过羚羊峡

清代 成鹫
上峡上峡行不休,一夫力挽千钧舟。船头刺篙后摇橹,长徽短纆柔如组。 牂牁乃是百谷王,端水作腹泷水肠。兼山习坎为束峡,譬则咽喉司吐纳。 昨宵峡口闻风雷,耳长目短心先骇。今朝峡中豁烟雾,山色水声浑不住。 此时此景堪语谁,当境不觉旁得之。上如龙伯大人抚长剑,截取方舆作天堑。 下如任国公子垂钜竿,坐临砥柱观狂澜。前如五丁凿破蚕丛道,金牛奔入西山草。 后如祖龙东面挥神鞭,众石俯首争相先。左如维摩一榻一方丈,金毛狮子纷相向。 右如陁罗千手千芙蓉,三十二相填虚空。入如有穷射天弹九日,蔀屋宵中见营室。 出如瞿昙夜半睹明星,扶桑浴日天鸡鸣。天鸡鸣,我当去,行遍千山万山路。 顺风顺水下峡船,相逢莫问曾经处。行路难,行路难,莫难于瞿塘之滟滪。 何如羚羊古峡彻底清,照见行人不知数。行人照水水照人,形影奔波漫相遇。 当从旧路复归来,石出水枯山骨露。顺流东下会有时,回首唤山与山语。
shàng 上 xiá 峡 shàng 上 xiá 峡 xíng 行 bù 不 xiū 休   , yī 一 fū 夫 lì 力 wǎn 挽 qiān 千 jūn 钧 zhōu 舟 chuán 。 tóu 船 cì 头 gāo 刺 hòu 篙 yáo 后 lǔ 摇 cháng 橹   , huī 长 duǎn 徽 mò 短 róu 纆 rú 柔 zǔ 如   组   。
zāng 牂 kē 牁 nǎi 乃 shì 是 bǎi 百 gǔ 谷 wáng 王   , duān 端 shuǐ 水 zuò 作 fù 腹 shuāng 泷 shuǐ 水 cháng 肠 jiān 。 shān 兼 xí 山 kǎn 习 wèi 坎 shù 为 xiá 束 pì 峡   , zé 譬 yān 则 hóu 咽 sī 喉 tǔ 司 nà 吐   纳   。
zuó 昨 xiāo 宵 xiá 峡 kǒu 口 wén 闻 fēng 风 léi 雷   , ěr 耳 zhǎng 长 mù 目 duǎn 短 xīn 心 xiān 先 hài 骇 jīn 。 zhāo 今 xiá 朝 zhōng 峡 huō 中 yān 豁 wù 烟 shān 雾   , sè 山 shuǐ 色 shēng 水 hún 声 bú 浑 zhù 不   住   。
cǐ 此 shí 时 cǐ 此 jǐng 景 kān 堪 yǔ 语 shuí 谁   , dāng 当 jìng 境 bù 不 jué 觉 páng 旁 dé 得 zhī 之 shàng 。 rú 上 lóng 如 bó 龙 dà 伯 rén 大 fǔ 人 cháng 抚 jiàn 长 jié 剑   , qǔ 截 fāng 取 yú 方 zuò 舆 tiān 作 qiàn 天   堑   。
xià 下 rú 如 rèn 任 guó 国 gōng 公 zǐ 子 chuí 垂 jù 钜 gān 竿   , zuò 坐 lín 临 dǐ 砥 zhù 柱 guān 观 kuáng 狂 lán 澜 qián 。 rú 前 wǔ 如 dīng 五 záo 丁 pò 凿 cán 破 cóng 蚕 dào 丛 jīn 道   , niú 金 bēn 牛 rù 奔 xī 入 shān 西 cǎo 山   草   。
hòu 后 rú 如 zǔ 祖 lóng 龙 dōng 东 miàn 面 huī 挥 shén 神 biān 鞭   , zhòng 众 shí 石 fǔ 俯 shǒu 首 zhēng 争 xiāng 相 xiān 先 zuǒ 。 rú 左 wéi 如 mó 维 yī 摩 tà 一 yī 榻 fāng 一 zhang 方 jīn 丈   , máo 金 shī 毛 zi 狮 fēn 子 xiāng 纷 xiàng 相   向   。
yòu 右 rú 如 tuó 陁 luó 罗 qiān 千 shǒu 手 qiān 千 fú 芙 róng 蓉   , sān 三 shí 十 èr 二 xiàng 相 tián 填 xū 虚 kōng 空 rù 。 rú 入 yǒu 如 qióng 有 shè 穷 tiān 射 dàn 天 jiǔ 弹 rì 九 bù 日   , wū 蔀 xiāo 屋 zhōng 宵 jiàn 中 yíng 见 shì 营   室   。
chū 出 rú 如 qú 瞿 tán 昙 yè 夜 bàn 半 dǔ 睹 míng 明 xīng 星   , fú 扶 sāng 桑 yù 浴 rì 日 tiān 天 jī 鸡 míng 鸣 tiān 。 jī 天 míng 鸡 wǒ 鸣   , dāng 我 qù 当 xíng 去   , biàn 行 qiān 遍 shān 千 wàn 山 shān 万 lù 山   路   。
shùn 顺 fēng 风 shùn 顺 shuǐ 水 xià 下 xiá 峡 chuán 船   , xiāng 相 féng 逢 mò 莫 wèn 问 céng 曾 jīng 经 chù 处 xíng 。 lù 行 nán 路 xíng 难   , lù 行 nán 路 mò 难   , nán 莫 yú 难 qú 于 táng 瞿 zhī 塘 yàn 之 yù 滟   滪   。
hé 何 rú 如 líng 羚 yáng 羊 gǔ 古 xiá 峡 chè 彻 dǐ 底 qīng 清   , zhào 照 jiàn 见 xíng 行 rén 人 bù 不 zhī 知 shù 数 xíng 。 rén 行 zhào 人 shuǐ 照 shuǐ 水 zhào 水 rén 照 xíng 人   , yǐng 形 bēn 影 bō 奔 màn 波 xiāng 漫 yù 相   遇   。
dāng 当 cóng 从 jiù 旧 lù 路 fù 复 guī 归 lái 来   , shí 石 chū 出 shuǐ 水 kū 枯 shān 山 gǔ 骨 lù 露 shùn 。 liú 顺 dōng 流 xià 东 huì 下 yǒu 会 shí 有 huí 时   , shǒu 回 huàn 首 shān 唤 yǔ 山 shān 与 yǔ 山   语   。