树海歌

清代 赵翼
洪荒距今几万载,人间尚有草昧在。我行远到交趾边,放眼忽惊看树海。 山深谷邃无田畴,人烟断绝林木稠。禹刊益焚所不到,剩作丛箐森遐陬。 托根石罅瘠且钝,十年犹难长一寸。径皆盈丈高百寻,此功岂可岁月论。 始知生自盘古初,汉柏秦松犹觉嫩。支离夭矫非一形,《尔雅》笺疏无其名。 肩排枝不得旁出,株株挤作长身撑。大都瘦硬干如铁,斧劈不入其声铿。 苍髯猬磔烈霜杀,老鳞虬蜕雄雷轰。五层之楼七层塔,但得半截堪为楹。 惜哉路险运难出,仅与社栎同全生。亦有年深自枯死,白骨僵立将成精。 文梓为牛枫变叟,空山白昼百怪惊。绿阴连天密无缝,那辨乔峰与深洞。 但见高低千百层,并作一片碧云冻。有时风撼万叶翻,恍惚诸山爪甲动。 我行万里半天下,中原尺土皆耕稼。到此奇观得未曾,榆塞邓林讵足亚。 邓尉香雪黄山云,犹以海名巧相借。况兹荟翳径千里,何啻澎湃重溟泻。 怒籁吼作崩涛鸣,浓翠涌成碧浪驾。忽移渤澥到山巅,此事直教髡衍诧。 乘篮便低泛舟行,支筇略比刺篙射。归田他日得雄夸,说与吴侬望洋怕。
hóng 洪 huāng 荒 jù 距 jīn 今 jǐ 几 wàn 万 zài 载   , rén 人 jiān 间 shàng 尚 yǒu 有 cǎo 草 mèi 昧 zài 在 wǒ 。 xíng 我 yuǎn 行 dào 远 jiāo 到 zhǐ 交 biān 趾 fàng 边   , yǎn 放 hū 眼 jīng 忽 kàn 惊 shù 看 hǎi 树   海   。
shān 山 shēn 深 gǔ 谷 suì 邃 wú 无 tián 田 chóu 畴   , rén 人 yān 烟 duàn 断 jué 绝 lín 林 mù 木 chóu 稠 yǔ 。 kān 禹 yì 刊 fén 益 suǒ 焚 bú 所 dào 不 shèng 到   , zuò 剩 cóng 作 jīng 丛 sēn 箐 xiá 森 zōu 遐   陬   。
tuō 托 gēn 根 shí 石 xià 罅 jí 瘠 qiě 且 dùn 钝   , shí 十 nián 年 yóu 犹 nán 难 zhǎng 长 yī 一 cùn 寸 jìng 。 jiē 径 yíng 皆 zhàng 盈 gāo 丈 bǎi 高 xún 百 cǐ 寻   , gōng 此 qǐ 功 kě 岂 suì 可 yuè 岁 lùn 月   论   。
shǐ 始 zhī 知 shēng 生 zì 自 pán 盘 gǔ 古 chū 初   , hàn 汉 bǎi 柏 qín 秦 sōng 松 yóu 犹 jué 觉 nèn 嫩 zhī 。 lí 支 yāo 离 jiǎo 夭 fēi 矫 yī 非 xíng 一 ěr 形   , yǎ 《 jiān 尔 shū 雅 wú 》 qí 笺 míng 疏   无   其   名   。
jiān 肩 pái 排 zhī 枝 bù 不 dé 得 páng 旁 chū 出   , zhū 株 zhū 株 jǐ 挤 zuò 作 cháng 长 shēn 身 chēng 撑 dà 。 dū 大 shòu 都 yìng 瘦 gàn 硬 rú 干 tiě 如 fǔ 铁   , pī 斧 bù 劈 rù 不 qí 入 shēng 其 kēng 声   铿   。
cāng 苍 rán 髯 wèi 猬 zhé 磔 liè 烈 shuāng 霜 shā 杀   , lǎo 老 lín 鳞 qiú 虬 tuì 蜕 xióng 雄 léi 雷 hōng 轰 wǔ 。 céng 五 zhī 层 lóu 之 qī 楼 céng 七 tǎ 层 dàn 塔   , dé 但 bàn 得 jié 半 kān 截 wèi 堪 yíng 为   楹   。
xī 惜 zāi 哉 lù 路 xiǎn 险 yùn 运 nán 难 chū 出   , jǐn 仅 yǔ 与 shè 社 lì 栎 tóng 同 quán 全 shēng 生 yì 。 yǒu 亦 nián 有 shēn 年 zì 深 kū 自 sǐ 枯 bái 死   , gǔ 白 jiāng 骨 lì 僵 jiāng 立 chéng 将 jīng 成   精   。
wén 文 zǐ 梓 wèi 为 niú 牛 fēng 枫 biàn 变 sǒu 叟   , kōng 空 shān 山 bái 白 zhòu 昼 bǎi 百 guài 怪 jīng 惊 lǜ 。 yīn 绿 lián 阴 tiān 连 mì 天 wú 密 fèng 无 nà 缝   , biàn 那 qiáo 辨 fēng 乔 yǔ 峰 shēn 与 dòng 深   洞   。
dàn 但 jiàn 见 gāo 高 dī 低 qiān 千 bǎi 百 céng 层   , bìng 并 zuò 作 yī 一 piàn 片 bì 碧 yún 云 dòng 冻 yǒu 。 shí 有 fēng 时 hàn 风 wàn 撼 yè 万 fān 叶 huǎng 翻   , hū 恍 zhū 惚 shān 诸 zhǎo 山 jiǎ 爪 dòng 甲   动   。
wǒ 我 xíng 行 wàn 万 lǐ 里 bàn 半 tiān 天 xià 下   , zhōng 中 yuán 原 chǐ 尺 tǔ 土 jiē 皆 gēng 耕 jià 稼 dào 。 cǐ 到 qí 此 guān 奇 dé 观 wèi 得 céng 未 yú 曾   , sāi 榆 dèng 塞 lín 邓 jù 林 zú 讵 yà 足   亚   。
dèng 邓 wèi 尉 xiāng 香 xuě 雪 huáng 黄 shān 山 yún 云   , yóu 犹 yǐ 以 hǎi 海 míng 名 qiǎo 巧 xiāng 相 jiè 借 kuàng 。 zī 况 huì 兹 yì 荟 jìng 翳 qiān 径 lǐ 千 hé 里   , chì 何 péng 啻 pài 澎 zhòng 湃 míng 重 xiè 溟   泻   。
nù 怒 lài 籁 hǒu 吼 zuò 作 bēng 崩 tāo 涛 míng 鸣   , nóng 浓 cuì 翠 yǒng 涌 chéng 成 bì 碧 làng 浪 jià 驾 hū 。 yí 忽 bó 移 xiè 渤 dào 澥 shān 到 diān 山 cǐ 巅   , shì 此 zhí 事 jiào 直 kūn 教 yǎn 髡 chà 衍   诧   。
chéng 乘 lán 篮 biàn 便 dī 低 fàn 泛 zhōu 舟 xíng 行   , zhī 支 qióng 筇 lüè 略 bǐ 比 cì 刺 gāo 篙 shè 射 guī 。 tián 归 tā 田 rì 他 de 日 xióng 得 kuā 雄 shuō 夸   , yǔ 说 wú 与 nóng 吴 wàng 侬 yáng 望 pà 洋   怕   。