收麦诗

明代 于谦
大麦收割蚤,二麦收割迟。带青摘穗不候熟,老稚藉此聊充饥。 去年夏旱秋又水,谷麦无收民受馁。今年种麦十二三,纵有收成无积累。 了却官租馀几何,女嫁男婚债负多。公私用度皆仰给,可喜时清无重科。 有司牧民当体此,爱养苍生如赤子。庶令禄位保始终,更有清名播青史。 剥民肥已天地知,国法昭昭不尔私。琴堂公暇垂帘坐,请诵老夫收麦诗。
dà 大 mài 麦 shōu 收 gē 割 zǎo 蚤   , èr 二 mài 麦 shōu 收 gē 割 chí 迟 dài 。 qīng 带 zhāi 青 suì 摘 bù 穗 hòu 不 shú 候 lǎo 熟   , zhì 老 jí 稚 cǐ 藉 liáo 此 chōng 聊 jī 充   饥   。
qù 去 nián 年 xià 夏 hàn 旱 qiū 秋 yòu 又 shuǐ 水   , gǔ 谷 mài 麦 wú 无 shōu 收 mín 民 shòu 受 něi 馁 jīn 。 nián 今 zhǒng 年 mài 种 shí 麦 èr 十 sān 二 zòng 三   , yǒu 纵 shōu 有 chéng 收 wú 成 jī 无 lěi 积   累   。
liǎo 了 què 却 guān 官 zū 租 yú 馀 jǐ 几 hé 何   , nǚ 女 jià 嫁 nán 男 hūn 婚 zhài 债 fù 负 duō 多 gōng 。 sī 公 yòng 私 dù 用 jiē 度 yǎng 皆 jǐ 仰 kě 给   , xǐ 可 shí 喜 qīng 时 wú 清 zhòng 无 kē 重   科   。
yǒu 有 sī 司 mù 牧 mín 民 dāng 当 tǐ 体 cǐ 此   , ài 爱 yǎng 养 cāng 苍 shēng 生 rú 如 chì 赤 zǐ 子 shù 。 lìng 庶 lù 令 wèi 禄 bǎo 位 shǐ 保 zhōng 始 gèng 终   , yǒu 更 qīng 有 míng 清 bō 名 qīng 播 shǐ 青   史   。
bō 剥 mín 民 féi 肥 yǐ 已 tiān 天 dì 地 zhī 知   , guó 国 fǎ 法 zhāo 昭 zhāo 昭 bù 不 ěr 尔 sī 私 qín 。 táng 琴 gōng 堂 xiá 公 chuí 暇 lián 垂 zuò 帘 qǐng 坐   , sòng 请 lǎo 诵 fū 老 shōu 夫 mài 收 shī 麦   诗   。