月蝕詩效玉川子作(憲宗元和五年時為河南令)

唐代 韓愈
元和庚寅斗插子,月十四日三更中。森森萬木夜僵立, 寒氣屓奰頑無風。月形如白盤,完完上天東。 忽然有物來啖之,不知是何蟲。如何至神物,遭此狼狽凶。 星如撒沙出,攢集爭強雄。油燈不照席, 是夕吐焰如長虹。玉川子,涕泗下,中庭獨行。 念此日月者,為天之眼睛。此猶不自保,吾道何由行。 嘗聞古老言,疑是蝦蟆精。徑圓千里納女腹, 何處養女百丑形。杷沙腳手鈍,誰使女解緣青冥。 黃帝有四目,帝舜重其明。今天只兩目,何故許食使偏盲。 堯呼大水浸十日,不惜萬國赤子魚頭生。女於此時若食日, 雖食八九無嚵名。赤龍黑鳥燒口熱, 翎鬣倒側相搪撐。婪酣大肚遭一飽,飢腸徹死無由鳴。 後時食月罪當死,天羅磕匝何處逃汝刑。 玉川子立於庭而言曰:地行賤臣仝,再拜敢告上天公。 臣有一寸刃,可刳凶蟆腸。無梯可上天,天階無由有臣蹤。 寄箋東南風,天門西北祈風通。丁寧附耳莫漏泄, 薄命正值飛廉慵。東方青色龍,牙角何呀呀。從官百餘座, 嚼啜煩官家。月蝕汝不知,安用為龍窟天河。赤鳥司南方, 尾禿翅觰沙。月蝕於汝頭,汝口開呀呀。蝦蟆掠汝兩吻過, 忍學省事不以汝觜啄蝦蟆。於菟蹲於西,旗旄衛毿uF. 既從白帝祠,又食於蠟禮有加。忍令月被惡物食, 枉於汝口插齒牙。烏龜怯奸,怕寒縮頸,以殼自遮。 終令夸蛾抉汝出,卜師燒錐鑽灼滿板如星羅。此外內外官, 瑣細不足科。臣請悉掃除,慎勿許語令啾嘩。 並光全耀歸我月,盲眼鏡淨無纖瑕。弊蛙拘送主府官, 帝箸下腹嘗其皤。依前使兔操杵臼,玉階桂樹閒婆娑。 姮娥還宮室,太陽有室家。天雖高,耳屬地。感臣赤心, 使臣知意。雖無明言,潛喻厥旨。有氣有形,皆吾赤子。 雖忿大傷,忍殺孩稚。還汝月明,安行於次。盡釋眾罪, 以蛙磔死。
yuán gēng yín dòu chā   yuè shí sān gēng zhōng sēn sēn wàn jiāng  
hán wán fēng yuè xíng bái pán   wán wán shàng tiān dōng
rán yǒu lái dàn zhī   zhī shì chóng zhì shén   zāo láng bèi xiōng
xīng shā chū   cuán zhēng qiáng xióng yóu dēng zhào  
shì yàn cháng hóng chuān   xià   zhōng tíng xíng
niàn yuè zhě   wèi tiān zhī yǎn jing yóu bǎo   dào yóu xíng
cháng wén lǎo yán   shì jīng jìng yuán qiān  
chǔ yǎng bǎi chǒu xíng shā jiǎo shǒu dùn   shuí shǐ 使 jiě yuán qīng míng
huáng yǒu   shùn zhòng míng jīn tiān zhǐ liǎng   shí shǐ 使 piān máng
yáo shuǐ jìn shí   wàn guó chì tóu shēng shí ruò shí  
suī shí jiǔ chán míng chì lóng hēi niǎo shāo kǒu  
líng liè dǎo xiāng táng chēng lán hān zāo bǎo   cháng chè yóu míng
hòu shí shí yuè zuì dāng   tiān luó chǔ táo xíng
chuān tíng ér yán yuē   xíng jiàn chén tóng   zài bài gǎn gào shàng tiān gōng
chén yǒu cùn rèn   xiōng cháng shàng tiān   tiān jiē yóu yǒu chén zōng
jiān dōng nán fēng   tiān mén 西 běi fēng tōng dīng níng ěr lòu xiè  
mìng zhèng zhí fēi lián yōng dōng fāng qīng lóng   jiǎo cóng guān bǎi zuò  
jué chuài fán guān jiā yuè shí zhī   ān yòng wèi lóng tiān chì niǎo nán fāng  
wěi 禿 chì shā yuè shí tóu   kǒu kāi lüè liǎng wěn guò  
rěn xué shěng shì zhuó dūn 西   máo wèi sān 毿   u   F   .
cóng bái   yòu shí yǒu jiā rěn lìng yuè bèi è shí  
wǎng kǒu chā chǐ guī qiè jiān   hán suō jǐng   zhē
zhōng lìng kuā é jué chū   shī shāo zhuī zuàn zhuó mǎn 滿 bǎn xīng luó wài nèi wài guān  
suǒ chén qǐng sǎo chú   shèn lìng jiū huá
bìng guāng quán yào 耀 guī yuè   máng yǎn jìng jìng xiān xiá sòng zhǔ guān  
zhù xià cháng qián shǐ 使 cāo chǔ jiù   jiē guì shù xián suō
héng é hái gōng shì   tài yang yǒu shì jiā tiān suī gāo   ěr shǔ gǎn chén chì xīn  
shǐ 使 chén zhī suī míng yán   qián jué zhǐ yǒu yǒu xíng   jiē chì
suī fèn 忿 shāng   rěn shā hái zhì hái yuè míng   ān xíng jǐn shì zhòng zuì  
zhé