火鱼

明代 归有光
水畜非昔种,火鱼自新肇。仅以数寸奇,忽见五色皦。 勺水停渊澄,方池恣回绕。春雨生绿萍,秋风梦红蓼。 真于盆盎中,独觉江湖淼。每看银鬣起,时睹宝尾掉。 濡沫蹄涔宽,吞舟坳堂小。少年共咄叱,穷日相戏嬲。 饲虫疲僰童,汲泉困王媪。海上家尽然,吴中时仿效。 谁思闻鹤唳,直比象龙扰。此物多变幻,为状异昏晓。 鲜妍骇羽化,憔悴怅色皫。物理呈怪象,天宇信奔鸟。 何者为妖祥,何者为吉兆?天子今万年,皇图日绵绍。 沧海竟清晏,小夷悉刳剿。周山进白鹿,霜毛何皎皎。 会当长此鱼,贡之跃灵沼。
shuǐ 水 chù 畜 fēi 非 xī 昔 zhǒng 种   , huǒ 火 yú 鱼 zì 自 xīn 新 zhào 肇 jǐn 。 yǐ 仅 shù 以 cùn 数 qí 寸 hū 奇   , jiàn 忽 wǔ 见 sè 五 jiǎo 色   皦   。
sháo 勺 shuǐ 水 tíng 停 yuān 渊 chéng 澄   , fāng 方 chí 池 zì 恣 huí 回 rào 绕 chūn 。 yǔ 春 shēng 雨 lǜ 生 píng 绿 qiū 萍   , fēng 秋 mèng 风 hóng 梦 liǎo 红   蓼   。
zhēn 真 yú 于 pén 盆 àng 盎 zhōng 中   , dú 独 jué 觉 jiāng 江 hú 湖 miǎo 淼 měi 。 kàn 每 yín 看 liè 银 qǐ 鬣 shí 起   , dǔ 时 bǎo 睹 wěi 宝 diào 尾   掉   。
rú 濡 mò 沫 tí 蹄 cén 涔 kuān 宽   , tūn 吞 zhōu 舟 ào 坳 táng 堂 xiǎo 小 shào 。 nián 少 gòng 年 duō 共 chì 咄 qióng 叱   , rì 穷 xiāng 日 xì 相 niǎo 戏   嬲   。
sì 饲 chóng 虫 pí 疲 bó 僰 tóng 童   , jí 汲 quán 泉 kùn 困 wáng 王 ǎo 媪 hǎi 。 shàng 海 jiā 上 jìn 家 rán 尽 wú 然   , zhōng 吴 shí 中 fǎng 时 xiào 仿   效   。
shuí 谁 sī 思 wén 闻 hè 鹤 lì 唳   , zhí 直 bǐ 比 xiàng 象 lóng 龙 rǎo 扰 cǐ 。 wù 此 duō 物 biàn 多 huàn 变 wèi 幻   , zhuàng 为 yì 状 hūn 异 xiǎo 昏   晓   。
xiān 鲜 yán 妍 hài 骇 yǔ 羽 huà 化   , qiáo 憔 cuì 悴 chàng 怅 sè 色 piǎo 皫 wù 。 lǐ 物 chéng 理 guài 呈 xiàng 怪 tiān 象   , yǔ 天 xìn 宇 bēn 信 niǎo 奔   鸟   。
hé 何 zhě 者 wèi 为 yāo 妖 xiáng 祥   , hé 何 zhě 者 wèi 为 jí 吉 zhào 兆   ? tiān 天 zǐ 子 jīn 今 wàn 万 nián 年   , huáng 皇 tú 图 rì 日 mián 绵 shào 绍   。
cāng 沧 hǎi 海 jìng 竟 qīng 清 yàn 晏   , xiǎo 小 yí 夷 xī 悉 kū 刳 jiǎo 剿 zhōu 。 shān 周 jìn 山 bái 进 lù 白 shuāng 鹿   , máo 霜 hé 毛 jiǎo 何 jiǎo 皎   皎   。
huì 会 dāng 当 zhǎng 长 cǐ 此 yú 鱼   , gòng 贡 zhī 之 yuè 跃 líng 灵 zhǎo 沼   。