謫居感事

宋代 王禹偁
遷謫獨熙熙,襟懷自坦夷。 孤寒明主信,清直上天知。 消息還依道,生涯只在詩。 惟尚諭山水,詎敢詠江蘺。 偶嘆勞生事,因思志學時。 讀書方睹奧,下筆便搜奇。 賦格欺鸚鵡,儒冠薄駿鸃。 耕桑都不事,園井未曾窺。 必欲縑緗富,寧教杼軸紕。 光陰常矻矻,交友盡偲偲。 步驟依班馬,根源法孔姬。 收螢秋不倦,刻鵠夜忘疲。 流輩多相許,時賢亦見推。 叨榮偕計吏,濫吹謁春司。 仆瘦途中病,驢寒雪裡騎。 空拳入場屋,拭目看京師。 技癢初調箭,鋒銛欲試錐。 甲科登漢制,內殿識堯眉。 數刻愁晡矣,三題亦勉之。 先鳴輸俊彥,上第遂參差。 罷舉身何托,還家命自奇。 唯慙親倚戶,敢望嫂停炊。 竭力求甘旨,終朝走路歧。 貪希仲由米,多廢董生帷。 丹桂何時折,孤蓬逐吹移。 知憐無國士,志氣自男兒。 季子貂裘敝,狂生刺字隳。 廣場重考覆,蹇步載驅馳。 明代寧甘退,青雲暗有期。 禮闈冠多士,御試拜丹墀。 澤霧寧慙豹,摶風肯伏雌。 重瞳念孤跡,一第忝鴻私。 得告還鄉貴,除官佐邑卑。 折腰稱小吏,矩步慎初資。 枳棘心何恨,松筠操自持。 及親家有養,事長禮無虧。 銅墨官常改,煙霄雨露垂。 縣花聊主管,寺棘且羈縻。 吳郡包山側,長洲巨海湄。 萬家呼父母,百里撫惸嫠。 敢起徒勞嘆,長憂竊祿嗤。 宦途甘碌碌,官業亦孜孜。 政事還多暇,優遊甚不羈。 村尋魯望宅,寺認館娃基。 西子留香逕,吳王有劍池。 狂歌殊不厭,酒興最相宜。 草織登山履,蒲紉挽舫{左糹右支}。 果酸嘗橄欖,花好插薔薇。 震澤柑包火,松江鱠縷絲。 三年無異政,一篋有新詞, 多戀南園臥,俄從北闋追。 呈材真樸樕,召對立茅茨。 載筆居三館,登朝忝拾遺。 紫泥天上降,朱紱御前披。 侍從殊為貴,圖書頗自怡。 史才媿班固,諫筆謝辛毗。 擬把微軀殺,慙將厚祿屍。 安邊上章疏,端拱獻箴規。 精鑒逢英主,知憐是首夔。 賡歌才不稱,掌誥筆難摛。 制歷無多事,詞頭每怯遲。 繁陰溫室樹,清吹萬年枝。 青瑣霞光透,蒼苔露片萎。 御香飄硯席,宮葉落纓緌。 看浴池心鳳,閒捫殿角螭。 上林花掩映,仙掌露淋漓。 對近瞻旒冕,班清辟虎貔。 宮簾垂翡翠,御水動漣漪。 紀號年淳化,朝元月建寅。 攝官捧寶冊,祝壽執樽彝。 表案行低折,宮懸聽肅祗。 德音王澤潤,謙柄斗杓撝。 貴接臯夔步,深窺龍鳳姿。 策勛何烜赫,賜紫更萎蕤。 蚊力山難負,鵜梁翼易滋。 論功慚八柱,受服欲三褫。 只慮殃將至,曾無事可裨。 趁朝空俯傴,退食自逶迤。 更直當春好,橫行隔宿咨。 內朝長得對,駕幸每教隨。 瓊苑觀雲稼,金明閱水嬉。 賞花臨鳳沼,侍釣立魚坻。 拂面黃金柳,酡顏白玉卮。 分題宣險韻,翻勢得仙棋。 竟舉窺天管,爭燃煮豆萁。 恨無才應副,空有表虔祈。 睿睠偏稱賞,天顏極撫綏。 中官賜文字,院吏捧巾綦。 遭遇誠堪惜,功名竊自悲。 請纓無壯志,視草亦何為。 未獻東封傾,空鐫北嶽碑。 深慚專俎豆,長欲議邊陲。 但可懷驕子,何須斬谷蠡。 胸中貯兵甲,堂上有熊羆。 成敗觀千古,施張在四維。 兼磨斷佞劍,疑樹直言旗。 遇事難緘默,平居疾喔咿。 無權逐鳥雀,俛首任狐狸。 廷尉專刑煞,詞臣益等衰。 五花儀久廢,三尺法聊施。 書命酋無諂,評刑肯有欺。 厚誣凌近侍,內亂疾妖尼。 丹筆常無赦,金科了不疑。 拜章期悟主,引法更防誰。 萋斐終無已,雷霆遂赫斯。 如弦傷訐直,投杼覓瑕疵。 眾樂金須化,群排柱不支。 佞灌回北斗,讒舌簸南箕。 闕下羊楊險,朝端虎尾危。 道孤貽眾怒,責薄賴宸慈。 西掖除三字,南山佐一麾。 蒼黃麝滿面,揮灑涕交賾。 目斷九重闕,魂銷八達逵。 尊親遠扶侍,兄弟盡流離。 秦領偏巉絕,商於更險巘。 吾廬何處是,我馬忽長辭。 六里山蒼翠,丹河浪渺瀰。 分封思衛鞅,割地意張儀。 懶讀三間傳,空尋四皓祠。 畲煙濃似瘴,松雪白如梨。 壞舍床鋪月,寒窗硯結澌。 振書衫作拂,解帶竹為椸。 呼仆泥茶龜,從僧借藥篩。 鍾愁上寺起,角怨水門吹。 舊友誰青眼,新秋出白髭。 煙嵐晴鬱郁,風雨夜颸颸。 我過徒三省,吾生自百罹。 初來聞旅雁,不覺見黃鸝。 市井採山菜,房廊蓋木皮。 野花紅爛漫,山草碧褵褷。 副使官資冷,商州酒味醨。 尾因求食掉,角為觸藩羸。 有夢思紅藥,無心採紫芝。 瘦妻容慘戚,稚子淚漣洏。 暖怯蛇穿壁,昏憂虎入籬。 松根燃夜燭,山蕨助朝飢。 豈獨堂虧養,還憂地乏醫。 跡飄萍渤澥,親老日崦嵫。 閣下辭巢鳳,山中伴野麋。 風欺秀林木,雲隔向陽葵。 屈產遭弩馬,丹山困嚇鴟。 悔須分黑白,本合混妍媸。 自此韜餘刃,終當學鈍追鎚。 窮通皆有數,得喪又奚悲。 自願才何者,空憐道在茲。 宣尼酋削伐,大禹亦胼胝。 用去當如虎,投來且禦魑。 避風聊戢翼,得水會揚鬐。 琴酒圖三樂,詩章效四誰。 角鬚從典賣,貂尾任傾欹。 兀兀拖腸鼠,悠悠曳尾龜。 北窗尋蛺蝶,南岸看鸕鶿。 山翠樓頻上,雲生杖獨搘。 篥閒留曉魄,檐暖負冬曦。 松柏寒仍翠,瓊瑤涅不緇。 望誰分曲直,祇自仰神祇。 吾道寧窮矣,斯文未已而。 狂吟何所益,孤憤曳黃陂。
