乞砚行

清代 屈大均
羚羊峡东惟端溪,水岩之口临江低。石师匍匐下绝磴,中穿四洞先东西。 使君最嗜紫云片,脚踏青天割为砚。青花细细似微尘,蕉叶白中时隐见。 空濛雨气成黄龙,欲散不散浮水面。猪肝淡紫方新鲜,带血千年色未变。 中间火捺晕如钱,半壁阴沉望似烟。翡翠朱砂非一种,斑斑麻鹊点多圆。 斯是水岩石中髓,水之精华结渊底。就中纯粹含乾德,纷纷脂玉惭肌理。 入手温然煖若春,浮动心花兼意蕊。姑射冰凝总在神,昭仪膏滑那濡水。 玉骨虽刚按似柔,生气周身无不靡。鸲鹆何须活眼多,云霞亦是空天滓。 使君命匠细磨砻,中有三方最高美。其馀浸润水盘中,水碧金膏尽糠秕。 分我东洞一大脔,似方非方非石子。纵横六寸甚端厚,蕉叶青花相间起。 前者两片琢未成,赠我已与琼瑶似。使君割爱本非常,不贪为宝吾难已。 连城之璧妄希求,腼颜未免秦人耻。何物能为十五城,赋诗适自呈媸鄙。 使君作者本多才,笑我布鼓持当雷。不须狡狯凭诗笔,自有神明契合来。
líng 羚 yáng 羊 xiá 峡 dōng 东 wéi 惟 duān 端 xī 溪   , shuǐ 水 yán 岩 zhī 之 kǒu 口 lín 临 jiāng 江 dī 低 。 。 shí 石 shī 师 pú 匍 fú 匐 xià 下 jué 绝 dèng 磴   , zhōng 中 chuān 穿 sì 四 dòng 洞 xiān 先 dōng 东 xī 西 。 。
shǐ 使 jūn 君 zuì 最 shì 嗜 zǐ 紫 yún 云 piàn 片   , jiǎo 脚 tà 踏 qīng 青 tiān 天 gē 割 wèi 为 yàn 砚 。 。 qīng 青 huā 花 xì 细 xì 细 shì 似 wēi 微 chén 尘   , jiāo 蕉 yè 叶 bái 白 zhōng 中 shí 时 yǐn 隐 jiàn 见 。 。
kōng 空 méng 濛 yǔ 雨 qì 气 chéng 成 huáng 黄 lóng 龙   , yù 欲 sàn 散 bù 不 sàn 散 fú 浮 shuǐ 水 miàn 面 。 。 zhū 猪 gān 肝 dàn 淡 zǐ 紫 fāng 方 xīn 新 xiān 鲜   , dài 带 xuè 血 qiān 千 nián 年 sè 色 wèi 未 biàn 变 。 。
zhōng 中 jiān 间 huǒ 火 nà 捺 yūn 晕 rú 如 qián 钱   , bàn 半 bì 壁 yīn 阴 chén 沉 wàng 望 shì 似 yān 烟 。 。 fěi 翡 cuì 翠 zhū 朱 shā 砂 fēi 非 yī 一 zhǒng 种   , bān 斑 bān 斑 má 麻 què 鹊 diǎn 点 duō 多 yuán 圆 。 。
sī 斯 shì 是 shuǐ 水 yán 岩 shí 石 zhōng 中 suǐ 髓   , shuǐ 水 zhī 之 jīng 精 huá 华 jié 结 yuān 渊 dǐ 底 。 。 jiù 就 zhōng 中 chún 纯 cuì 粹 hán 含 qián 乾 dé 德   , fēn 纷 fēn 纷 zhī 脂 yù 玉 cán 惭 jī 肌 lǐ 理 。 。
rù 入 shǒu 手 wēn 温 rán 然 nuǎn 煖 ruò 若 chūn 春   , fú 浮 dòng 动 xīn 心 huā 花 jiān 兼 yì 意 ruǐ 蕊 。 。 gū 姑 shè 射 bīng 冰 níng 凝 zǒng 总 zài 在 shén 神   , zhāo 昭 yí 仪 gāo 膏 huá 滑 nà 那 rú 濡 shuǐ 水 。 。
yù 玉 gǔ 骨 suī 虽 gāng 刚 àn 按 shì 似 róu 柔   , shēng 生 qì 气 zhōu 周 shēn 身 wú 无 bù 不 mí 靡 。 。 qú 鸲 yù 鹆 hé 何 xū 须 huó 活 yǎn 眼 duō 多   , yún 云 xiá 霞 yì 亦 shì 是 kōng 空 tiān 天 zǐ 滓 。 。
shǐ 使 jūn 君 mìng 命 jiàng 匠 xì 细 mó 磨 lóng 砻   , zhōng 中 yǒu 有 sān 三 fāng 方 zuì 最 gāo 高 měi 美 。 。 qí 其 yú 馀 jìn 浸 rùn 润 shuǐ 水 pán 盘 zhōng 中   , shuǐ 水 bì 碧 jīn 金 gāo 膏 jǐn 尽 kāng 糠 bǐ 秕 。 。
fēn 分 wǒ 我 dōng 东 dòng 洞 yī 一 dà 大 luán 脔   , shì 似 fāng 方 fēi 非 fāng 方 fēi 非 shí 石 zǐ 子 。 。 zòng 纵 héng 横 liù 六 cùn 寸 shén 甚 duān 端 hòu 厚   , jiāo 蕉 yè 叶 qīng 青 huā 花 xiāng 相 jiàn 间 qǐ 起 。 。
qián 前 zhě 者 liǎng 两 piàn 片 zhuó 琢 wèi 未 chéng 成   , zèng 赠 wǒ 我 yǐ 已 yǔ 与 qióng 琼 yáo 瑶 shì 似 。 。 shǐ 使 jūn 君 gē 割 ài 爱 běn 本 fēi 非 cháng 常   , bù 不 tān 贪 wéi 为 bǎo 宝 wú 吾 nán 难 yǐ 已 。 。
lián 连 chéng 城 zhī 之 bì 璧 wàng 妄 xī 希 qiú 求   , miǎn 腼 yán 颜 wèi 未 miǎn 免 qín 秦 rén 人 chǐ 耻 。 。 hé 何 wù 物 néng 能 wéi 为 shí 十 wǔ 五 chéng 城   , fù 赋 shī 诗 shì 适 zì 自 chéng 呈 chī 媸 bǐ 鄙 。 。
shǐ 使 jūn 君 zuò 作 zhě 者 běn 本 duō 多 cái 才   , xiào 笑 wǒ 我 bù 布 gǔ 鼓 chí 持 dāng 当 léi 雷 。 。 bù 不 xū 须 jiǎo 狡 kuài 狯 píng 凭 shī 诗 bǐ 笔   , zì 自 yǒu 有 shén 神 míng 明 qì 契 hé 合 lái 来 。 。