汕頭海關歌寄伯瑤

清代 丘逢甲
風雷驅鱷出海地,通商口開遠人至。黃沙幻作錦繡場,白日騰上金銀氣。 峨峨新舊兩海關,舊關尚屬旗官治。先生在關非關吏,我欲從之問關事。 新關主者伊何人?短衣戴笠胡羊鼻。新關稅贏舊關絀,關吏持籌歲能記。 新關稅入餘百萬,中朝取之償國債。日日洋輪出入口,紅頭舊船十九廢。 土貨稅重洋貨輕,此法已難相抵制。況持歲價兩相較,出口貨惟十之二。 入口歲贏二千萬,曷怪民財日窮匱。惟潮出口糖大宗,頗聞近亦鮮溢利。 西人嗜糖嗜其白,賤賣赤砂改機制。年來仿製土貨多,各口華商商務墜。 如何我不制洋貨,老生抵死讎機器。或言官實掣商肘,機廠欲開預防累。 此語或真吾不信,祗怪華商少雄志。坐令洋貨日報關,萬巧千奇無不備。 以其貨來以人往,大艙迫窄不能位。歲十萬人出此關,僂指來歸十無四。 十萬人中人彘半,載往作工仰餵飼。可憐生死落人手,不信造物人為貴。 中朝屢詔言保商,惜無人陳保工議。我工我商皆可憐,強弱豈非隨國勢? 不然十丈黃龍旗,何嘗我國無公使?彼來待以至優禮,我往竟成反比例。 且看西人領事權,雷厲風行來照會。大官小吏咸朒縮,左華右洋日張示。 華商半懸他國旗,報關但用橫行字。其中大駔尤狡獪,播弄高權遽橫恣。 商誇洋籍民洋教,時事年來多怪異。先生在關雖見慣,思之應下哀時淚。 閩粵中間此片土,商務蒸蒸歲逾歲。瓜分之圖日見報,定有旁人思攘臂。 關前關後十萬家,利窟沉酣如夢寐。先王古訓言先醒,可能呼起通國睡。 出門莽莽多風塵,無奈天公亦沉醉。
fēng 風 léi 雷 qū 驅 è 鱷 chū 出 hǎi 海 dì 地   , tōng 通 shāng 商 kǒu 口 kāi 開 yuǎn 遠 rén 人 zhì 至 。 。 huáng 黃 shā 沙 huàn 幻 zuò 作 jǐn 錦 xiù 繡 chǎng 場   , bái 白 rì 日 téng 騰 shàng 上 jīn 金 yín 銀 qì 氣 。 。
é 峨 é 峨 xīn 新 jiù 舊 liǎng 兩 hǎi 海 guān 關   , jiù 舊 guān 關 shàng 尚 shǔ 屬 qí 旗 guān 官 zhì 治 。 。 xiān 先 sheng 生 zài 在 guān 關 fēi 非 guān 關 lì 吏   , wǒ 我 yù 欲 cóng 從 zhī 之 wèn 問 guān 關 shì 事 。 。
xīn 新 guān 關 zhǔ 主 zhě 者 yī 伊 hé 何 rén 人   ? duǎn 短 yī 衣 dài 戴 lì 笠 hú 胡 yáng 羊 bí 鼻 。 。 xīn 新 guān 關 shuì 稅 yíng 贏 jiù 舊 guān 關 chù 絀   , guān 關 lì 吏 chí 持 chóu 籌 suì 歲 néng 能 jì 記 。 。
xīn 新 guān 關 shuì 稅 rù 入 yú 餘 bǎi 百 wàn 萬   , zhōng 中 cháo 朝 qǔ 取 zhī 之 cháng 償 guó 國 zhài 債 。 。 rì 日 rì 日 yáng 洋 lún 輪 chū 出 rù 入 kǒu 口   , hóng 紅 tóu 頭 jiù 舊 chuán 船 shí 十 jiǔ 九 fèi 廢 。 。
tǔ 土 huò 貨 shuì 稅 chóng 重 yáng 洋 huò 貨 qīng 輕   , cǐ 此 fǎ 法 yǐ 已 nán 難 xiāng 相 dǐ 抵 zhì 制 。 。 kuàng 況 chí 持 suì 歲 jià 價 liǎng 兩 xiāng 相 jiào 較   , chū 出 kǒu 口 huò 貨 wéi 惟 shí 十 zhī 之 èr 二 。 。
rù 入 kǒu 口 suì 歲 yíng 贏 èr 二 qiān 千 wàn 萬   , hé 曷 guài 怪 mín 民 cái 財 rì 日 qióng 窮 kuì 匱 。 。 wéi 惟 cháo 潮 chū 出 kǒu 口 táng 糖 dà 大 zōng 宗   , pǒ 頗 wén 聞 jìn 近 yì 亦 xiān 鮮 yì 溢 lì 利 。 。
xī 西 rén 人 shì 嗜 táng 糖 shì 嗜 qí 其 bái 白   , jiàn 賤 mài 賣 chì 赤 shā 砂 gǎi 改 jī 機 zhì 制 。 。 nián 年 lái 來 fǎng 仿 zhì 制 tǔ 土 huò 貨 duō 多   , gè 各 kǒu 口 huá 華 shāng 商 shāng 商 wù 務 zhuì 墜 。 。
rú 如 hé 何 wǒ 我 bù 不 zhì 制 yáng 洋 huò 貨   , lǎo 老 shēng 生 dǐ 抵 sǐ 死 chóu 讎 jī 機 qì 器 。 。 huò 或 yán 言 guān 官 shí 實 chè 掣 shāng 商 zhǒu 肘   , jī 機 chǎng 廠 yù 欲 kāi 開 yù 預 fáng 防 lèi 累 。 。