qiān zhé   jīn huái tǎn
hán míng zhǔ xìn   qīng zhí shàng tiān zhī
xiāo xi hái dào   shēng zhī zài shī
wéi shàng shān shuǐ   gǎn yǒng jiāng
ǒu tàn láo shēng shì   yīn zhì xué shí
shū fāng ào   xià biàn 便 sōu
yīng   guān báo jùn 駿
gēng sāng dōu shì   yuán jǐng wèi céng kuī
jiān xiāng   níng jiào zhù zhóu
guāng yīn cháng   jiāo yǒu jìn cāi cāi
zhòu bān   gēn yuán kǒng
shōu yíng qiū juàn   wàng
liú bèi duō xiāng   shí xián jiàn tuī
dāo róng xié   làn chuī chūn
shòu zhōng bìng   hán xuě
kōng quán chǎng   shì kàn jīng shī
yǎng chū diào 調 jiàn   fēng xiān shì zhuī
jiǎ dēng hàn zhì   nèi diàn 殿 shí yáo méi
shù chóu   sān miǎn zhī
xiān míng shū jùn yàn   shàng suì cēn
shēn tuō   huán jiā mìng
wéi cán qīn   gǎn wàng sǎo tíng chuī
jié qiú gān zhǐ   zhōng zhāo zǒu
tān zhòng yóu   duō fèi dǒng shēng wéi
dān guì shí zhé   péng zhú chuī
zhī lián guó shì   zhì nán ér
diāo qiú   kuáng shēng huī
guǎng chǎng zhòng kǎo   jiǎn zài chí
míng dài níng gān tuì 退   qīng yún àn yǒu
wéi guān duō shì   shì bài dan chi
níng cán bào   tuán fēng kěn
zhòng tóng niàn   tiǎn hóng
gào huán xiāng guì   chú guān zuǒ bēi
zhé yāo chēng xiǎo   shèn chū
zhǐ xīn hèn   sōng yún cāo chí
qìng jia yǒu yǎng   shì zhǎng kuī
tóng guān cháng gǎi   yān xiāo chuí
xiàn huā liáo zhǔ guǎn   qiě
jùn bāo shān   cháng zhōu hǎi méi
wàn jiā   bǎi qióng
gǎn láo tàn   cháng yōu qiè 祿 chī
huàn gān   guān
zhèng shì hái duō xiá   yōu yóu shén
cūn xún wàng zhái   rèn guǎn
西 liú xiāng jìng   wáng yǒu jiàn chí
kuáng shū yàn   jiǔ xìng zuì xiāng
cǎo zhī dēng shān   rèn wǎn fǎng   { zuǒ yòu zhī   } }。
guǒ suān cháng gǎn lǎn   huā hǎo chā qiáng wēi
zhèn gān bāo huǒ   sōng jiāng kuài
sān nián zhèng   qiè yǒu xīn  
