勞畬耕

宋代 范成大
峽農生甚艱,斫畬大山巔。赤埴無土膏,三刀財一田。 頗具穴居智,占雨先燎原。雨來亟下種,不爾生不蕃。 麥穗黃剪剪,豆苗綠芊芊。餅餌了長夏,更遲秋粟繁。 稅畝不什一,遺秉得饜餐。何曾識粳稻,捫腹嘗果然。 我知吳農事,請為峽農言。吳田黑壤腴,吳米玉粒鮮。 長腰瓠犀瘦,齊頭珠顆圓。紅蓮勝彫胡,香子馥秋蘭。 或收虞舜餘,或自占城傳。早秈與晚䆉,濫吹甑甗間。 不辭春養禾,但畏秋輸官。奸吏大雀鼠,盜胥眾螟蝝。 掠剩增釜區,取盈折緡錢。兩鍾致一斛,未免催租瘢。 重以私債迫,逃屋無炊煙。晶晶雲子飯,生世不下咽。 食者定游手,種者長流涎。不如峽農飽,豆麥終殘年。
xiá 峽 nóng 農 shēng 生 shén 甚 jiān 艱   , zhuó 斫 shē 畬 dà 大 shān 山 diān 巔 。 。 chì 赤 zhí 埴 wú 無 tǔ 土 gāo 膏   , sān 三 dāo 刀 cái 財 yī 一 tián 田 。 。
pǒ 頗 jù 具 xué 穴 jū 居 zhì 智   , zhàn 占 yǔ 雨 xiān 先 liáo 燎 yuán 原 。 。 yǔ 雨 lái 來 jí 亟 xià 下 zhǒng 種   , bù 不 ěr 爾 shēng 生 bù 不 fān 蕃 。 。
mài 麥 suì 穗 huáng 黃 jiǎn 剪 jiǎn 剪   , dòu 豆 miáo 苗 lǜ 綠 qiān 芊 qiān 芊 。 。 bǐng 餅 ěr 餌 le 了 cháng 長 xià 夏   , gèng 更 chí 遲 qiū 秋 sù 粟 fán 繁 。 。
shuì 稅 mǔ 畝 bù 不 shí 什 yī 一   , wèi 遺 bǐng 秉 dé 得 yàn 饜 cān 餐 。 。 hé 何 zēng 曾 shí 識 jīng 粳 dào 稻   , mén 捫 fù 腹 cháng 嘗 guǒ 果 rán 然 。 。
wǒ 我 zhī 知 wú 吳 nóng 農 shì 事   , qǐng 請 wèi 為 xiá 峽 nóng 農 yán 言 。 。 wú 吳 tián 田 hēi 黑 rǎng 壤 yú 腴   , wú 吳 mǐ 米 yù 玉 lì 粒 xiān 鮮 。 。
cháng 長 yāo 腰 hù 瓠 xī 犀 shòu 瘦   , qí 齊 tóu 頭 zhū 珠 kē 顆 yuán 圓 。 。 hóng 紅 lián 蓮 shèng 勝 diāo 彫 hú 胡   , xiāng 香 zi 子 fù 馥 qiū 秋 lán 蘭 。 。
huò 或 shōu 收 yú 虞 shùn 舜 yú 餘   , huò 或 zì 自 zhàn 占 chéng 城 chuán 傳 。 。 zǎo 早 xiān 秈 yǔ 與 wǎn 晚 bà 䆉   , làn 濫 chuī 吹 zèng 甑 yǎn 甗 jiān 間 。 。
bù 不 cí 辭 chūn 春 yǎng 養 hé 禾   , dàn 但 wèi 畏 qiū 秋 shū 輸 guān 官 。 。 jiān 奸 lì 吏 dà 大 què 雀 shǔ 鼠   , dào 盜 xū 胥 zhòng 眾 míng 螟 yuán 蝝 。 。
lüě 掠 shèng 剩 zēng 增 fǔ 釜 qū 區   , qǔ 取 yíng 盈 zhé 折 mín 緡 qián 錢 。 。 liǎng 兩 zhōng 鍾 zhì 致 yī 一 hú 斛   , wèi 未 miǎn 免 cuī 催 zū 租 bān 瘢 。 。
zhòng 重 yǐ 以 sī 私 zhài 債 pò 迫   , táo 逃 wū 屋 wú 無 chuī 炊 yān 煙 。 。 jīng 晶 jīng 晶 yún 雲 zǐ 子 fàn 飯   , shēng 生 shì 世 bù 不 xià 下 yàn 咽 。 。
shí 食 zhě 者 dìng 定 yóu 游 shǒu 手   , zhǒng 種 zhě 者 cháng 長 liú 流 xián 涎 。 。 bù 不 rú 如 xiá 峽 nóng 農 bǎo 飽   , dòu 豆 mài 麥 zhōng 終 cán 殘 nián 年 。 。