郊陶潛體詩十六首

唐代 白居易
不動者厚地,不息者高天。無窮者日月,長在者山川。 松柏與龜鶴,其壽皆千年。嗟嗟群物中,而人獨不然。 早出向朝市,暮已歸下泉。形質及壽命,危脆若浮煙。 堯舜與周孔,古來稱聖賢。借問今何在,一去亦不還。 我無不死藥,萬萬隨化遷。所未定知者,修短遲速間。 幸及身健日,當歌一尊前。何必待人勸,持此自為歡。 翳翳逾月陰,沉沉連日雨。開簾望天色,黃雲暗如土。 行潦毀我墉,疾風壞我宇。蓬莠生庭院,泥塗失場圃。 村深絕賓客,窗晦無儔侶。盡日不下床,跳蛙時入戶。 出門無所往,入室還獨處。不以酒自娛,塊然與誰語。 朝飲一杯酒,冥心合元化。兀然無所思,日高尚閒臥。 暮讀一卷書,會意如嘉話。欣然有所遇,夜深猶獨坐。 又得琴上趣,安弦有餘暇。復多詩中狂,下筆不能罷。 唯茲三四事,持用度晝夜。所以陰雨中,經旬不出舍。 始悟獨往人,心安時亦過。 東家採桑婦,雨來苦愁悲。蔟蠶北堂前,雨冷不成絲。 西家荷鋤叟,雨來亦怨咨。種豆南山下,雨多落為萁。 而我獨何幸,醞酒本無期。及此多雨日,正遇新熟時。 開瓶瀉尊中,玉液黃金脂。持玩已可悅,歡嘗有餘滋。 一酌發好容,再酌開愁眉。連延四五酌,酣暢入四肢。 忽然遺我物,誰復分是非。是時連夕雨,酩酊無所知。 人心苦顛倒,反為憂者嗤。 朝亦獨醉歌,暮亦獨醉睡。未盡一壺酒,已成三獨醉。 勿嫌飲太少,且喜歡易致。一杯復兩杯,多不過三四。 便得心中適,盡忘身外事。更復強一杯,陶然遺萬累。 一飲一石者,徒以多為貴。及其酩酊時,與我亦無異。 笑謝多飲者,酒錢徒自費。 天秋無片雲,地靜無纖塵。團團新晴月,林外生白輪。 憶昨陰霖天,連連三四旬。賴逢家醞熟,不覺過朝昏。 私言雨霽後,可以罷餘尊。及對新月色,不醉亦愁人。 床頭殘酒榼,欲盡味彌淳。攜置南檐下,舉酌自殷勤。 清光入杯杓,白露生衣巾。乃知陰與晴,安可無此君。 我有樂府詩,成來人未聞。今宵醉有興,狂詠驚四鄰。 獨賞猶復爾,何況有交親。 中秋三五夜,明月在前軒。臨觴忽不飲,憶我平生歡。 我有同心人,邈邈崔與錢。我有忘形友,迢迢李與元。 或飛青雲上,或落江湖間。與我不相見,於今四五年。 我無縮地術,君非馭風仙。安得明月下,四人來晤言。 良夜信難得,佳期杳無緣。明月又不駐,漸下西南天。 豈無他時會,惜此清景前。 家醞飲已盡,村中無酒酤。坐愁今夜醒,其奈秋懷何。 有客忽叩門,言語一何佳。雲是南村叟,挈榼來相過。 且喜尊不燥,安問少與多。重陽雖已過,籬菊有殘花。 歡來苦晝短,不覺夕陽斜。老人勿遽起,且待新月華。 客去有餘趣,竟夕獨酣歌。 原生衣百結,顏子食一簞。歡然樂其志,有以忘饑寒。 今我何人哉,德不及先賢。衣食幸相屬,胡為不自安。 況茲清渭曲,居處安且閒。榆柳百餘樹,茅茨十數間。 寒負檐下日,熱濯澗底泉。日出猶未起,日入已復眠。 西風滿村巷,清涼八月天。但有雞犬聲,不聞車馬喧。 時傾一尊酒,坐望東南山。稚侄初學步,牽衣戲我前。 即此自可樂,庶幾顏與原。 湛湛尊中酒,有功不自伐。不伐人不知,我今代其說。 良將臨大敵,前驅千萬卒。一簞投河飲,赴死心如一。 壯士磨匕首,勇憤氣蓬勃。一酣忘報讎,四體如無骨。 東海殺孝婦,天旱逾年月。一酌酹其魂,通宵雨不歇。 咸陽秦獄氣,冤痛結為物。千歲不肯散,一沃亦銷失。 況茲兒女恨,及彼幽憂疾。快飲無不消,如霜得春日。 方知麴糵靈,萬物無與匹。 煙霞隔懸圃,風波限瀛洲。我豈不欲往,大海路阻修。 神仙但聞說,靈藥不可求。長生無得者,舉世如蜉蝣。 逝者不重回,存者難久留。踟躕未死間,何苦懷百憂。 念此忽內熱,坐看成白頭。舉杯還獨飲,顧影自獻酬。 心與口相約,未醉勿言休。今朝不盡醉,知有明朝不。 不見郭門外,累累墳與丘。月明愁殺人,黃蒿風颼颼。 死者若有知,悔不秉燭游。 吾聞潯陽郡,昔有陶征君。愛酒不愛名,憂醒不憂貧。 嘗為彭澤令,在官才八旬。愀然忽不樂,掛印著公門。 口吟歸去來,頭戴漉酒巾。人吏留不得,直入故山雲。 歸來五柳下,還以酒養真。人間榮與利,擺落如泥塵。 先生去已久,紙墨有遺文。篇篇勸我飲,此外無所云。 我從老大來,竊慕其為人。其他不可及,且效醉昏昏。 楚王疑忠臣,江南放屈平。晉朝輕高士,林下棄劉伶。 一人常獨醉,一人常獨醒。醒者多苦志,醉者多歡情。 歡情信獨善,苦志竟何成。兀傲瓮間臥,憔悴澤畔行。 彼憂而此樂,道理甚分明。願君且飲酒,勿思身後名。 有一燕趙士,言貌甚奇瑰。日日酒家去,脫衣典數杯。 問君何落拓,雲仆生草萊。地寒命且薄,徒抱王佐才。 豈無濟時策,君門乏良媒。三獻寢不報,遲遲空手回。 亦有同門生,先升青雲梯。貴賤交道絕,朱門叩不開。 及歸種禾黍,三歲旱為災。入山燒黃白,一旦化為灰。 蹉跎五十餘,生世苦不諧。處處去不得,卻歸酒中來。 南巷有貴人,高蓋駟馬車。我問何所苦,四十垂白須。 答雲君不知,位重多憂虞。北里有寒士,瓮牖繩為樞。 出扶桑棗杖,入臥蝸牛廬。散賤無憂患,心安體亦舒。 東鄰有富翁,藏貨遍五都。東京收粟帛,西市鬻金珠。 朝營暮計算,晝夜不安居。西舍有貧者,匹婦配匹夫。 布裙行賃舂,裋褐坐傭書。以此求口食,一飽欣有餘。 貴賤與貧富,高下雖有殊。憂樂與利害,彼此不相逾。 是以達人觀,萬化同一途。但未知生死,勝負兩何如。 遲疑未知間,且以酒為娛。 濟水澄而潔,河水渾而黃。交流列四瀆,清濁不相傷。 太公戰牧野,伯夷餓首陽。同時號賢聖,進退不相妨。 謂天不愛民,胡為生稻粱。謂天果愛民,胡為生豺狼。 謂神福善人,孔聖竟棲遑。謂神禍淫人,暴秦終霸王。 顏回與黃憲,何辜早夭亡。蝮蛇與鴆鳥,何得壽延長。 物理不可測,神道亦難量。舉頭仰問天,天色但蒼蒼。 唯當多種黍,日醉手中觴。
