和韓苦寒
羲和錯冬令,寒燠常相兼。在人為不常,時焉作貪廉。
玄冥當用事,如忌還如謙。宜寒噤不噓,群萌誤抽尖。
既燠俄吹冷,夜寐黑不甜。水行失其理,厥疾不可砭。
前日當孟冬,雷聲震銅蟾。三日輒大雪,飛花眩觀覘。
逮此始踰月,屢變寒與炎。晨起坐東窗,陽光快恩沾。
霜畦秀蔬苗,欣焉自腰鐮。頃刻變凜冽,枯藤怯提拈。
齒牙戰霜風,縮舌疑銜鉗。架抽紛掀翻,誰能正牙籤。
酒杯覺無力,瓶罄勞頻添。貂裘尚不暖,況無或衣縑。
兀坐擁黃紬,脰作寒龜潛。氣血粟肌體,涕涶冰須髯。
紅爐熾薪炭,旋覺寒星殲。靜思天壤間,萬類何繁纖。
路傍泣凍餒,海角愁廢淹。羽毛有不庇,腥血有不燖。
豈堪當此時,可以吾身占。殷勤語妻子,汝勿多怨嫌。
破被尚禁絮,漏茅可添苫。人生苟知足,處此意亦恬。
但願王化行,東西俱被漸。堯天日舒長,有目皆可瞻。
寒生在陋巷,甘心事齏鹽。何須傍人門,炙手隨奸憸。
耽耽王侯宅,笙歌下珠簾。寒暑止溫涼,焉知有窮檐。
否泰迭往來,禍福相依黏。勿用倚彼玉,自分安吾蒹。
飽腹日三飯,蔽形衣一襜。祁寒勿怨咨,庶用懲無厭。
xī
羲
hé
和
cuò
錯
dōng
冬
lìng
令
,
hán
寒
yù
燠
cháng
常
xiāng
相
jiān
兼
。
。
zài
在
rén
人
wéi
為
bù
不
cháng
常
,
shí
時
yān
焉
zuò
作
tān
貪
lián
廉
。
。
xuán
玄
míng
冥
dāng
當
yòng
用
shì
事
,
rú
如
jì
忌
hái
還
rú
如
qiān
謙
。
。
yí
宜
hán
寒
jìn
噤
bù
不
xū
噓
,
qún
群
méng
萌
wù
誤
chōu
抽
jiān
尖
。
。
jì
既
yù
燠
é
俄
chuī
吹
lěng
冷
,
yè
夜
mèi
寐
hēi
黑
bù
不
tián
甜
。
。
shuǐ
水
xíng
行
shī
失
qí
其
lǐ
理
,
jué
厥
jí
疾
bù
不
kě
可
biān
砭
。
。
qián
前
rì
日
dāng
當
mèng
孟
dōng
冬
,
léi
雷
shēng
聲
zhèn
震
tóng
銅
chán
蟾
。
。
sān
三
rì
日
zhé
輒
dà
大
xuě
雪
,
fēi
飛
huā
花
xuàn
眩
guān
觀
chān
覘
。
。
dǎi
逮
cǐ
此
shǐ
始
yú
踰
yuè
月
,
lǚ
屢
biàn
變
hán
寒
yǔ
與
yán
炎
。
。
chén
晨
qǐ
起
zuò
坐
dōng
東
chuāng
窗
,
yáng
陽
guāng
光
kuài
快
ēn
恩
zhān
沾
。
。
shuāng
霜
qí
畦
xiù
秀
shū
蔬
miáo
苗
,
xīn
欣
yān
焉
zì
自
yāo
腰
lián
鐮
。
。
qǐng
頃
kè
刻
biàn
變
lǐn
凜
liè
冽
,
kū
枯
téng
藤
qiè
怯
tí
提
niān
拈
。
。
chǐ
齒
yá
牙
zhàn
戰
shuāng
霜
fēng
風
,
suō
縮
shé
舌
yí
疑
xián
銜
qián
鉗
。
。
jià
架
chōu
抽
fēn
紛
xiān
掀
fān
翻
,
shuí
誰
néng
能
zhèng
正
yá
牙
qiān
簽
。
。
jiǔ
酒
bēi
杯
jué
覺
wú
無
lì
力
