庚寅纪乱

宋代 严羽
承平盗贼起,丧乱降自天。荼毒恣两道,兵戈浩相缠。 此邦祸最酷,贱子忍具言。朝廷讨乱初,谁任主将权。 辎重道閒来,隐隐何阗阗。殿前尽貔虎,所向当无坚。 组练照川明,戈戟耀日鲜。父老当时言,此贼不容吞。 军兴法律在,进退非得专。奈何忽舍去,屯垒随之迁。 留兵不五百,当贼逾数千。英英胡将军,策马奋独先。 出入突且击,势绝飘风旋。杀贼不知数,尸骸相叠穿。 谁谓散复来,其徒奈实繁。须臾塞城郭,合沓迷妖氛。 将军怒一呼,誓死报国恩。拔剑复入阵,鼓声俄不闻。 哀哉失壮士,白日为之昏。嗟彼城中人,欲生无由缘。 连头受屠戮,赤族罹祸冤。妻孥悉驱虏,道路号相牵。 或有小失意,性命无由全。言语方出口,腰领已不连。 婉婉闺中女,未尝窥户边。白刃斥之去,不许暂稽延。 回头顾父母,父母安敢怜。所掠靡孑遗,囊担无虚肩。 衣冠困奴隶,怒骂仍笞鞭。又有脱锋刃,多化为鱼鼋。 途穷势复迫,忽若忘重渊。仓卒所传误,投身空弃捐。 婴儿或在抱,粉黛犹俨然。沙碛腥人肠,衔啄集乌鸢。 呜呼彼苍天,念此胡罪愆。比者因乱定,南归经旧廛。 岂徒人民非,莫辨陌与阡。所见但荆棘,狐狸对我蹲。 坡陁流血地,靡靡生寒烟。城头遇老翁,行泪为余论。 云贼破城时,贼初攻南门。大军血战久,家得扶我奔。 所免有万计,皆我胡君恩。不然尽鱼肉,遗黎何有焉。 语罢复呜咽,余亦涕泗涟。军旅苦转输,饥馑仍荐臻。 疮痍莽未复,千里惟空村。白骨不知谁,无人为招魂。 四郊实多此,仁者宜恻然。近喜大告捷,所俘悉已还。 凶渠戮庙社,党类归之田。当知釜中鱼,贷尔喘息悬。 胡为迭恃险,高垒犹山巅。蛮獠本异性,土风来有年。 力屈势暂伏,乞降非恶悛。胁从固罔治,群丑岂尽原。 反覆恐难料,安危仗诸贤。此师不再举,乘时须勉旃。 国家刑罚在,庙算必不偏。感时须发白,忧国空拳拳。
chéng píng dào zéi   sāng luàn jiàng tiān liǎng dào bīng   hào xiāng chán    
bāng huò zuì   jiàn rěn yán cháo tíng tǎo luàn chū shuí   rèn zhǔ jiàng quán    
zhòng dào xián lái   yǐn yǐn tián tián diàn qián 殿 jǐn suǒ   xiàng dāng jiān    
liàn zhào chuān míng   yào 耀 xiān lǎo dāng shí yán   zéi róng tūn    
jūn xīng zài   jìn tuì 退 fēi děi zhuān nài shě tún   lěi suí zhī qiān    
liú bīng bǎi   dāng zéi shù qiān yīng yīng jiāng jūn   fèn xiān    
chū qiě   shì jué piāo fēng xuán shā zéi zhī shù shī   hái xiāng dié chuān   穿  
shuí wèi sàn lái   nài shí fán sāi chéng guō   yāo fēn    
jiāng jūn   shì bào guó ēn jiàn zhèn   shēng é wén    
āi zāi shī zhuàng shì   bái wèi zhī hūn jiē chéng zhōng rén   shēng yóu yuán    
lián tóu shòu   chì huò yuān dào   hào xiāng qiān    
huò yǒu xiǎo shī   xìng mìng yóu quán yán fāng chū kǒu yāo   lǐng lián    
wǎn wǎn guī zhōng   wèi cháng kuī biān bái rèn chì zhī   zàn yán    
huí tóu   ān gǎn lián suǒ lüè jié náng   dān jiān    
guān kùn   réng chī biān yòu yǒu tuō fēng rèn duō   huà wéi yuán    
qióng shì   ruò wàng zhòng yuān cāng suǒ chuán tóu   shēn kōng juān    
yīng ér huò zài bào   fěn dài yóu yǎn rán shā xīng rén cháng xián   zhuó yuān    
cāng tiān   niàn zuì qiān zhě yīn luàn dìng nán   guī jīng jiù chán    
rén mín fēi   biàn qiān suǒ jiàn dàn jīng   li duì dūn    
tuó liú xiě   shēng hán yān chéng tóu lǎo wēng xíng   lèi wèi lùn    
yún zéi chéng shí   zéi chū gōng nán mén jūn xuè zhàn jiǔ jiā   bēn    
suǒ miǎn yǒu wàn   jiē jūn ēn rán jǐn ròu   yǒu yān    
  lián jūn zhuǎn shū   jǐn réng jiàn zhēn    
chuāng mǎng wèi   qiān wéi kōng cūn bái zhī shuí   rén wéi zhāo hún    
jiāo shí duō   rén zhě rán jìn gào jié suǒ   hái    
xiōng miào shè   dǎng lèi guī zhī tián dāng zhī zhōng dài   ěr chuǎn xuán    
wéi dié shì xiǎn   gāo lěi yóu shān diān mán liáo běn xìng   fēng lái yǒu nián    
shì zàn   xiáng fēi è quān xié cóng wǎng zhì qún   chǒu jǐn yuán    
fǎn kǒng nán liào   ān wēi zhàng zhū xián shī zài chéng   shí miǎn zhān    
guó jiā xíng zài   miào suàn piān gǎn shí bái yōu   guó kōng quán quán