cǐ 此 yǔ 語 huò 或 zhēn 真 wú 吾 bù 不 xìn 信   , zhī 祗 guài 怪 huá 華 shāng 商 shǎo 少 xióng 雄 zhì 志 。 。 zuò 坐 lìng 令 yáng 洋 huò 貨 rì 日 bào 報 guān 關   , wàn 萬 qiǎo 巧 qiān 千 qí 奇 wú 無 bù 不 bèi 備 。 。
yǐ 以 qí 其 huò 貨 lái 來 yǐ 以 rén 人 wǎng 往   , dà 大 cāng 艙 pò 迫 zhǎi 窄 bù 不 néng 能 wèi 位 。 。 suì 歲 shí 十 wàn 萬 rén 人 chū 出 cǐ 此 guān 關   , lǚ 僂 zhǐ 指 lái 來 guī 歸 shí 十 wú 無 sì 四 。 。
shí 十 wàn 萬 rén 人 zhōng 中 rén 人 zhì 彘 bàn 半   , zài 載 wǎng 往 zuò 作 gōng 工 yǎng 仰 wèi 餵 sì 飼 。 。 kě 可 lián 憐 shēng 生 sǐ 死 luò 落 rén 人 shǒu 手   , bù 不 xìn 信 zào 造 wù 物 rén 人 wéi 為 guì 貴 。 。
zhōng 中 cháo 朝 lǚ 屢 zhào 詔 yán 言 bǎo 保 shāng 商   , xī 惜 wú 無 rén 人 chén 陳 bǎo 保 gōng 工 yì 議 。 。 wǒ 我 gōng 工 wǒ 我 shāng 商 jiē 皆 kě 可 lián 憐   , qiáng 強 ruò 弱 qǐ 豈 fēi 非 suí 隨 guó 國 shì 勢   ?
bù 不 rán 然 shí 十 zhàng 丈 huáng 黃 lóng 龍 qí 旗   , hé 何 cháng 嘗 wǒ 我 guó 國 wú 無 gōng 公 shǐ 使   ? bǐ 彼 lái 來 dài 待 yǐ 以 zhì 至 yōu 優 lǐ 禮   , wǒ 我 wǎng 往 jìng 竟 chéng 成 fǎn 反 bǐ 比 lì 例 。 。
qiě 且 kàn 看 xī 西 rén 人 lǐng 領 shì 事 quán 權   , léi 雷 lì 厲 fēng 風 xíng 行 lái 來 zhào 照 huì 會 。 。 dà 大 guān 官 xiǎo 小 lì 吏 xián 咸 nǜ 朒 suō 縮   , zuǒ 左 huá 華 yòu 右 yáng 洋 rì 日 zhāng 張 shì 示 。 。
huá 華 shāng 商 bàn 半 xuán 懸 tā 他 guó 國 qí 旗   , bào 報 guān 關 dàn 但 yòng 用 héng 橫 xíng 行 zì 字 。 。 qí 其 zhōng 中 dà 大 zǎng 駔 yóu 尤 jiǎo 狡 kuài 獪   , bō 播 nòng 弄 gāo 高 quán 權 jù 遽 hèng 橫 zì 恣 。 。
shāng 商 kuā 誇 yáng 洋 jí 籍 mín 民 yáng 洋 jiào 教   , shí 時 shì 事 nián 年 lái 來 duō 多 guài 怪 yì 異 。 。 xiān 先 sheng 生 zài 在 guān 關 suī 雖 jiàn 見 guàn 慣   , sī 思 zhī 之 yīng 應 xià 下 āi 哀 shí 時 lèi 淚 。 。
mǐn 閩 yuè 粵 zhōng 中 jiān 間 cǐ 此 piàn 片 tǔ 土   , shāng 商 wù 務 zhēng 蒸 zhēng 蒸 suì 歲 yú 逾 suì 歲 。 。 guā 瓜 fēn 分 zhī 之 tú 圖 rì 日 jiàn 見 bào 報   , dìng 定 yǒu 有 páng 旁 rén 人 sī 思 rǎng 攘 bì 臂 。 。
guān 關 qián 前 guān 關 hòu 後 shí 十 wàn 萬 jiā 家   , lì 利 kū 窟 chén 沉 hān 酣 rú 如 mèng 夢 mèi 寐 。 。 xiān 先 wáng 王 gǔ 古 xùn 訓 yán 言 xiān 先 xǐng 醒   , kě 可 néng 能 hū 呼 qǐ 起 tōng 通 guó 國 shuì 睡 。 。
chū 出 mén 門 mǎng 莽 mǎng 莽 duō 多 fēng 風 chén 塵   , wú 無 nài 奈 tiān 天 gōng 公 yì 亦 chén 沉 zuì 醉 。 。