煮海歌
煮海之民何所營,婦無蠶織夫無耕。
衣食之源太寥落,牢盆煮就汝輪征。
年年春夏潮盈浦,潮退刮泥成島嶼。
風乾日曝鹹味加,始灌潮波塯成鹵。
鹵濃鹼淡未得閒,采樵深入無窮山。
豹蹤虎跡不敢避,朝陽山去夕陽還。
船載肩擎未遑歇,投入巨灶炎炎熱。
晨燒暮爍堆積高,才得波濤變成雪。
自從瀦鹵至飛霜,無非假貸充餱糧。
秤入官中得微直,一緡往往十緡償。
周而復始無休息,官租未了私租逼。
驅妻逐子課工程,雖作人形俱菜色。
鬻海之民何苦門,安得母富子不貧。
本朝一物不失所,願廣皇仁到海濱。
甲兵淨洗征輪輟,君有餘財罷鹽鐵。
太平相業爾惟鹽,化作夏商周時節。
zhǔ
煮
hǎi
海
zhī
之
mín
民
hé
何
suǒ
所
yíng
營
,
fù
婦
wú
無
cán
蠶
zhī
織
fū
夫
wú
無
gēng
耕
。
。
yī
衣
shí
食
zhī
之
yuán
源
tài
太
liáo
寥
luò
落
,
láo
牢
pén
盆
zhǔ
煮
jiù
就
rǔ
汝
lún
輪
zhēng
征
。
。
nián
年
nián
年
chūn
春
xià
夏
cháo
潮
yíng
盈
pǔ
浦
,
cháo
潮
tuì
退
guā
刮
ní
泥
chéng
成
dǎo
島
yǔ
嶼
。
。
fēng
風
gàn
干
rì
日
pù
曝
xián
咸
wèi
味
jiā
加
,
shǐ
始
guàn
灌
cháo
潮
bō
波
liù
塯
chéng
成
lǔ
鹵
。
。
lǔ
鹵
nóng
濃
jiǎn
鹼
dàn
淡
wèi
未
dé
得
xián
閒
,
cǎi
采
qiáo
樵
shēn
深
rù
入
wú
無
qióng
窮
shān
山
。
。
bào
豹
zōng
蹤
hǔ
虎
jì
跡
bù
不
gǎn
敢
bì
避
,
zhāo
朝
yáng
陽
shān
山
qù
去
xī
夕
yáng
陽
hái
還
。
。
chuán
船
zài
載
jiān
肩
qíng
擎
wèi
未
huáng
遑
xiē
歇
,
tóu
投
rù
入
jù
巨
zào
灶
yán
炎
yán
炎
rè
熱
。
。
chén
晨
shāo
燒
mù
暮
shuò
爍
duī
堆
jī
積
gāo
高
,
cái
才
dé
得
bō
波
tāo
濤
biàn
變
chéng
成
xuě
雪
。
。
zì
自
cóng
從
zhū
瀦
lǔ
鹵
zhì
至
fēi
飛
shuāng
霜
,
wú
無
fēi
非
jiǎ
假
dài
貸
chōng
充
hóu
餱
liáng
糧
。
。
chèng
秤
rù
入
guān
官
zhōng
中
de
得
wēi
微
zhí
直
,
yī
一
mín
緡
wǎng
往
wǎng
往
shí
十
mín
緡
cháng
償
。
。
zhōu
周
ér
而
fù
復
shǐ
始
wú
無
xiū
休
xī
息
,
guān
官
zū
租
wèi
未
liǎo
了
sī
私
zū
租
bī
逼
。
。
qū
驅
qī
妻
zhú
逐
zi
子
kè
課
gōng
工
chéng
程
,
suī
雖
zuò
作
rén
人
xíng
形
jù
俱
cài
菜
sè
色
。
。
yù
鬻
hǎi
海
zhī
之
mín
民
hé
何
kǔ
苦
mén
門
,
ān
安
dé
得
mǔ
母
fù
富
zǐ
子
bù
不
pín
貧
。
。
běn
本
cháo
朝
yī
一
wù
物
bù
不
shī
失
suǒ
所
,
yuàn
願
guǎng
廣
huáng
皇
rén
仁
dào
到
hǎi
海
bīn
濱
。
。
jiá
甲
bīng
兵
jìng
淨
xǐ
洗
zhēng
征
lún
輪
chuò
輟
,
jūn
君
yǒu
有
yú
餘
cái
財
bà
罷
yán
鹽
tiě
鐵
。
。
tài
太
píng
平
xiāng
相
yè
業
ěr
爾
wéi
惟
yán
鹽
,
huà
化
zuò
作
xià
夏
shāng
商
zhōu
周
shí
時
jié
節
。
。