上田待制

宋代 苏洵
日落长安道,大野渺荒荒。 吁嗟秦皇帝,安得不富强。 山大地脉厚,小民十尺长。 耕田破万顷,一稔粟柱梁。 少年事游侠,皆可荷弩枪。 勇力不自骄,颇能啖干粮。 天意此有谓,故使连西羌。 古人遭边患,累累斗两刚。 方今正似此,猛士强如狼。 跨马负弓矢,走不择涧冈。 脱甲森不顾,袒裼搏敌场。 嗟彼谁治此,踧踧不敢当。 当之负重责,无成不朝王。 田侯本儒生,武略今洸洸。 右手握麈尾,指挥据胡床。 郡国远浩浩,边鄙有积仓。 秦境古何在,秦人多战伤。 此事久不报,此时将何偿。 得此报天子,为侯歌之章。
rì 日 luò 落 cháng 长 ān 安 dào 道   , dà 大 yě 野 miǎo 渺 huāng 荒 huāng 荒   。
yù 吁 jiē 嗟 qín 秦 huáng 皇 dì 帝   , ān 安 dé 得 bù 不 fù 富 qiáng 强   。
shān 山 dà 大 dì 地 mài 脉 hòu 厚   , xiǎo 小 mín 民 shí 十 chǐ 尺 zhǎng 长   。
gēng 耕 tián 田 pò 破 wàn 万 qǐng 顷   , yī 一 rěn 稔 sù 粟 zhù 柱 liáng 梁   。
shào 少 nián 年 shì 事 yóu 游 xiá 侠   , jiē 皆 kě 可 hé 荷 nǔ 弩 qiāng 枪   。
yǒng 勇 lì 力 bù 不 zì 自 jiāo 骄   , pǒ 颇 néng 能 dàn 啖 gān 干 liáng 粮   。
tiān 天 yì 意 cǐ 此 yǒu 有 wèi 谓   , gù 故 shǐ 使 lián 连 xī 西 qiāng 羌   。
gǔ 古 rén 人 zāo 遭 biān 边 huàn 患   , lěi 累 lěi 累 dòu 斗 liǎng 两 gāng 刚   。
fāng 方 jīn 今 zhèng 正 shì 似 cǐ 此   , měng 猛 shì 士 qiáng 强 rú 如 láng 狼   。
kuà 跨 mǎ 马 fù 负 gōng 弓 shǐ 矢   , zǒu 走 bù 不 zé 择 jiàn 涧 gāng 冈   。
tuō 脱 jiǎ 甲 sēn 森 bù 不 gù 顾   , tǎn 袒 xī 裼 bó 搏 dí 敌 chǎng 场   。
jiē 嗟 bǐ 彼 shuí 谁 zhì 治 cǐ 此   , dí 踧 dí 踧 bù 不 gǎn 敢 dāng 当   。
dāng 当 zhī 之 fù 负 zhòng 重 zé 责   , wú 无 chéng 成 bù 不 cháo 朝 wáng 王   。
tián 田 hóu 侯 běn 本 rú 儒 shēng 生   , wǔ 武 lüè 略 jīn 今 guāng 洸 guāng 洸   。
yòu 右 shǒu 手 wò 握 zhǔ 麈 wěi 尾   , zhǐ 指 huī 挥 jù 据 hú 胡 chuáng 床   。
jùn 郡 guó 国 yuǎn 远 hào 浩 hào 浩   , biān 边 bǐ 鄙 yǒu 有 jī 积 cāng 仓   。
qín 秦 jìng 境 gǔ 古 hé 何 zài 在   , qín 秦 rén 人 duō 多 zhàn 战 shāng 伤   。
cǐ 此 shì 事 jiǔ 久 bù 不 bào 报   , cǐ 此 shí 时 jiāng 将 hé 何 cháng 偿   。
dé 得 cǐ 此 bào 报 tiān 天 zǐ 子   , wèi 为 hóu 侯 gē 歌 zhī 之 zhāng 章   。