辛丑三月望後一日聞亨兒成進士五百字

清代 戴梓
攜兒投遼東,嚶咿甫三月。汝母淚不乾,哭久變成血。 相逢盡路人,有苦向誰說。囊無金錯刀,飯啜糠秕屑。 腹內長苦飢,乳脈久乾竭。俯視懷中兒,不如棄溝轍。 患難身莫保,安能育爾活。斷絕骨肉恩,免使遭磨折。 捧看幾周回,骨相誠英物。頭顱圓中規,額比成人闊。 啼聲侔鐘鳴,雙目剪秋月。爾我遭坎坷,撫弄亦怡悅。 況昨初生時,夢兆卜休吉。天屬系人心,欲舍終難割。 迨至四五齡,居然若老成。嬉戲不侮虐,不作孩童行。 欣聞鄰家子,早暮有書聲。索母為教讀,母教無多經。 數教數能誦,喜躍矜其能。我為饔飧累,日夕勤筆耕。 不能自訓迪,誣以他人憑。橫暴遭惡族,慘掠如仇讎。 冀欲隕其命,遂彼陰毒謀。爾母聞奔救,急痛心若抽。 母子相持抱,涕泣不能收。性命雖脫免,郁怒瞢雙眸。 十載不見物,悔恨無時休。計年已十五,視物始能睹。 黽勉為延師,劼毖歷寒暑。操觚試為文,頗能驅陳腐。 十七入黌宮,文名聲楚楚。精進正斯時,家貧缺修脯。 勤惰任爾為,避喧棲梵宇。裹糧既無多,枵腹勇難賈。 幾日復歸來,飢瘦面塵土。撫詰心內傷,雙淚落如雨。 救死真不贍,豈復望延祜。已分覆巢餘,黃口無振羽。 爾能體我心,憤無激艱阻。死灰冀復燃,瘁極不言苦。 窮老望兒興,酸心難備數。今幸捷南宮,惝恍渾疑夢。 喜極反生悲,往事攖心胸。憶爾在母腹,驚怖遭陳凶。 墮地隨遠配,屢困卒能通。機兆應不絕,無乃爾是鍾。 自待勿菲薄,負荷在爾躬。我老復奚望,甘心此地終。 故鄉豈不思,此事關蒼穹。努力建名業,昌我北地宗。
xié ér tóu liáo dōng   yīng sān yuè lèi qián   jiǔ biàn chéng xuè    
xiāng féng jǐn rén   yǒu xiàng shuí shuō náng jīn cuò dāo fàn   chuài kāng xiè    
nèi zhǎng   mài jiǔ qián jié shì huái zhōng ér   gōu zhé    
huàn nàn shēn bǎo   ān néng ěr huó duàn jué ròu ēn miǎn   shǐ zāo 使 zhé    
pěng kàn zhōu huí   xiāng chéng yīng tóu yuán zhōng guī é   chéng rén kuò    
shēng móu zhōng míng   shuāng jiǎn qiū yuè ěr zāo kǎn   nòng yuè    
kuàng zuó chū shēng shí   mèng zhào bo xiū tiān shǔ rén xīn   shě zhōng nán    
dài zhì líng   rán ruò lǎo chéng nüè   zuò hái tóng xíng    
xīn wén lín jiā zi   zǎo yǒu shū shēng suǒ wèi jiào   jiào duō jīng    
shù jiào shù néng sòng   yuè jīn néng wèi yōng sūn lèi   qín gēng    
néng xùn   rén píng hèng bào zāo è cǎn   lüè chóu chóu    
yǔn mìng   suì yīn móu ěr wén bēn jiù   tòng xīn ruò chōu    
xiāng chí bào   néng shōu xìng mìng suī tuō miǎn   méng shuāng móu    
shí zài jiàn   huǐ hèn shí xiū nián shí shì   shǐ néng    
mǐn miǎn wèi yán shī   jié hán shǔ cāo shì wéi wén   néng chén    
shí hóng gōng   wén míng shēng chǔ chǔ jīng jìn zhèng shí jiā   pín quē xiū    
qín duò rèn ěr wèi   xuān fàn guǒ liáng duō xiāo   yǒng nán jiǎ    
guī lái   shòu miàn chén xīn nèi shāng shuāng   lèi luò    
jiù zhēn shàn   wàng yán fēn cháo huáng   kǒu zhèn    
ěr néng xīn   fèn jiān huī rán cuì   yán    
qióng lǎo wàng ér xīng   suān xīn nán bèi shù jīn xìng jié nán gōng chǎng   huǎng hún mèng    
fǎn shēng bēi   wǎng shì yīng xīn xiōng ěr zài jīng   zāo chén xiōng    
duò suí yuǎn pèi   kùn néng tōng zhào yīng jué   nǎi ěr shì zhōng    
dài fěi   zài ěr gōng lǎo wàng gān   xīn zhōng    
xiāng   shì guān cāng qióng jiàn míng chāng   běi zōng