dòng zhě hòu   zhě gāo tiān qióng zhě yuè   zhǎng zài zhě shān chuān
sōng bǎi guī   shòu jiē qiān nián jiē jiē qún zhōng   ér rén rán
zǎo chū xiàng cháo shì   guī xià quán xíng zhì shòu mìng   wēi cuì ruò yān
yáo shùn zhōu kǒng   lái chēng shèng xián jiè wèn jīn zài   hái
yào   wàn wàn suí huà qiān suǒ wèi dìng zhī zhě   xiū duǎn chí jiān
xìng shēn jiàn   dāng zūn qián dài rén quàn   chí wèi huān
yuè yīn   chén chén lián kāi lián wàng tiān   huáng yún àn
xíng liáo huǐ yōng   fēng huài péng yǒu shēng tíng yuàn   shī cháng
cūn shēn jué bīn   chuāng huì chóu jìn xià chuáng   tiào shí
chū mén suǒ wǎng   shì hái chǔ jiǔ   kuài rán shuí
cháo yǐn bēi jiǔ   míng xīn yuán huà rán suǒ   gāo shàng xián
juàn shū   huì jiā huà xīn rán yǒu suǒ   shēn yóu zuò
yòu qín shàng   ān xián yǒu xiá duō shī zhōng kuáng   xià néng
wéi sān shì   chí yòng zhòu suǒ yīn zhōng   jīng xún chū shè
shǐ wǎng rén   xīn ān shí guò
dōng jiā cǎi sāng   lái chóu bēi cán běi táng qián   lěng chéng
西 jiā chú sǒu   lái yuàn zhǒng dòu nán shān xià   duō luò wèi
ér xìng   yùn jiǔ běn duō   zhèng xīn shú shí
kāi píng xiè zūn zhōng   huáng jīn zhī chí wán yuè   huān cháng yǒu
zhuó hǎo róng   zài zhuó kāi chóu méi lián yán zhuó   hān chàng zhī
rán   shuí fēn shì fēi shì shí lián   mǐng dǐng suǒ zhī
rén xīn diān dào   fǎn wèi yōu zhě chī
cháo zuì   zuì shuì wèi jǐn jiǔ   chéng sān zuì
xián yǐn tài shǎo   qiě huan zhì bēi liǎng bēi   duō guò sān
biàn 便 xīn zhōng shì   jǐn wàng shēn wài shì gèng qiáng bēi   táo rán wàn lèi
yǐn shí zhě   duō wèi guì mǐng dǐng shí  
xiào xiè duō yǐn zhě   jiǔ qián fèi
tiān qiū piàn yún   jìng xiān chén tuán tuán xīn qíng yuè   lín wài shēng bái lún
zuó yīn lín tiān   lián lián sān xún lài féng jiā yùn shú   jué guò cháo hūn
yán hòu   zūn duì xīn yuè   zuì chóu rén
