心绪茫若失。倏逢一卒来,相见似相识。 貌恳心甚慈,众皆被呵叱。但云解其缚,外惧中悦怿。 兄弟相依回,泣母何处觅。哀矜复自怜,举目百无一。 顷刻子见母,哀号叙痛衋。斫松代膏明,拾草当菅席。 主仆皆畏寒,相忘共薰炙。忧惧不待明,鸡鸣咸盥栉。 又复去喜坑,晨星尚未没。山家已避舍,老母独匍匐。 逐队跻山椒,冒雨倚松立。头上水淋面,足下寒彻骨。 明朝古唐山,盘折犹律崒。乱石如蹲虎,狭径跨其脊。 呼号风泠泠,掩映云羃羃。初疑茫昧中,天地如开辟。 往来不暂停,昏黑亦忘食。当时已狼狈,宁复问家室。 幼女犹可怜,含啼抱呜悒。不忧行路难,但恐弃沟洫。 朝廷本除祸,仁道立民极。假威及蛮猺,所至皆戏剧。 杀掠果何辜,曷尝分玉石。披萝遍山林,荡扫空郡邑。 不幸生斯时,处处值荆棘。皇天远不闻,愁闷填胸臆。 残喘傥久延,今亦匪畴昔。渠魁未殄除,默坐长太息。
èr yuè chū   tiān fēng wèn xùn huí miáo   mín shuǐ    
cāng jiè xíng   èr sān jìng bēn tiān hán huá chū   xíng    
huò qiān niú shù tóu   huò shù zhǐ cháng qiāng chā yán gāo duǎn   jiàn yào bái 耀    
dòng zhé biàn 便 shā rén   xiāng yān gǎn jiè shú   fēn nán běi    
lǎo jīng qiě yōu   chí jiàn dào chū lái dùn náng   tuó qìng shōu shí    
tóu lǐng   kǒng jiàn xuě xíng xíng yóu āo shǒu   zhàn    
ér yún xíng   shuō zuò cháng sōng xià   shēn cǎo    
yòu féng è shào lái   jiàn zuò qiáng zéi dāo qiāng luó qián xìng   mìng zài zhǐ chǐ    
yún liǎng ér   hèng zài bài zhì āi gào tòng   bìng èr zhí    
shān jǐn bāo tuō   luǒ ròu jiàn chì zhǎng shéng lián   shǒu hēi    
chēn chì xíng chí   dāo xuè liú wèi zhǐ   tòng zǒu gēng    
jiàn wéi zhì tián zhōng   qiāng shào dāo zhuó xiàng   miǎn xìng    
yōu shī liǎng ér   ér yōu jiān xiǎn wàn zhuàng shēng yōu   wēi láo    
nèi huái 怀 zàng   wài bèi shēn shī 湿 chuí chǔ wèi xiū   shēng ān    
shān zhōng yǒu   suǒ jǐn jiǎn kuò dài   jiāng    
liú lián zhì sòng cūn   xīn máng ruò shī shū féng lái xiāng   jiàn shì xiāng shí    
mào kěn xīn shén   zhòng jiē bèi chì dàn yún jiě wài   zhōng yuè    
xiōng xiāng huí   chǔ āi jīn lián   bǎi    
qǐng zi jiàn   āi háo tòng zhuó sōng dài gāo míng shí   cǎo dāng jiān    
zhǔ jiē wèi hán   xiāng wàng gòng xūn zhì yōu dài míng   míng xián guàn zhì    
yòu kēng   chén xīng shàng wèi méi shān jiā shè lǎo      
zhú duì shān jiāo   mào sōng tóu shàng shuǐ lín miàn   xià hán chè    
míng cháo táng shān   pán shé yóu luàn shí dūn xiá   jìng kuà    
háo fēng líng líng   yǎn yìng yún chū máng mèi zhōng tiān   kāi    
wǎng lái zàn tíng   hūn hēi wàng shí dāng shí láng bèi níng   wèn jiā shì    
yòu yóu lián   hán bào yōu xíng nán dàn   kǒng gōu    
cháo tíng běn chú huò   rén dào mín jiǎ wēi mán yáo suǒ   zhì jiē    
shā lüě guǒ   cháng fēn shí luó biàn shān lín dàng   sǎo kōng jùn    
xìng shēng shí   chù chù zhí jīng huáng tiān yuǎn wén chóu   mèn tián xiōng    
cán chuǎn tǎng jiǔ yán   jīn fěi chóu kuí wèi tiǎn chú   zuò cháng tài