,
píng
瓶
qìng
罄
láo
勞
pín
頻
tiān
添
。
。
diāo
貂
qiú
裘
shàng
尚
bù
不
nuǎn
暖
,
kuàng
況
wú
無
huò
或
yī
衣
jiān
縑
。
。
wù
兀
zuò
坐
yōng
擁
huáng
黃
chóu
紬
,
dòu
脰
zuò
作
hán
寒
guī
龜
qián
潛
。
。
qì
氣
xuè
血
sù
粟
jī
肌
tǐ
體
,
tì
涕
tuō
涶
bīng
冰
xū
須
rán
髯
。
。
hóng
紅
lú
爐
chì
熾
xīn
薪
tàn
炭
,
xuán
旋
jué
覺
hán
寒
xīng
星
jiān
殲
。
。
jìng
靜
sī
思
tiān
天
rǎng
壤
jiān
間
,
wàn
萬
lèi
類
hé
何
fán
繁
xiān
纖
。
。
lù
路
bàng
傍
qì
泣
dòng
凍
něi
餒
,
hǎi
海
jiǎo
角
chóu
愁
fèi
廢
yān
淹
。
。
yǔ
羽
máo
毛
yǒu
有
bù
不
bì
庇
,
xīng
腥
xuè
血
yǒu
有
bù
不
xún
燖
。
。
qǐ
豈
kān
堪
dāng
當
cǐ
此
shí
時
,
kě
可
yǐ
以
wú
吾
shēn
身
zhàn
占
。
。
yīn
殷
qín
勤
yǔ
語
qī
妻
zǐ
子
,
rǔ
汝
wù
勿
duō
多
yuàn
怨
xián
嫌
。
。
pò
破
bèi
被
shàng
尚
jìn
禁
xù
絮
,
lòu
漏
máo
茅
kě
可
tiān
添
shān
苫
。
。
rén
人
shēng
生
gǒu
苟
zhī
知
zú
足
,
chù
處
cǐ
此
yì
意
yì
亦
tián
恬
。
。
dàn
但
yuàn
願
wáng
王
huà
化
xíng
行
,
dōng
東
xī
西
jù
俱
bèi
被
jiàn
漸
。
。
yáo
堯
tiān
天
rì
日
shū
舒
cháng
長
,
yǒu
有
mù
目
jiē
皆
kě
可
zhān
瞻
。
。
hán
寒
shēng
生
zài
在
lòu
陋
xiàng
巷
,
gān
甘
xīn
心
shì
事
jī
齏
yán
鹽
。
。
hé
何
xū
須
bàng
傍
rén
人
mén
門
,
zhì
炙
shǒu
手
suí
隨
jiān
奸
xiān
憸
。
。
dān
耽
dān
耽
wáng
王
hóu
侯
zhái
宅
,
shēng
笙
gē
歌
xià
下
zhū
珠
lián
簾
。
。
hán
寒
shǔ
暑
zhǐ
止
wēn
溫
liáng
涼
,
yān
焉
zhī
知
yǒu
有
qióng
窮
yán
檐
。
。
pǐ
否
tài
泰
dié
迭
wǎng
往
lái
來
,
huò
禍
fú
福
xiàng
相
yī
依
nián
黏
。
。
wù
勿
yòng
用
yǐ
倚
bǐ
彼
yù
玉
,
zì
自
fēn
分
ān
安
wú
吾
jiān
蒹
。
。
bǎo
飽
fù
腹
rì
日
sān
三
fàn
飯
,
bì
蔽
xíng
形
yī
衣
yī
一
chān
襜
。
。
qí
祁
hán
寒
wù
勿
yuàn
怨
zī
咨
,
shù
庶
yòng
用
chéng
懲
wú
無
yàn
厭
。
。