【越調】天淨沙 十二月樂詞並序

元代 孟昉
凡文章之有韻者,皆可歌也。第時有升降,言有雅俗,調有古今,聲有清濁。 原其所自,無非發人心之和,非六德之外,別有一律呂也。漢魏晉宋之有樂府, 人多不能曉;唐始有詞,而宋因之,其知之者亦罕見其人焉。今之歌曲,比於古 詞,有名同而言簡者;時亦復有與古相同者,此皆世變之所致,非故求異乖諸古 而強合於今也。使今之曲歌於古,猶古之曲也。古之詞歌於今,猶今之詞也。其 所以和人之心養情性者,奚古今之異哉!先哲有言:今之樂猶古之樂,不其然歟! 嘗讀李長吉十二月樂詞,其意新而不蹈襲,句麗而不忄舀淫。長短不一,音節亦 異。旁構冥思,朝涵夕泳。諧五聲以攤其腔,和八音以符其調。尋繹日久,竟無 所得,遂輟其學,以待知音者出而余承其教焉!因增損其語,而隱括為〔天淨沙〕, 如其首數。不惟於樽席之間,便於宛轉之喉;且以髮長吉之蘊藉,使不掩其聲者。 慎勿曰:侮賢者之言云。 上樓迎得春歸,暗黃著柳依依,弄野輕寒似水。錦床鴛被,夢回初日遲遲。 正月 勞勞胡燕酣春,逗煙薇帳生塵,蛾髻佳人瘦損。暖雲如困,不堪起舞緗裙。 二月 夾城曲水飄香,掃蛾雲髻新妝,落盡梨化欲賞。不勝惆悵,東風縈損柔腸。 三月 依微香雨青氛,金塘閒水生,數點殘芳墮粉。綠莎輕襯,月明空照黃昏。 四月 沿華水汲清樽,含風輕索殳虛門,舞困腮融汗粉。翠羅香潤,鴛鴦扇織回文。 五月 疏疏拂柳生裁,炎炎紅鏡初開,暑困天低寡色。火輪飛蓋,暉暉日上蓬萊。 六月 星依雲渚濺濺,露零玉液涓涓,寶砌衰蘭剪剪。碧天如練,光搖北斗闌干。 七月 吳姬鬢擁雙鴉,玉人夢裡歸家,風弄虛檐鐵馬。天高露下,月明丹桂生華。 八月 雞鳴曉色瓏璁,鴉啼金井梧桐,月墜莖寒露涌。廣寒霜重,方池冷悴芙蓉。 九月 玉壺銀箭難傾,花凝笑幽明,霜碎虛庭月冷。繡幃人靜,夜長鴛夢難成。 十月 高城回冷嚴光,白天碎墜瓊芳,高飲撾鍾日賞。流蘇金帳,瑣窗睡殺鴛鴦。 十一月 日光灑灑生紅,瓊葩碎碎迷空,寒夜漫漫漏永。串銷金鳳,獸爐香靄春融。 十二月 七十二候環催,葭灰玉重飛,莫道光陰似水。羲和遷轡,金鞭懶著龍媒。 閏月
fán wén zhāng zhī yǒu yùn zhě   jiē shí yǒu shēng jiàng   yán yǒu   diào 調 yǒu jīn   shēng yǒu qīng zhuó
yuán suǒ   fēi rén xīn zhī   fēi liù zhī wài   bié yǒu hàn wèi jìn sòng zhī yǒu yuè  
rén duō néng xiǎo   táng shǐ yǒu   ér sòng yīn zhī   zhī zhī zhě hǎn jiàn rén yān jīn zhī  
  yǒu míng tóng ér yán jiǎn zhě   shí yǒu xiāng tóng zhě   jiē shì biàn zhī suǒ zhì   fēi qiú guāi zhū
ér qiáng jīn shǐ 使 jīn zhī   yóu zhī zhī jīn   yóu jīn zhī
suǒ rén zhī xīn yǎng qíng xìng zhě   jīn zhī zāi   xiān zhé yǒu yán   jīn zhī yóu zhī   rán  
cháng zhǎng shí èr yuè   xīn ér dǎo   ér xin yǎo yín cháng duǎn   yīn jié
páng gòu míng   cháo hán yǒng xié shēng tān qiāng   yīn diào 調 xún jiǔ   jìng
suǒ de   suì chuò xué   dài zhī yīn zhě chū ér chéng jiào yān   yīn zēng sǔn   ér yǐn kuò wèi tiān jìng shā 〕,  
shǒu shù wéi zūn zhī jiān   biàn 便 wǎn zhuǎn zhī hóu   qiě zhǎng zhī yùn jiè   shǐ 使 yǎn shēng zhě
shèn yuē   xián zhě zhī yán yún
shàng lóu yíng chūn guī   àn huáng zhù liǔ   nòng qīng hán shì shuǐ jǐn chuáng yuān bèi   mèng huí chū chí chí 。      zhēng yuè
láo láo yàn hān chūn   dòu yān wēi zhàng shēng chén   é jiā rén shòu sǔn nuǎn yún kùn   kān xiāng qún 。      èr yuè
jiā chéng shuǐ piāo xiāng   sǎo é yún xīn zhuāng   luò jǐn huà shǎng shèng chóu chàng   dōng fēng yíng sǔn róu cháng 。      sān yuè
wēi xiāng qīng fēn   jīn táng xián shuǐ shēng     shǔ diǎn cán fāng duò fěn shā qīng chèn   yuè míng kōng zhào huáng hūn 。      yuè
yán 沿 huá shuǐ qīng zūn   hán fēng qīng suǒ shū mén   kùn sāi róng hàn fěn cuì luó xiāng rùn   yuān yāng shàn zhī huí wén 。      yuè
shū shū liǔ shēng cái   yán yán hóng jìng chū kāi   shǔ kùn tiān guǎ huǒ lún fēi gài   huī huī shàng péng lái 。      liù yuè
xīng yún zhǔ jiān jiān   líng juān juān   bǎo shuāi lán jiǎn jiǎn tiān liàn   guāng yáo běi dǒu lán gān 。      yuè
bìn yōng shuāng   rén mèng guī jiā   fēng nòng yán tiě tiān gāo xià   yuè míng dān guì shēng huá 。      yuè
míng xiǎo lóng cōng   jīn jǐng tóng   yuè zhuì jīng hán yǒng guǎng hán shuāng zhòng   fāng chí lěng cuì róng 。      jiǔ yuè
yín jiàn nán qīng     huā níng xiào yōu míng   shuāng suì tíng yuè lěng xiù wéi rén jìng   zhǎng yuān mèng nán chéng 。      shí yuè
gāo chéng huí lěng yán guāng   bái tiān suì zhuì qióng fāng   gāo yǐn zhōng shǎng liú jīn zhàng   suǒ chuāng shuì shā yuān yāng 。      shí yuè
guāng shēng hóng   qióng suì suì kōng   hán màn màn lòu yǒng chuàn xiāo jīn fèng   shòu xiāng ǎi chūn róng 。      shí èr yuè
shí èr hòu huán cuī   jiā huī   zhòng fēi   dào guāng yīn shì shuǐ qiān pèi   jīn biān lǎn zhù lóng méi 。      rùn yuè