三羞詩三首

唐代 皮日休
吾聞古君子,介介勵其節。入門疑儲宮,撫己思鈇鉞。 志者若不退,佞者何由達。君臣一殽膳,家國共殘殺。 此道見於今,永思心若裂。王臣方謇謇,佐我無玷缺。 如何以謀計,中道生芽櫱。憲司遵故典,分道播南越。 蒼惶出班行,家室不容別。玄鬢行為霜,清淚立成血。 乘遽劇飛鳥,就傳過風發。嗟吾何為者,叨在造士列。 獻文不上第,歸於淮之汭.蹇蹄可再奔,退羽可後歇。 利則侶軒裳,塞則友松月。而於方寸內,未有是愁結。 未為祿食仕,俯不愧梁糲。未為冠冕人,死不慚忠烈。 如何有是心,不能叩丹闕。赫赫負君歸,南山采芝蕨。 南荒不擇吏,致我交阯覆。綿聯三四年,流為中夏辱。 懦者斗即退,武者兵則黷。軍庸滿天下,戰將多金玉。 刮則齊民癰,分為猛士祿。雄健許昌師,忠武冠其族。 去為萬騎風,住作一川肉。昨朝殘卒回,千門萬戶哭。 哀聲動閭里,怨氣成山谷。誰能聽晝鼙,不忍看金鏃。 吾有制勝術,不奈賤碌碌。貯之胸臆間,慚見許師屬。 自嗟胡為者,得躡前修躅。家不出軍租,身不識部曲。 亦衣許師衣,亦食許師粟。方知古人道,蔭我已為足。 念此向誰羞,悠悠潁川綠。 天子丙戌年,淮右民多飢。就中潁之汭,轉徙何累累。 夫婦相顧亡,棄卻抱中兒。兄弟各自散,出門如大痴。 一金易蘆卜,一縑換鳧茈。荒村墓鳥樹,空屋野花籬。 兒童齧草根,倚桑空羸羸。斑白死路傍,枕土皆離離。 方知聖人教,於民良在斯。厲能去人愛,荒能奪人慈。 如何司牧者,有術皆在茲。粵吾何為人,數畝清溪湄。 一寫落第文,一家歡復嬉。朝食有麥饘,晨起有布衣。 一身既飽暖,一家無怨咨。家雖有畎畝,手不秉鎡基。 歲雖有札瘥,庖不廢晨炊。何道以致是,我有明公知。 食之以侯食,衣之以侯衣。歸時恤金帛,使我奉庭闈。 撫己愧潁民,奚不進德為。因茲感知己,盡日空涕洟。
wén jūn zi   jiè jiè jié mén chǔ gōng   yuè
zhì zhě ruò tuì 退   nìng zhě yóu jūn chén xiáo shàn   jiā guó gòng cán shā
dào jiàn jīn   yǒng xīn ruò liè wáng chén fāng jiǎn jiǎn   zuǒ diàn quē
móu   zhōng dào shēng niè xiàn zūn diǎn   fēn dào nán yuè
cāng huáng chū bān háng   jiā shì róng bié xuán bìn xíng wéi shuāng   qīng lèi chéng xuè
chéng fēi niǎo   jiù chuán guò fēng jiē wéi zhě   dāo zài zào shì liè
xiàn wén shàng   guī huái zhī ruì   . jiǎn zài bēn   tuì 退 hòu xiē
xuān cháng   sāi yǒu sōng yuè ér fāng cùn nèi   wèi yǒu shì chóu jié
wèi wèi 祿 shí shì   kuì liáng wèi wèi guān miǎn rén   cán zhōng liè
yǒu shì xīn   néng kòu dān quē jūn guī   nán shān cǎi zhī jué
nán huāng   zhì jiāo zhǐ mián 綿 lián sān nián   liú wèi zhōng xià
nuò zhě dòu tuì 退   zhě bīng jūn yōng mǎn 滿 tiān xià   zhàn jiàng duō jīn
guā mín yōng   fēn wéi měng shì 祿 xióng jiàn chāng shī   zhōng guān
wèi wàn fēng   zhù zuò chuān ròu zuó cháo cán huí   qiān mén wàn
āi shēng dòng   yuàn chéng shān shuí néng tīng zhòu   rěn kàn jīn
yǒu zhì shèng shù   nài jiàn zhù zhī xiōng jiān   cán jiàn shī shǔ
jiē wéi zhě   niè qián xiū zhú jiā chū jūn   shēn shí
shī   shí shī fāng zhī rén dào   yīn wèi
niàn xiàng shuí xiū   yōu yōu yǐng chuān
tiān bǐng nián   huái yòu mín duō jiù zhōng yǐng zhī ruì   zhuǎn lěi lěi
xiāng wáng   què bào zhōng ér xiōng sàn   chū mén chī
jīn bo   jiān huàn huāng cūn niǎo shù   kōng huā
ér tóng niè cǎo gēn   sāng kōng léi léi bān bái bàng   zhěn jiē
fāng zhī shèng rén jiào   mín liáng zài néng rén ài   huāng néng duó rén
zhě   yǒu shù jiē zài yuè wéi rén   shù qīng méi
xiě luò wén   jiā huān zhāo shí yǒu mài zhān   chén yǒu
shēn bǎo nuǎn   jiā yuàn jiā suī yǒu quǎn   shǒu bǐng
suì suī yǒu zhá chài   páo fèi chén chuī dào zhì shì   yǒu míng gōng zhī
shí zhī hóu shí   zhī hóu guī shí jīn   shǐ 使 fèng tíng wéi
kuì yǐng mín   jìn wèi yīn gǎn zhī   jìn kōng