觀放魚歌

唐代 盧仝
常州賢刺史,從諫議大夫除。天地好生物, 刺史性與天地俱。見山客,狎魚鳥。坐山客,北亭湖。 命舟人,駕舫子,漾漾菰蒲。酒興引行處,正見漁人魚。 刺史密會山客意,復念網羅嬰無辜。忽脫身上殷緋袍, 盡買罟擭盡有無。鰻鱣鯰鱧鰍,涎惡最頑愚。鱒魴見豳風, 質干稍高流。時白噴雪鯽鯉yA,此輩肥脆為絕尤。 老鯉變化頗神異,三十六鱗如抹朱。水苞弘窟有蛟鼉, 餌非龍餌唯無鱸。叢雜百千頭,性命懸須臾。天心應刺史, 刺史盡活諸。一一投深泉,跳脫不復拘。得水競騰突, 動作詭怪殊。或透藻而出,或破浪而趨。或掉尾孑孑, 或奮鬣愉愉。或如鶯擲梭,或如蛇銜珠。四散漸不見, 島嶼徒縈紆。鸂鶒鴒鷗鳧,喜觀爭叫呼。小蝦亦相慶, 繞岸搖其須。乃知貪生不獨頑痴夫。可憐百千命, 幾為中腸菹。若養聖賢真,大烹龍髓敢惜乎。苦痛如今人, 儘是魚食魚。族類恣飲啖,強力無親疏。明明刺史心, 不欲與物相欺誣。岸蟲兩與命,無意殺此活彼用賊徒。 亦憶清江使,橫遭乎余且。聖神七十鑽,不及泥中鰍。 哀哉托非賢,五臟生冤讎。若當刺史時,聖物保不囚。 不疑且不卜,二子安能諛。二子倘故諛,吾知心受誅。 禮重一草木,易封稱中孚。又曰釣不綱,又曰遠庖廚。 故仁人用心,刺史盡合符。昔魯公觀棠距箴, 遂被孔子貶而書。今刺史好生,德洽民心, 誰為刺史一褒譽。刺史自上來,德風如草鋪。衣冠興廢禮, 百姓減暴租。豪猾不豪猾,鰥孤不鰥孤。開古孟瀆三十里, 四千頃泥坑為膏腴,刺史視之總若無。訟庭雀噪坐不得, 湖上拔茭植芙蕖。勝業莊中二桑門,時時對坐談真如。 因說十千天子事,福力當與刺史俱。天雨曼陀羅花深沒膝, 四十千真珠瓔珞堆高樓。此中怪特不可會, 但慕刺史仁有餘。刺史敕左右兼小家奴,慎勿背我沉毒鉤。 念魚承奉刺史仁,深僻處,遠遠遊。刺史官職小, 教化未能敷。第一莫近人,惡人唯口腴。第一莫出境, 四境多網罟。重傷刺史心,喪爾微賤軀。
cháng zhōu xián shǐ   cóng jiàn dài chú tiān hǎo shēng  
shǐ xìng tiān jiàn shān   xiá niǎo zuò shān   běi tíng
mìng zhōu rén   jià fǎng zi   yàng yàng jiǔ xìng yǐn xíng chǔ   zhèng jiàn rén
shǐ huì shān   niàn wǎng luó yīng tuō shēn shàng yīn fēi páo  
jǐn mǎi huò jǐn yǒu mán zhān nián qiū   xián è zuì wán zūn fáng jiàn bīn fēng  
zhì gàn shāo gāo liú shí bái pēn xuě   y   A   yA, bèi féi cuì wèi jué yóu
lǎo biàn huà shén   sān shí liù lín zhū shuǐ bāo hóng yǒu jiāo tuó  
ěr fēi lóng ěr wéi cóng bǎi qiān tóu   xìng mìng xuán tiān xīn yīng shǐ  
shǐ jǐn huó zhū tóu shēn quán   tiào tuō shuǐ jìng téng  
dòng zuò guǐ guài shū huò tòu zǎo ér chū   huò làng ér huò diào wěi jié jié  
huò fèn liè huò yīng zhì suō   huò shé xián zhū sàn jiàn jiàn  
dǎo yíng chì líng ōu   guān zhēng jiào xiǎo xiā xiāng qìng  
rào àn yáo nǎi zhī tān shēng wán chī lián bǎi qiān mìng  
wèi zhōng cháng ruò yǎng shèng xián zhēn   pēng lóng suǐ gǎn tòng jīn rén  
jìn shì shí lèi yǐn dàn   qiáng qīn shū míng míng shǐ xīn  
xiāng àn chóng liǎng mìng   shā huó yòng zéi
qīng jiāng shǐ 使   héng zāo qiě shèng shén shí zuàn   zhōng qiū
āi zāi tuō fēi xián   zàng shēng yuān chóu ruò dāng shǐ shí   shèng bǎo qiú
qiě bo   èr ān néng èr zi tǎng   zhī xīn shòu zhū
zhòng cǎo   fēng chēng zhōng yòu yuē diào gāng   yòu yuē yuǎn páo chú
rén rén yòng xīn   shǐ jǐn gōng guān táng zhēn  
suì bèi kǒng biǎn ér shū jīn shǐ hǎo shēng   qià mín xīn  
shuí wèi shǐ bāo shǐ shàng lái   fēng cǎo guān xīng fèi  
bǎi xìng jiǎn bào háo huá háo huá   guān guān kāi mèng sān shí  
qiān qǐng kēng wèi gāo   shǐ shì zhī zǒng ruò sòng tíng què zào zuò  
shàng jiāo zhí shèng zhuāng zhōng èr sāng mén   shí shí duì zuò tán zhēn
yīn shuō shí qiān tiān shì   dāng shǐ tiān màn tuó luó huā shēn méi  
shí qiān zhēn zhū yīng luò duī gāo lóu zhōng guài huì  
dàn shǐ rén yǒu shǐ chì zuǒ yòu jiān xiǎo jiā   shèn bèi chén gōu
niàn chéng fèng shǐ rén   shēn chù   yuǎn yuǎn yóu shǐ guān zhí xiǎo  
jiào huà wèi néng jìn rén   è rén wéi kǒu chū jìng  
jìng duō wǎng zhòng shāng shǐ xīn   sàng ěr wēi jiàn