读上蔡语录上蔡家极有好砚后尽舍之一好砚亦与人慨然赋此

清代 黄宗羲
有宋上蔡谢先生,一砚不留磨破瓦。要使胸中自廓然,世间何物更难舍。 而吾平生玩物心,扰扰无殊于野马。忽然北风卷土去,不名一钱在屋下。 突兀三砚真奇物,天将史笔委之野。一砚龙尾从西土,治乱存殁泪堪把。 一砚活眼晕九重,秋水时向明窗泻。丁子王作合玉砚,千祀古文出亡社。 三砚纵横傍短檠,雪屋无烟亦潇洒。昔年送女入甬东,穴壁偷儿不相假。 吾时闻之在中途,欲行不前奈两踝。娇儿阿寿恐吾伤,乞得滑砚强吾写。 吾为阿寿勉强笑,握笔终然多牵惹。开卷今见上蔡事,使我愧汗如盛夏。 丈夫力不能自割,偷儿真为益我者。儿亡三载砚四年,有贼不向贫家打。
yǒu sòng shàng cài xiè xiān sheng   yàn liú yào shǐ xiōng 使 zhōng kuò rán shì   jiān gèng nán shè    
ér píng shēng wán xīn   rǎo rǎo shū rán běi fēng juǎn   míng qián zài xià    
sān yàn zhēn   tiān jiàng shǐ wěi zhī yàn lóng wěi cóng 西 zhì   luàn cún lèi kān    
yàn huó yǎn yùn jiǔ zhòng   qiū shuǐ shí xiàng míng chuāng xiè dīng wáng zuò yàn qiān   wén chū wáng shè    
sān yàn zòng héng bàng duǎn qíng   xuě yān xiāo nián sòng yǒng dōng xué   tōu ér xiāng jiǎ    
shí wén zhī zài zhōng   xíng qián nài liǎng huái jiāo ér ā shòu kǒng 寿 shāng   huá yàn qiáng xiě    
wèi ā shòu 寿 miǎn qiǎng xiào   zhōng rán duō qiān kāi juàn jīn jiàn shàng cài shì shǐ   使 kuì hàn shèng xià    
zhàng néng   tōu ér zhēn wèi zhě ér wáng sān zài yàn nián yǒu   zéi xiàng pín jiā