duō liàn nán yuán   é cóng běi què zhuī
chéng cái zhēn   zhào duì máo
zǎi sān guǎn   dēng cháo tiǎn shí
tiān shàng jiàng   zhū qián
shì cóng shū wèi guì   shū
shǐ cái kuì 媿 bān   jiàn xiè xīn
wēi shā   cán jiāng hòu 祿 shī
ān biān shàng zhāng shū   duān gǒng xiàn zhēn guī
jīng jiàn féng yīng zhǔ   zhī lián shì shǒu kuí
gēng cái chēng   zhǎng gào nán chī
zhì duō shì   tóu měi qiè chí
fán yīn wēn shì shù   qīng chuī wàn nián zhī
qīng suǒ xiá guāng tòu   cāng tái piàn wēi
xiāng piāo yàn   gōng luò yīng ruí
kàn chí xīn fèng   xián mén diàn 殿 jiǎo chī
shàng lín huā yǎn yìng   xiān zhǎng lín
duì jìn zhān liú miǎn   bān qīng
gōng lián chuí fěi cuì   shuǐ dòng lián
hào nián chún huà   cháo yuán yuè jiàn yín
shè guān pěng bǎo   zhù shòu zhí zūn
biǎo àn xíng shé   gōng xuán tīng zhī
yīn wáng rùn   qiān bǐng dòu sháo huī
guì jiē gāo kuí   shēn kuī lóng fèng 姿
xūn xuǎn   gèng wěi ruí
wén shān nàn   liáng
lùn gōng cán zhù   shòu sān chǐ
zhǐ yāng jiāng zhì   céng shì
chèn cháo kōng   tuì 退 shí wēi
gēng zhí dāng chūn hǎo   héng xíng 宿
nèi cháo cháng de duì   jià xìng měi jiào suí
qióng yuàn guān yún jià   jīn míng yuè shuǐ
shǎng huā lín fèng zhǎo   shì diào chí
miàn huáng jīn liǔ   tuó yán bái zhī
fēn xuān xiǎn yùn   fān shì de xiān
jìng kuī tiān guǎn   zhēng rán zhǔ dòu
hèn cái yìng   kōng yǒu biǎo qián
ruì juàn piān chēng shǎng   tiān yán suí
zhōng guān wén   yuàn pěng jīn
zāo chéng kān   gōng míng qiè bēi
qǐng yīng zhuàng zhì   shì cǎo wéi
wèi xiàn dōng fēng qīng   kōng juān běi yuè bēi
shēn cán zhuān dòu   zhǎng biān chuí
dàn huái jiāo zi   zhǎn
xiōng zhōng zhù bīng jiǎ   táng shàng yǒu xióng
chéng bài guān qiān   shī zhāng zài wéi
jiān duàn nìng jiàn   shù zhí yán
shì nán jiān   píng ō
quán zhú niǎo què   shǒu rèn li
tíng wèi zhuān xíng shā   chén děng cuī
huā jiǔ fèi   sān chǐ liáo shī
shū mìng qiú chǎn   píng xíng kěn yǒu