chuáng tóu cán jiǔ   jǐn wèi chún xié zhì nán yán xià   zhuó yīn qín
qīng guāng bēi sháo   bái shēng jīn nǎi zhī yīn qíng   ān jūn
yǒu yuè shī   chéng lái rén wèi wén jīn xiāo zuì yǒu xīng   kuáng yǒng jīng lín
shǎng yóu ěr   kuàng yǒu jiāo qīn
zhōng qiū sān   míng yuè zài qián xuān lín shāng yǐn   píng shēng huān
yǒu tóng xīn rén   miǎo miǎo cuī qián yǒu wàng xíng yǒu   tiáo tiáo yuán
huò fēi qīng yún shàng   huò luò jiāng jiān xiāng jiàn   jīn nián
suō shù   jūn fēi fēng xiān ān míng yuè xià   rén lái yán
liáng xìn nán de   jiā yǎo yuán míng yuè yòu zhù   jiàn xià 西 nán tiān
shí huì   qīng jǐng qián
jiā yùn yǐn jǐn   cūn zhōng jiǔ zuò chóu jīn xǐng   nài qiū huái
yǒu kòu mén   yán jiā yún shì nán cūn sǒu   qiè lái xiāng guò
qiě zūn zào   ān wèn shǎo duō chóng yáng suī guò   yǒu cán huā
huān lái zhòu duǎn   jué yáng xié lǎo rén   qiě dài xīn yuè huá
yǒu   jìng hān
yuán shēng bǎi jié   yán zi shí dān huān rán zhì   yǒu wàng hán
jīn rén zāi   xiān xián shí xìng xiāng zhǔ   wéi ān
kuàng qīng wèi   chǔ ān qiě xián liǔ bǎi shù   máo shí shù jiān
hán yán xià   zhuó jiàn quán chū yóu wèi   mián
西 fēng mǎn 滿 cūn xiàng   qīng liáng yuè tiān dàn yǒu quǎn shēng   wén chē xuān
shí qīng zūn jiǔ   zuò wàng dōng nán shān zhì zhí chū xué   qiān qián
  shù yán yuán
zhàn zhàn zūn zhōng jiǔ   yǒu gōng rén zhī   jīn dài shuō
liáng jiàng lín   qián qiān wàn dān tóu yǐn   xīn
zhuàng shì shǒu   yǒng fèn péng hān wàng bào chóu  
dōng hǎi shā xiào   tiān hàn nián yuè zhuó lèi hún   tōng xiāo xiē
xián yáng qín   yuān tòng jié wèi qiān suì kěn sàn   xiāo shī
kuàng ér hèn   yōu yōu kuài yǐn xiāo   shuāng chūn
fāng zhī niè líng   wàn
yān xiá xuán   fēng xiàn yíng zhōu wǎng   hǎi xiū
shén xiān dàn wén shuō   líng yào qiú cháng shēng de zhě   shì yóu
shì zhě chóng huí   cún zhě nán jiǔ liú chí chú wèi jiān   huái bǎi yōu
niàn nèi   zuò kàn chéng bái tóu bēi hái yǐn   yǐng xiàn chóu
xīn kǒu xiāng yuē   wèi zuì yán xiū jīn zhāo jìn zuì   zhī yǒu míng cháo
jiàn guō mén wài   lěi lěi fén qiū yuè míng chóu shā rén   huáng hāo fēng sōu sōu
zhě ruò yǒu zhī   huǐ bǐng zhú yóu
