髯绝篇。听司空耿伯良叙述,诗以纪之

清代 钱澄之
髯昔东奔婺,本恃同官情。婺州方举义,朱公建戎旌。 要髯共整旅,遂抗同官衡。同官为隐忍,义军为不平。 护之还江上,因入方帅营。马相久在幕,后至权稍轻。 计邀方帅欢,二竖还相争。郁郁怀异志,遣谍潜归诚。 是时越守固,降表达燕京。阴以国情输,还令虏增兵。 六月虏渡江,长跪江头迎。贝勒久始信,涿州书乃呈。 叩头感且泣,誓死报圣清。招降方与马,踊跃随长征。 自请五十骑,先克金华城。跃马到城下,长啸颩胡缨。 昔闻朱公计,城西角易倾。此来直攻瑕,炮火蹋天轰。 须臾城西陷,戮及怀中婴!耿君亦被系,望髯气正英。 贝勒酬髯官,悬称内院荣。次第度闽峤,所过无草茎。 群酋罕肉食,髯至必大烹。相顾笑且骇,每夜盘飧盈。 作歌劝酋酒,群酋饮必酲。争言梨园伎,南来耳髯名。 髯起顿足唱,髣髴昔家伶。有酋求学诗,唱和到五更。 晨起历诸帐,每谈必纵横。一朝面目肿,群酋人人惊。 托耿往语髯,且缓闽中程。髯老而过劳,即防疾病撄。 髯闻大忧疑,疑有阻其行。『酬官谅不欺,此意胡然萌? 我年甫六十,有如铁铮铮。实无秋毫疾,愿君为我明』! 耿君还复命,群酋指胸盟。急邀并马走,仙霞岭峥嵘。 群酋皆按辔,惟髯弃马行。健步奔犊捷,矍铄聊自鸣。 上岭复下岭,顾笑群儿狞。急踞磐石坐,呼之目已瞪。 马棰掣其辫,气绝不复生!群酋齐下马,环哭为失声。 亟命索火炬,荼毗藏诸罂。家僮搏显泣,请还附先茔。 方、马随入关,尸首委长鲸。惟髯有遭遇,所志惜不成! 耿君新返正,列为行在卿。始末亲所见,记以待史评。
rán dōng bēn   běn shì tóng guān qíng zhōu fāng zhū   gōng jiàn róng jīng    
yào rán gòng zhěng   suì kàng tóng guān héng tóng guān wèi yǐn rěn   jūn wèi píng    
zhī hái jiāng shàng   yīn fāng shuài yíng xiāng jiǔ zài hòu   zhì quán shāo qīng    
yāo fāng shuài huān   èr shù hái xiāng zhēng huái 怀 zhì qiǎn   dié qián guī chéng    
shì shí yuè shǒu   jiàng biǎo yān jīng yīn guó qíng shū hái   lìng zēng bīng    
liù yuè jiāng   cháng guì jiāng tóu yíng bèi jiǔ shǐ xìn zhuō   zhōu 涿 shū nǎi chéng    
kòu tóu gǎn qiě   shì bào shèng qīng zhāo xiáng fāng yǒng   yuè suí cháng zhēng    
qǐng shí   xiān jīn huá chéng yuè dào chéng xià cháng   xiào biāo yīng    
wén zhū gōng   chéng 西 jiǎo qīng lái zhí gōng xiá pào   huǒ tiān hōng    
chéng 西 xiàn   huái 怀 zhōng yīng   gěng jūn bèi   wàng rán zhèng yīng  
bèi chóu rán guān   xuán chēng nèi yuàn róng mǐn qiáo suǒ   guò cǎo jīng    
qún qiú hǎn ròu shí   rán zhì pēng xiāng xiào qiě hài měi   pán sūn yíng    
zuò quàn qiú jiǔ   qún qiú yǐn chéng zhēng yán yuán nán   lái ěr rán míng    
rán dùn chàng   fǎng jiā líng yǒu qiú qiú xué shī chàng   dào gēng    
chén zhū zhàng   měi tán zòng héng zhāo miàn zhǒng qún   qiú rén rén jīng    
tuō gěng wǎng rán   qiě huǎn mǐn zhōng chéng rán lǎo ér guò láo   fáng bìng yīng    
rán wén yōu   yǒu xíng chóu guān liàng   rán méng      
nián liù shí   yǒu tiě zhēng zhēng shí qiū háo yuàn   jūn wèi míng      
gěng jūn hái mìng   qún qiú zhǐ xiōng méng yāo bìng zǒu xiān   xiá lǐng zhēng róng    
qún qiú jiē àn pèi   wéi rán xíng jiàn bēn jié jué   shuò liáo míng    
shàng lǐng xià lǐng   xiào qún ér níng pán shí zuò   zhī dèng    
chuí chè biàn   jué shēng   qún qiú xià   huán wèi shī shēng  
mìng suǒ huǒ   cáng zhū yīng jiā tóng xiǎn qǐng   hái xiān yíng    
fāng suí guān shī   shou wěi cháng jīng wéi rán yǒu zāo suǒ zhì   chéng      
gěng jūn xīn fǎn zhèng   liè wéi xíng zài qīng shǐ qīn suǒ jiàn   dài shǐ píng