和王晋卿(并叙)

宋代 苏轼
驸马都尉王诜晋卿,功臣全彬之后也。 元丰二年,予得罪贬黄冈,而晋卿亦坐累远谪,不相闻者七年。 予既召用,晋卿亦还朝,相见殿门外。 感叹之余,作诗相属,托物悲慨,阨穷而不怨,泰而不骄。 怜其贵公子有志如此,故次其韵。 先生饮东坡,独舞无所属。 当时挹明月,对形三人足。 醉眠草棘间,虫虺莫予毒。 醒来送归雁,一寄千里目。 怅焉怀公子,旅食久不玉。 欲书加餐字,远托西飞鹄。 谓言相濡沫,未足救沟渎。 吾生如寄耳,何者为祸福。 不如两相忘,昨梦那可逐。 上书得自便,归老湖山曲。 躬耕二顷田,自种十年木。 岂知垂老眼,却对金莲烛。 公子亦生还,仍分刺史竹。 贤愚有定分,樽俎守尸祝。 文章何足云,执技等医卜。 朝廷方西顾,羌虏骄未伏。 遥知重阳酒,白羽落黄菊。 羡君真将家,浮面气可掬。 (袁天纲语窦轨:君语则赤气浮面,为将勿多杀人。 )何当请长缨,一战河湟复。
fù 驸 mǎ 马 dū 都 wèi 尉 wáng 王 shēn 诜 jìn 晋 qīng 卿   , gōng 功 chén 臣 quán 全 bīn 彬 zhī 之 hòu 后 yě 也   。
yuán 元 fēng 丰 èr 二 nián 年   , yǔ 予 dé 得 zuì 罪 biǎn 贬 huáng 黄 gāng 冈   , ér 而 jìn 晋 qīng 卿 yì 亦 zuò 坐 lèi 累 yuǎn 远 zhé 谪   , bù 不 xiāng 相 wén 闻 zhě 者 qī 七 nián 年   。
yǔ 予 jì 既 zhào 召 yòng 用   , jìn 晋 qīng 卿 yì 亦 hái 还 cháo 朝   , xiāng 相 jiàn 见 diàn 殿 mén 门 wài 外   。
gǎn 感 tàn 叹 zhī 之 yú 余   , zuò 作 shī 诗 xiāng 相 zhǔ 属   , tuō 托 wù 物 bēi 悲 kǎi 慨   , è 阨 qióng 穷 ér 而 bù 不 yuàn 怨   , tài 泰 ér 而 bù 不 jiāo 骄   。
lián 怜 qí 其 guì 贵 gōng 公 zǐ 子 yǒu 有 zhì 志 rú 如 cǐ 此   , gù 故 cì 次 qí 其 yùn 韵   。
xiān 先 sheng 生 yǐn 饮 dōng 东 pō 坡   , dú 独 wǔ 舞 wú 无 suǒ 所 shǔ 属   。
dāng 当 shí 时 yì 挹 míng 明 yuè 月   , duì 对 xíng 形 sān 三 rén 人 zú 足   。
zuì 醉 mián 眠 cǎo 草 jí 棘 jiān 间   , chóng 虫 huī 虺 mò 莫 yǔ 予 dú 毒   。
xǐng 醒 lái 来 sòng 送 guī 归 yàn 雁   , yī 一 jì 寄 qiān 千 lǐ 里 mù 目   。
chàng 怅 yān 焉 huái 怀 gōng 公 zǐ 子   , lǚ 旅 shí 食 jiǔ 久 bù 不 yù 玉   。
yù 欲 shū 书 jiā 加 cān 餐 zì 字   , yuǎn 远 tuō 托 xī 西 fēi 飞 gǔ 鹄   。
wèi 谓 yán 言 xiāng 相 rú 濡 mò 沫   , wèi 未 zú 足 jiù 救 gōu 沟 dú 渎   。
wú 吾 shēng 生 rú 如 jì 寄 ěr 耳   , hé 何 zhě 者 wèi 为 huò 祸 fú 福   。
bù 不 rú 如 liǎng 两 xiāng 相 wàng 忘   , zuó 昨 mèng 梦 nà 那 kě 可 zhú 逐   。
shàng 上 shū 书 dé 得 zì 自 biàn 便   , guī 归 lǎo 老 hú 湖 shān 山 qǔ 曲   。
gōng 躬 gēng 耕 èr 二 qǐng 顷 tián 田   , zì 自 zhǒng 种 shí 十 nián 年 mù 木   。
qǐ 岂 zhī 知 chuí 垂 lǎo 老 yǎn 眼   , què 却 duì 对 jīn 金 lián 莲 zhú 烛   。
gōng 公 zǐ 子 yì 亦 shēng 生 huán 还   , réng 仍 fēn 分 cì 刺 shǐ 史 zhú 竹   。
xián 贤 yú 愚 yǒu 有 dìng 定 fèn 分   , zūn 樽 zǔ 俎 shǒu 守 shī 尸 zhù 祝   。
wén 文 zhāng 章 hé 何 zú 足 yún 云   , zhí 执 jì 技 děng 等 yī 医 bǔ 卜   。
cháo 朝 tíng 廷 fāng 方 xī 西 gù 顾   , qiāng 羌 lǔ 虏 jiāo 骄 wèi 未 fú 伏   。
yáo 遥 zhī 知 chóng 重 yáng 阳 jiǔ 酒   , bái 白 yǔ 羽 luò 落 huáng 黄 jú 菊   。
xiàn 羡 jūn 君 zhēn 真 jiāng 将 jiā 家   , fú 浮 miàn 面 qì 气 kě 可 jū 掬   。
  ( yuán 袁 tiān 天 gāng 纲 yǔ 语 dòu 窦 guǐ 轨   : jūn 君 yǔ 语 zé 则 chì 赤 qì 气 fú 浮 miàn 面   , wèi 为 jiāng 将 wù 勿 duō 多 shā 杀 rén 人   。
  ) hé 何 dāng 当 qǐng 请 cháng 长 yīng 缨   , yī 一 zhàn 战 hé 河 huáng 湟 fù 复   。