夜雨嘆

明代 顧璘
朔風吹雨西北來,南山晝晦夜不開。寒聲悲悽雜霰落,暮色黯慘兼雲回。 仰窺箕斗不辨影,俯眺八極彌黃埃。群雞啁啾登樹語,城角斷續餘音哀。 此時野人正愁郁,短漏頗柰銅龍催。殘燈微明鼠上下,兀坐自畫爐中灰。 北漠群胡踐邊壘,西江狂賊生禍胎。主上動色念溝壑,何況司馬諸行台。 長星流天火墮地,熒惑擾紀何為哉。去年三吳遭赤旱,萬戶鬻子無遺孩。 今年州司索官帑,肉瘠不救瘡痍災。空田蒼茫飛鳥盡,野水震盪驚鱗摧。 備民誰繼子產智,足國正望夷吾才。龍鳴劍匣壯士老,黃金台古空崔嵬。 海內故人掩關坐,尺書累歲誰為裁。陽春何時動群蟄,九域浩蕩揚風雷。 江河倒洗皇路淨,台省洞達無嫌猜。花明草媚日杲杲,男耕女織天恢恢。 野人多病有歸處,養雞牧豕王城隈。
shuò 朔 fēng 風 chuī 吹 yǔ 雨 xī 西 běi 北 lái 來   , nán 南 shān 山 zhòu 晝 huì 晦 yè 夜 bù 不 kāi 開 。 。 hán 寒 shēng 聲 bēi 悲 qī 淒 zá 雜 xiàn 霰 luò 落   , mù 暮 sè 色 àn 黯 cǎn 慘 jiān 兼 yún 雲 huí 回 。 。
yǎng 仰 kuī 窺 jī 箕 dòu 斗 bù 不 biàn 辨 yǐng 影   , fǔ 俯 tiào 眺 bā 八 jí 極 mí 彌 huáng 黃 āi 埃 。 。 qún 群 jī 雞 zhōu 啁 jiū 啾 dēng 登 shù 樹 yǔ 語   , chéng 城 jiǎo 角 duàn 斷 xù 續 yú 餘 yīn 音 āi 哀 。 。
cǐ 此 shí 時 yě 野 rén 人 zhèng 正 chóu 愁 yù 郁   , duǎn 短 lòu 漏 pǒ 頗 nài 柰 tóng 銅 lóng 龍 cuī 催 。 。 cán 殘 dēng 燈 wēi 微 míng 明 shǔ 鼠 shàng 上 xià 下   , wù 兀 zuò 坐 zì 自 huà 畫 lú 爐 zhōng 中 huī 灰 。 。
běi 北 mò 漠 qún 群 hú 胡 jiàn 踐 biān 邊 lěi 壘   , xī 西 jiāng 江 kuáng 狂 zéi 賊 shēng 生 huò 禍 tāi 胎 。 。 zhǔ 主 shàng 上 dòng 動 sè 色 niàn 念 gōu 溝 hè 壑   , hé 何 kuàng 況 sī 司 mǎ 馬 zhū 諸 xíng 行 tái 台 。 。
cháng 長 xīng 星 liú 流 tiān 天 huǒ 火 duò 墮 dì 地   , yíng 熒 huò 惑 rǎo 擾 jì 紀 hé 何 wéi 為 zāi 哉 。 。 qù 去 nián 年 sān 三 wú 吳 zāo 遭 chì 赤 hàn 旱   , wàn 萬 hù 戶 yù 鬻 zi 子 wú 無 yí 遺 hái 孩 。 。
jīn 今 nián 年 zhōu 州 sī 司 suǒ 索 guān 官 tǎng 帑   , ròu 肉 jí 瘠 bù 不 jiù 救 chuāng 瘡 yí 痍 zāi 災 。 。 kōng 空 tián 田 cāng 蒼 máng 茫 fēi 飛 niǎo 鳥 jǐn 盡   , yě 野 shuǐ 水 zhèn 震 dàng 盪 jīng 驚 lín 鱗 cuī 摧 。 。
bèi 備 mín 民 shuí 誰 jì 繼 zǐ 子 chǎn 產 zhì 智   , zú 足 guó 國 zhèng 正 wàng 望 yí 夷 wú 吾 cái 才 。 。 lóng 龍 míng 鳴 jiàn 劍 xiá 匣 zhuàng 壯 shì 士 lǎo 老   , huáng 黃 jīn 金 tái 台 gǔ 古 kōng 空 cuī 崔 wéi 嵬 。 。
hǎi 海 nèi 內 gù 故 rén 人 yǎn 掩 guān 關 zuò 坐   , chǐ 尺 shū 書 lěi 累 suì 歲 shuí 誰 wèi 為 cái 裁 。 。 yáng 陽 chūn 春 hé 何 shí 時 dòng 動 qún 群 zhé 蟄   , jiǔ 九 yù 域 hào 浩 dàng 盪 yáng 揚 fēng 風 léi 雷 。 。
jiāng 江 hé 河 dào 倒 xǐ 洗 huáng 皇 lù 路 jìng 淨   , tái 台 shěng 省 dòng 洞 dá 達 wú 無 xián 嫌 cāi 猜 。 。 huā 花 míng 明 cǎo 草 mèi 媚 rì 日 gǎo 杲 gǎo 杲   , nán 男 gēng 耕 nǚ 女 zhī 織 tiān 天 huī 恢 huī 恢 。 。
yě 野 rén 人 duō 多 bìng 病 yǒu 有 guī 歸 chǔ 處   , yǎng 養 jī 雞 mù 牧 shǐ 豕 wáng 王 chéng 城 wēi 隈 。 。