太易行

近現代 程濱
太易無一物,惟有道獨存。道體生器用,動靜陰陽分。 陰陽互消長,磨礱既久乃生渣滓與埃塵。塵滓積日月,散作眾星辰。 三千千世界,一萬萬乾坤。乾道成男坤成女,化生萬物秩其序。 大至天體之運行,小至原子之內部。新生宿歿寒復暑,為天所御不知苦。 夫人之遠祖,禽獸是伍。斷髮文身,茹毛飲血。南則巢木,北則處穴。 近水者漁,居山者獵。因地制宜,乃與道愜。四夷愚氓,中夏先覺。 生知聖人誕中原,三王五帝皆心傳。使民由之不使知,垂拱平治指掌間。 夏啟廢禪立皇權,此心此理或不延,乃有桀之暴且愆。 然而此心此理終在天地懸,成湯文武妙悟服膺何拳拳。 東海聖人出,同於此心此理。西海聖人出,同於此心此理。 倘有聖人出乎河外之星系,其心其理莫不同於此。 禮崩樂壞周東遷,王道隱淪霸道前。天憫烝民乃生仲尼代天言,否則萬古黑如長夜之漫漫。 夫子一身六藝兼,諸子流失皆不全。人生生於義,人死死於利。 義利之間乃見小人與君子,其如君子道消小人道長矣。 豈是昊天欲使人滅沒,魏晉以還用智自私愈演愈激烈。 然而此心此理始終不可奪,濂洛關閩承襲往聖之衣缽。 涵養之方略出入,所見之道亮軒豁。胡為宋儒見道如是之真切,蓋汲當時民之痼疾已然不可藥。 蒙元明清,每下愈況。西洋東瀛,自鄶以降。邇來科學欲將本真洞,離析萬有一何慟。 歐洲哲人屢不中,但能光景長玩弄。佛洛伊德馬克思,所言率為氣之動。 若夫資本主義,唯利是圖,本為聲色犬馬之歡娛。 金帛可遂人慾之所快,如何今人轉逐遂欲之媒介。 嗟乎嗟乎誠可怪,天下滔滔莫能外。為物驅役勢不屈,侵尋乃化為異物。 聖人一去不復來,聖人之言視之如詼俳。昔言小辯安足破大道,如今狡黠之輩彈冠跳梁何開懷。 悲莫悲兮哀莫哀,天降大道肖小皆沈埋。妻孥於我亦何有,煩惱種子不向人間栽。 繁華擾攘歸寂滅,爭名逐利安在哉。於戲抉餘二目懸之宇宙亘古開,坐看人之為類成劫灰。
tài   wéi yǒu dào cún dào shēng yòng   dòng jìng yīn yáng fēn
yīn yáng xiāo zhǎng   lóng jiǔ nǎi shēng zhā āi chén chén yuè   sàn zuò zhòng xīng chén
sān qiān qiān shì jiè   wàn wàn qián kūn qián dào chéng nán kūn chéng   huà shēng wàn zhì
zhì tiān zhī yùn xíng   xiǎo zhì yuán zhī nèi xīn shēng 宿 歿 hán shǔ   wèi tiān suǒ zhī
rén zhī yuǎn   qín shòu shì duàn wén shēn   máo yǐn xuè nán cháo   běi chù xué
jìn shuǐ zhě   shān zhě liè yīn zhì   nǎi dào qiè méng   zhōng xià xiān jué
shēng zhī shèng rén dàn zhōng yuán   sān wáng jiē xīn chuán shǐ 使 mín yóu zhī shǐ 使 zhī   chuí gǒng píng zhì zhǐ zhǎng jiān
xià fèi chán huáng quán   xīn huò yán   nǎi yǒu jié zhī bào qiě qiān
rán ér xīn zhōng zài tiān xuán   chéng tāng wén miào yīng quán quán
dōng hǎi shèng rén chū   tóng xīn 西 hǎi shèng rén chū   tóng xīn
tǎng yǒu shèng rén chū wài zhī xīng   xīn tóng
bēng yuè huài zhōu dōng qiān   wáng dào yǐn lún dào qián tiān mǐn zhēng mín nǎi shēng zhòng dài tiān yán   fǒu wàn hēi cháng zhī màn màn
shēn liù jiān   zhū liú shī jiē quán rén shēng shēng   rén
zhī jiān nǎi jiàn xiǎo rén jūn zi   jūn dào xiāo xiǎo rén dào zhǎng
shì hào tiān shǐ 使 rén miè   wèi jìn huán yòng zhì yǎn liè
rán ér xīn shǐ zhōng duó   lián luò guān mǐn chéng wǎng shèng zhī
hán yǎng zhī fāng lüè chū   suǒ jiàn zhī dào liàng xuān huò wéi sòng jiàn dào shì zhī zhēn qiè   gài dāng shí mín zhī rán yào
méng yuán míng qīng   měi xià kuàng 西 yáng dōng yíng   kuài jiàng ěr lái xué jiāng běn zhēn dòng   wàn yǒu tòng
ōu zhōu zhé rén zhōng   dàn néng guāng jǐng zhǎng wán nòng luò   suǒ yán wéi zhī dòng
ruò běn zhǔ   wéi shì   běn wèi shēng quǎn zhī huān
jīn suì rén zhī suǒ kuài   jīn rén zhuǎn zhú suì zhī méi jiè
jiē jiē chéng guài   tiān xià tāo tāo néng wài wèi shì   qīn xún nǎi huà wèi
shèng rén lái   shèng rén zhī yán shì zhī huī pái yán xiǎo biàn ān dào   jīn jiǎo xiá zhī bèi tán guān tiào liáng kāi huái
bēi bēi āi āi   tiān jiàng dào xiào xiǎo jiē shěn mái yǒu   fán nǎo zhǒng zi xiàng rén jiān zāi
fán huá rǎo rǎng guī miè   zhēng míng zhú ān zài zāi jué èr xuán zhī zhòu gèn kāi   zuò kàn rén zhī wèi lèi chéng jié huī