wén xún yáng jùn   yǒu táo zhēng jūn ài jiǔ ài míng   yōu xǐng yōu pín
cháng wèi péng lìng   zài guān cái xún qiǎo rán   guà yìn zhù gōng mén
kǒu yín guī lái   tóu dài jiǔ jīn rén liú   zhí shān yún
guī lái liǔ xià   hái jiǔ yǎng zhēn rén jiān róng   bǎi luò chén
xiān sheng jiǔ   zhǐ yǒu wén piān piān quàn yǐn   wài suǒ yún
cóng lǎo lái   qiè wéi rén   qiě xiào zuì hūn hūn
chǔ wáng zhōng chén   jiāng nán fàng píng jìn cháo qīng gāo shì   lín xià liú líng
rén cháng zuì   rén cháng xǐng xǐng zhě duō zhì   zuì zhě duō huān qíng
huān qíng xìn shàn   zhì jìng chéng ào wèng jiān   qiáo cuì pàn xíng
yōu ér   dào li shén fēn míng yuàn jūn qiě yǐn jiǔ   shēn hòu míng
yǒu yān zhào shì   yán mào shén guī jiǔ jiā   tuō diǎn shù bēi
wèn jūn luò tuò   yún shēng cǎo lái hán mìng qiě báo   bào wáng zuǒ cái
shí   jūn mén liáng méi sān xiàn qǐn bào   chí chí kōng shǒu huí
yǒu tóng mén shēng   xiān shēng qīng yún guì jiàn jiāo dào jué   zhū mén kòu kāi
guī zhǒng shǔ   sān suì hàn wèi zāi shān shāo huáng bái   dàn huà wèi huī
cuō tuó shí   shēng shì xié chù chù   què guī jiǔ zhōng lái
nán xiàng yǒu guì rén   gāo gài chē wèn suǒ   shí chuí bái
yún jūn zhī   wèi zhòng duō yōu běi yǒu hán shì   wèng yǒu shéng wèi shū
chū sāng zǎo zhàng   niú sàn jiàn yōu huàn   xīn ān shū
dōng lín yǒu wēng   cáng huò biàn dōu dōng jīng shōu   西 shì jīn zhū
cháo yíng suàn   zhòu ān 西 shè yǒu pín zhě   pèi
qún xíng lìn chōng   shù zuò yōng shū qiú kǒu shí   bǎo xīn yǒu
guì jiàn pín   gāo xià suī yǒu shū yōu hài   xiāng
shì rén guān   wàn huà tóng dàn wèi zhī shēng   shèng liǎng
chí wèi zhī jiān   qiě jiǔ wèi
shuǐ chéng ér jié   shuǐ hún ér huáng jiāo liú liè   qīng zhuó xiāng shāng
tài gōng zhàn   è shǒu yáng tóng shí hào xián shèng   jìn tuì 退 xiāng fáng
wèi tiān ài mín   wéi shēng dào liáng wèi tiān guǒ ài mín   wéi shēng chái láng
wèi shén shàn rén   kǒng shèng jìng huáng wèi shén huò yín rén   bào qín zhōng wáng
yán huí huáng xiàn   zǎo yāo wáng shé zhèn niǎo   de shòu yán cháng
  shén dào nán liàng tóu yǎng wèn tiān   tiān dàn cāng cāng
wéi dāng duō zhǒng shǔ   zuì shǒu zhōng shāng