兵車行

宋代 張煒
挽角弓,飛羽箭。鼓奔雷,馬走電。陣雲滾滾吼長鯨,旌旂直上卷天半。 風雨嘯啼鬼神愁,星斗昏黑天地慘。龍爭虎鬥無休歇,吁嗟玄黃何時判。 憶昔秦中全盛時,守臣廉明民生奠。執法不容吏貪墨,朝野昇平慶清晏。 人人盡道曾閻羅,曾不去時陝不變。曾在全省賴肅清,曾去渭陽回子叛。 一夕烽火連天起,國家從此多征戰。前有長發後逆回,陝西未平甘肅亂。 朝廷大開召募局,詔令處處整團練。詎知民氣久凋殘,望風披靡綿奔竄。 回子示來事戎行,回子來時團練散。老填溝壑壯者走,父母妻子不相見。 十邑九村無煙火,長安道上行人斷。自從大眾西行日,少者數千多逾萬。 先苦賊寇後苦兵,征役不息饑饉薦。日捐月捐已不堪,飛捐黑捐尤可嘆。 鶉觚斗粟八千錢,金城米價三十貫。人飢食人馬食馬,雞犬無聲蓬蒿遍。 昨夜羽書到金城,虜騎已過玉門縣。內地寇氛尚如此,何況敵國與外患。 朝廷賴有恪靖伯,重整山河復禹甸。招降納附集流亡,閭閻始得免兵燹。 戎狄豺狼胡可玩,嗚呼!戎狄豺狼胡可玩。
wǎn 挽 jiǎo 角 gōng 弓   , fēi 飛 yǔ 羽 jiàn 箭 。 。 gǔ 鼓 bēn 奔 léi 雷   , mǎ 馬 zǒu 走 diàn 電 。 。 zhèn 陣 yún 雲 gǔn 滾 gǔn 滾 hǒu 吼 cháng 長 jīng 鯨   , jīng 旌 qí 旂 zhí 直 shàng 上 juǎn 卷 tiān 天 bàn 半 。 。
fēng 風 yǔ 雨 xiào 嘯 tí 啼 guǐ 鬼 shén 神 chóu 愁   , xīng 星 dǒu 斗 hūn 昏 hēi 黑 tiān 天 dì 地 cǎn 慘 。 。 lóng 龍 zhēng 爭 hǔ 虎 dòu 斗 wú 無 xiū 休 xiē 歇   , yù 吁 jiē 嗟 xuán 玄 huáng 黃 hé 何 shí 時 pàn 判 。 。
yì 憶 xī 昔 qín 秦 zhōng 中 quán 全 shèng 盛 shí 時   , shǒu 守 chén 臣 lián 廉 míng 明 mín 民 shēng 生 diàn 奠 。 。 zhí 執 fǎ 法 bù 不 róng 容 lì 吏 tān 貪 mò 墨   , cháo 朝 yě 野 shēng 升 píng 平 qìng 慶 qīng 清 yàn 晏 。 。
rén 人 rén 人 jǐn 盡 dào 道 céng 曾 yán 閻 luó 羅   , céng 曾 bù 不 qù 去 shí 時 shǎn 陝 bù 不 biàn 變 。 。 céng 曾 zài 在 quán 全 shěng 省 lài 賴 sù 肅 qīng 清   , céng 曾 qù 去 wèi 渭 yáng 陽 huí 回 zi 子 pàn 叛 。 。
yī 一 xī 夕 fēng 烽 huǒ 火 lián 連 tiān 天 qǐ 起   , guó 國 jiā 家 cóng 從 cǐ 此 duō 多 zhēng 征 zhàn 戰 。 。 qián 前 yǒu 有 cháng 長 fà 發 hòu 後 nì 逆 huí 回   , shǎn 陝 xī 西 wèi 未 píng 平 gān 甘 sù 肅 luàn 亂 。 。
cháo 朝 tíng 廷 dà 大 kāi 開 zhào 召 mù 募 jú 局   , zhào 詔 lìng 令 chù 處 chù 處 zhěng 整 tuán 團 liàn 練 。 。 jù 詎 zhī 知 mín 民 qì 氣 jiǔ 久 diāo 凋 cán 殘   , wàng 望 fēng 風 pī 披 mǐ 靡 mián 綿 bēn 奔 cuàn 竄 。 。
huí 回 zi 子 shì 示 lái 來 shì 事 róng 戎 háng 行   , huí 回 zǐ 子 lái 來 shí 時 tuán 團 liàn 練 sàn 散 。 。 lǎo 老 tián 填 gōu 溝 hè 壑 zhuàng 壯 zhě 者 zǒu 走   , fù 父 mǔ 母 qī 妻 zǐ 子 bù 不 xiāng 相 jiàn 見 。 。
shí 十 yì 邑 jiǔ 九 cūn 村 wú 無 yān 煙 huǒ 火   , cháng 長 ān 安 dào 道 shàng 上 xíng 行 rén 人 duàn 斷 。 。 zì 自 cóng 從 dà 大 zhòng 眾 xī 西 xíng 行 rì 日   , shǎo 少 zhě 者 shù 數 qiān 千 duō 多 yú 逾 wàn 萬 。 。
xiān 先 kǔ 苦 zéi 賊 kòu 寇 hòu 後 kǔ 苦 bīng 兵   , zhēng 征 yì 役 bù 不 xī 息 jī 飢 jǐn 饉 jiàn 薦 。 。 rì 日 juān 捐 yuè 月 juān 捐 yǐ 已 bù 不 kān 堪   , fēi 飛 juān 捐 hēi 黑 juān 捐 yóu 尤 kě 可 tàn 嘆 。 。
chún 鶉 gū 觚 dǒu 斗 sù 粟 bā 八 qiān 千 qián 錢   , jīn 金 chéng 城 mǐ 米 jià 價 sān 三 shí 十 guàn 貫 。 。 rén 人 jī 飢 shí 食 rén 人 mǎ 馬 shí 食 mǎ 馬   , jī 雞 quǎn 犬 wú 無 shēng 聲 péng 蓬 hāo 蒿 biàn 遍 。 。
zuó 昨 yè 夜 yǔ 羽 shū 書 dào 到 jīn 金 chéng 城   , lǔ 虜 qí 騎 yǐ 已 guò 過 yù 玉 mén 門 xiàn 縣 。 。 nèi 內 dì 地 kòu 寇 fēn 氛 shàng 尚 rú 如 cǐ 此   , hé 何 kuàng 況 dí 敵 guó 國 yǔ 與 wài 外 huàn 患 。 。
cháo 朝 tíng 廷 lài 賴 yǒu 有 kè 恪 jìng 靖 bó 伯   , chóng 重 zhěng 整 shān 山 hé 河 fù 復 yǔ 禹 diàn 甸 。 。 zhāo 招 xiáng 降 nà 納 fù 附 jí 集 liú 流 wáng 亡   , lǘ 閭 yán 閻 shǐ 始 dé 得 miǎn 免 bīng 兵 xiǎn 燹 。 。
róng 戎 dí 狄 chái 豺 láng 狼 hú 胡 kě 可 wán 玩   , wū 嗚 hū 呼   ! róng 戎 dí 狄 chái 豺 láng 狼 hú 胡 kě 可 wán 玩 。 。