hòu líng jìn shì   nèi luàn yāo
dān cháng shè   jīn liǎo
bài zhāng zhǔ   yǐn gèng fáng shuí
fěi zhōng   léi tíng suì
xián shāng jié zhí   tóu zhù xiá
zhòng jīn huà   qún pái zhù zhī
nìng guàn huí běi dǒu   chán shé nán
què xià yáng yáng xiǎn   cháo duān wěi wēi
dào zhòng   báo lài chén
西 chú sān   nán shān zuǒ huī
cāng huáng shè mǎn 滿 miàn   huī jiāo
duàn jiǔ zhòng quē   hún xiāo kuí
zūn qīn yuǎn shì   xiōng jǐn liú
qín lǐng piān chán jué   shāng gèng xiǎn yǎn
chǔ shì   cháng
liù shān cāng cuì   dān làng miǎo
fēn fēng wèi yāng   zhāng
lǎn sān jiān chuán   kōng xún hào
shē yān nóng shì zhàng   sōng xuě bái
huài shě chuáng yuè   hán chuāng yàn jié
zhèn shū shān zuò   jiě dài zhú wèi
chá guī   cóng sēng jiè yào shāi
zhōng chóu shàng   jiǎo yuàn shuǐ mén chuī
jiù yǒu shuí qīng yǎn   xīn qiū chū bái
yān lán qíng   fēng
guò sān xǐng   shēng bǎi
chū lái wén yàn   jué jiàn huáng
shì jǐng cǎi shān cài   fáng láng gài
huā hóng làn màn   shān cǎo shī
shǐ 使 guān lěng   shāng zhōu jiǔ wèi
wěi yīn qiú shí diào   jiǎo wèi chù fān léi
yǒu mèng hóng yào   xīn cǎi zhī
shòu róng cǎn   zhì lèi lián ér
nuǎn qiè shé chuān 穿   hūn yōu
sōng gēn rán zhú   shān jué zhù cháo
táng kuī yǎng   hái yōu
piāo píng xiè   qīn lǎo yān
xià cháo fèng   shān zhōng bàn
fēng xiù lín   yún xiàng yáng kuí
chǎn zāo   dān shān kùn xià chī
huǐ fēn hēi bái   běn hùn yán chī
tāo rèn   zhōng dāng xué dùn zhuī chuí
qióng tōng jiē yǒu shù   de sàng yòu bēi
yuàn cái zhě   kōng lián dào zài
xuān qiú xuē   pián zhī
yòng dāng   tóu lái qiě chī
fēng liáo   shuǐ huì yáng
qín jiǔ sān   shī zhāng xiào shuí
jiǎo cóng diǎn mài   diāo wěi rèn qīng
tuō cháng shǔ   yōu yōu wěi guī
běi chuāng xún jiá dié   nán àn kàn 鶿
shān cuì lóu pín shàng   yún shēng zhàng zhī
xián liú xiǎo   yán nuǎn dōng
sōng bǎi hán réng cuì   qióng yáo niè
wàng shuí fēn zhí   yǎng shén
dào níng qióng   wén wèi ér
kuáng yín suǒ   fèn huáng bēi